Mahmut Akman
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Tarih: 30.06.2026
Kaynak: 30 Haziran 2026 Tarihli ve 33296 Sayılı Resmi Gazete (Anayasa Mahkemesi, Yargıtay İBGGK ve Yargıtay Büyük Genel Kurulu Kararları)
1. Giriş
Yargı dünyasında ve özellikle iş hukuku pratiklerinde devrim niteliğinde bir gün yaşanmaktadır. Resmi Gazete’nin bugünkü nüshasında, ilk derece mahkemelerindeki tüm dava stratejilerini, dilekçe kurgularını ve işçi alacakları taleplerini doğrudan bağlayan üç büyük karar peş peşe yayımlanmıştır. Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay’ın en üst kurulları tarafından verilen bu kararlar, iş dünyası ve hukuk birimleri için bağlayıcı yeni kurallar seti getirmiştir.
2. Yayımlanan Kararların Teknik Analizi ve Hukuki Sonuçları
A) Yargıtay İBGGK Kararı: Islah Yoluyla Yeni Talep (Dava) Eklenemez!
Hukuk yargılamasındaki en büyük usul tartışmalarından biri Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu (İBGGK) kararı ile kesin olarak netleştirilmiştir:
- Yeni Kural: Hukuk mahkemelerinde açılan davalarda, dava dilekçesinde ilk başta yer almayan, talep edilmeyen tamamen yeni bir hak veya alıntı, sonradan “ıslah” yoluyla davaya dahil edilemeyecektir.
- İş Hukukuna Etkisi: İşçi veya işveren vekilleri, dava dilekçesini kurgularken tüm alacak kalemlerini (kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin vb.) eksiksiz yazmalıdır. Başlangıçta unutulan veya yazılmayan bir alacak kalemi, dava yürürken “ıslah dilekçesiyle” eklenemeyecek; ancak ayrı bir dava açılıp birleştirilmesi gerekecektir. Bu durum davaların uzamasını önleyecek tarihi bir usul kuralıdır.
B) Anayasa Mahkemesi Kararı: İşçilik Alacaklarında “Kısmi Dava” Hak İhlali Değildir
İşverenlerin uzun süredir “belirsiz alacak davası” varken işçilerin “kısmi dava” açarak zamanaşımını kesmelerine yönelik yasal itirazları Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından karara bağlanmıştır:
- Karar Özeti: AYM, işçilik alacaklarının tahsili talebiyle davaların kısmi dava olarak açılabilmesinin Anayasa’ya aykırı olmadığına hükmetmiştir.
- Hukuki Sonucu: İşçiler, hak ettikleri alacakların tam tutarını tam olarak kestiremedikleri durumlarda, ilk etapta sembolik rakamlarla (örneğin her bir kalem için 100 TL) kısmi dava açma hakkını korumuşlardır. Bu uygulama Anayasal güvence altındadır.
C) Yargıtay Büyük Genel Kurulu Kararı: Dairelerin İş Bölümü Yenilendi
- Yargıtay bünyesindeki hukuk ve ceza dairelerinin bakmakla yükümlü olduğu dava türleri, uzmanlık alanları ve iş bölümleri yeniden dizayn edilmiştir. Özellikle iş hukuku, tazminat ve rücu davalarına bakan yüksek dairelerin yetki sınırları güncellenerek yargılamaların hızlandırılması amaçlanmıştır.
3. İnsan Kaynakları ve Hukuk Departmanları İçin Operasyonel Notlar
Daha önceki sirkülerlerimizde (2026/108) Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu’nun medikal ve tedavi katsayılarına ilişkin kararlarından bahsetmiştik. Bugün yayımlanan yüksek mahkeme kararları ise şirketlerin İK, bordrolama ve hukuk müşavirlikleri için şu pratik adımları zorunlu kılmaktadır:
- İş Davalarında Savunma Stratejisi: Şirket avukatları, mevcut ve yeni açılacak işçi davalarında, davacı tarafın ıslah dilekçelerini çok daha sıkı denetlemelidir. Dava dilekçesinde unuttuğu bir kalemi (örneğin ulusal bayram genel tatil ücretini) bilirkişi raporundan sonra ıslahla eklemeye çalışan davacılara karşı, bugünkü Yargıtay İBGGK kararı emsal gösterilerek derhal usulden itiraz edilmelidir.
- Kısmi Davalarda Zamanaşımı Def’i: AYM’nin kısmi davayı hukuka uygun bulması sebebiyle, işverenlerin dava süreçlerinde “zamanaşımı” sürelerini (kıdem ve ihbarda 5 yıl, fazla mesaide geriye dönük 5 yıl) çok daha titiz hesaplaması ve zamanaşımı def’ini mahkemeye süresinde sunması hayatiyetini korumaktadır.
- mahkemeye süresinde sunması hayatiyetini korumaktadır.
Yargıtay İş Bölümü Yenilenmesi Kararı (30062026-6.pdf)
Yargıtay Islah Sınırları İçtihadı Birleştirme Kararı (30062026-7.pdf)
Anayasa Mahkemesi Kısmi Dava Kararı (30062026-5.pdf)
