Mahmut Akman
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Tarih: 14.05.2026
Kaynak: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 22.10.2025 Tarihli Kararı (E: 2024/774 – K: 2025/663)
1. Uyuşmazlığın Konusu
Bir HES projesi inşaatında kepçe operatörü olarak çalışan ve şantiyede konaklayan işçinin, vardiya bitiminden sonra arkadaşlarıyla birlikte şantiye sahasının dışındaki çaya balık tutmaya gitmesi ve burada suya düşerek boğulması olayının “iş kazası” olup olmadığı hususu yargıya taşınmıştır.
2. Yargılama Süreci ve Görüş Ayrılıkları
- İlk Derece Mahkemesi: Kazanın işyeri dışında, işverenin yürüttüğü iş konusu dışında ve işçinin kendi isteğiyle gerçekleştiği gerekçesiyle davayı reddetmiştir.
- Bölge Adliye Mahkemesi (BAM): Şantiyenin meskun mahal dışında olması ve işçinin iş nedeniyle orada bulunması sebebiyle çevresel risklerin iş organizasyonu kapsamında olduğunu savunarak kazayı “iş kazası” kabul etmiştir.
- Yargıtay 10. Hukuk Dairesi: Olayın işyeri dışında ve işveren tarafından yürütülen işin kapsamı dışında gerçekleştiğini belirterek BAM kararını bozmuştur.
3. Hukuk Genel Kurulu’nun Nihai Kararı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, direnme kararı üzerine yaptığı incelemede şu temel kriterleri esas alarak kazanın iş kazası sayılamayacağına hükmetmiştir:
- Organizasyon Alanı Dışında Olma: Sigortalının vardiya sonrası şantiye sahasından ayrılarak köprünün karşı tarafına (başka bir ilçeye bağlı alana) geçmesi, olayın işverenin doğrudan veya dolaylı kontrolündeki organizasyon alanı dışında gerçekleştiğini gösterir.
- İşle İlliyet Bağının Kesilmesi: Zararlandırıcı olayın, işveren tarafından yürütülmekte olan iş sebebiyle meydana gelmediği ve sigortalının yaptığı işle hiçbir ilişkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
- Kendi İsteği ile Hareket Etme: İşçinin işveren tarafından görevlendirilmediği, tamamen kendi iradesi ve özel zevki (balık tutma) için tehlikeli bölgeye gittiği vurgulanmıştır.
4. İşverenler İçin Değerlendirme ve Tavsiyeler
Bu karar, özellikle şantiye ve baraj gibi meskun mahal dışındaki işyerlerinde “işyeri eklentisi” kavramının sınırsız olmadığını ortaya koymuştur:
- İşverenin kontrolü ve denetimi dışında kalan, kamuya açık alanlarda işçinin şahsi aktiviteleri sonucu uğradığı zararlar işverene izafe edilemez.
- Ancak işverenlerin; şantiye sınırlarını tel örgülerle belirlemesi, tehlikeli alanlar için uyarı levhaları asması ve işçilere mesai dışı faaliyetlerde sınırları aşmamaları yönünde İSG eğitimleri vermesi, kusur sorumluluğu açısından hala kritik önemdedir.
