Yüksek Mahkemelerden Tarihi Kararlar: Islah Sınırları, Kısmi Dava Hakkı ve Yargıtay İş Bölümü Yenilendi

Mahmut Çolak
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Tarih: 30.06.2026
Kaynak: 30.06.2026 tarihli ve 33296 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararları

Yargıtay İBGGK: Islahla Yeni Talep Eklenemez

Künye: Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 08.05.2026, E: 2021/8, K: 2026/1.

Kararın kendi özetindeki ifadeyle: “Hukuk yargılamasında dava dilekçesinde yer almayan bir talep kısmen ıslah yoluyla davaya dâhil edilemez.”

İçtihadı birleştirmenin konusu, Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 19.01.2026 tarihli ve 9 sayılı kararıyla “hukuk yargılamasında dava dilekçesinde yer almayan bir talebin kısmen ıslah yoluyla davaya dâhil edilip edilemeyeceği” olarak belirlenmiştir. Başvuru 07.11.2019 tarihli dilekçeyle yapılmış; Hukuk Genel Kurulu ile on üç hukuk dairesinin kararları arasındaki aykırılığa dayanılmıştır.

İş hukuku uygulamasına etkisi. İşçilik alacağı davalarında dava dilekçesi kurgusu belirleyici hâle gelir: kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti gibi kalemlerin baştan dilekçede yer alması gerekir. Dilekçede hiç bulunmayan bir kalem, bilirkişi raporundan sonra kısmen ıslahla eklenemez; ancak ayrı bir dava konusu yapılabilir.

Kararın sınırı da önemlidir: ıslah müessesesi kaldırılmamıştır. Belirlenen sınır, ıslahın dilekçede hiç yer almayan yeni bir talebi davaya ekleme aracı olarak kullanılamayacağıdır.

Anayasa Mahkemesi: Kısmi Dava Kuralları Anayasa'ya Aykırı Değil

Künye: Anayasa Mahkemesi, 16/4/2026, E: 2025/231, K: 2026/82.

İtiraz yoluna başvuran: Ankara 73. İş Mahkemesi. Karar bir işveren başvurusu üzerine değil, işçilik alacaklarının tahsili talebiyle açılan bir davada itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan mahkemenin kendi başvurusu üzerine verilmiştir.

İtirazın konusu: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 109'uncu maddesinin başlığı, birinci fıkrası ve üçüncü fıkrasında yer alan “…kısmi…” ibaresi. Söz konusu madde, talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda sadece bir kısmının dava yoluyla ileri sürülebileceğini; dava açılırken kalan kısımdan açıkça feragat edilmiş olması hâli dışında kısmi dava açılmasının geri kalan kısımdan feragat anlamına gelmeyeceğini düzenlemektedir.

Hüküm. Mahkeme, 109'uncu maddenin başlığına ilişkin itiraz başvurusu hakkında karar verilmesine yer olmadığına; birinci fıkrasının Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın reddine; üçüncü fıkrasında yer alan “…kısmi…” ibaresinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın reddine 16/4/2026 tarihinde oybirliğiyle karar vermiştir.

Gerekçenin özü. Mahkemeye göre kurallar kanun koyucunun takdir yetkisi kapsamında ihdas edilmiştir; kurallarda hukuk devleti ilkesine aykırı bir yön bulunmadığı gibi, kişilerin dava açmalarını kolaylaştırıcı niteliği gözetildiğinde kurallar devletin hak arama özgürlüğünü sağlama ve yargılamaların gereksiz yere uzamasını engelleme yönündeki pozitif yükümlülüğüyle de çelişmemektedir. Kurallar Anayasa'nın 2., 36., 141. ve 142. maddelerine aykırı bulunmamış; 5., 10., 13., 35. ve 40. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

Kararın anlamı, kısmi dava uygulamasının anayasal bir güvenceye kavuşması değildir; Mahkeme kuralların anayasaya aykırı olmadığını tespit etmiştir. Düzenleme kanun koyucunun takdirindedir ve yasama organı tarafından değiştirilebilir.

Yargıtay Büyük Genel Kurulu: Dairelerin İş Bölümü

Künye: Yargıtay Büyük Genel Kurulu, 29/06/2026, 2026/1 sayılı Karar.

Karar, Yargıtay hukuk ve ceza dairelerinin bakacağı işlerin dağılımını belirleyen yıllık iş bölümü kararıdır. Davası temyiz aşamasında olan veya temyize gidecek dosyalarda, dosyanın hangi daireye gideceği bu karara göre belirlenir; bu nedenle vekillerin dosya takibinde güncel iş bölümünü esas almaları gerekir. İş bölümü kararının ayrıntılı içeriği Resmî Gazete'deki metinden izlenmelidir.

İnsan Kaynakları ve Hukuk Birimleri İçin Notlar

• Dava dilekçesi denetimi. Şirkete karşı açılan işçilik alacağı davalarında, karşı tarafın ıslah dilekçesiyle dilekçede bulunmayan bir kalemi eklemeye çalışması hâlinde İBGGK kararına dayanılarak usul yönünden itiraz edilebilir. İtirazın süresinde ileri sürülmesi gerekir.
• Zamanaşımı hesabı. Kısmi dava kurallarına yönelik itirazın reddedilmesiyle mevcut uygulama sürmektedir. Bu nedenle işverenlerin zamanaşımı sürelerini takip etmesi ve zamanaşımı def'ini süresinde mahkemeye sunması önemini korumaktadır.
• Devam eden dosyalar. İçtihadı birleştirme kararı yayımıyla bağlayıcı hâle geldiğinden, görülmekte olan dosyalarda daha önce verilmiş ıslah dilekçeleri bu ölçüte göre yeniden değerlendirilmelidir.
• Karşılıklı etki. İki karar birbirini tamamlar: işçi kısmi dava açmaya devam edebilir, ancak dilekçesinde hiç yazmadığı bir kalemi sonradan ıslahla ekleyemez. Uyuşmazlığın kapsamı dilekçeyle çizilir.

Sık Sorulan Sorular

Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.