5510 Sayılı Kanundan Doğan Uyuşmazlıklarda İdari İtiraz Süreçleri, Görevli Mahkemeler, İtiraz Komisyonları ve Zamanaşımı Esasları

Mahmut Çolak
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Tarih: 22.08.2026
Kaynak: 5510 sayılı Kanun (85, 93, 101 ve 102’nci maddeler), 6183 sayılı Kanun, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği

Görevli Yargı Mercileri

• Genel görevli mahkeme — iş mahkemeleri: 5510 sayılı Kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür (md. 101).
• İdari para cezalarında — idare mahkemeleri: Kurumca kesilen idari para cezalarına karşı zorunlu idari itiraz aşaması tamamlandıktan sonra açılacak davalarda görevli mahkeme idare mahkemesidir (md. 102).

İdari Aşamada İtiraz Usulü ve Komisyonlar

İtiraz dilekçesinin verilmesi

İtiraz dilekçesinin biçimine ilişkin özel bir şekil şartı bulunmaz; itirazın açık ve anlaşılır şekilde yazılarak Kuruma sunulması gerekir.

• Dilekçe elden verilebileceği gibi posta yoluyla da gönderilebilir.
• Dilekçe taahhütlü posta veya APS ile gönderilmişse postaya veriliş tarihi; adi posta veya kargo ile gönderilmişse Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarih esas alınır.

İdari itiraz komisyonları

• Prim tahakkuk itiraz komisyonu: Kayıt dışı çalıştırma, eksik gün veya eksik kazanç tespitlerine dayanan prim tahakkuklarına yapılan itirazları inceler.
• İdari para cezaları itiraz komisyonu: Kurumca kesilen idari para cezalarına yapılan itirazları inceler.
• İşkolu kodu itiraz komisyonu: Tescil edilen işyerinin işkolu (NACE) koduna yapılan itirazları değerlendirir.

Prim Borçlarında İtiraz Süreci

1. İtiraz süresi: Tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili Kurum ünitesine dilekçeyle itiraz edilir.
2. Hukuki etki: İtiraz, Kurumun takibini durdurur.
3. Komisyon kararı ve dava süresi: İtiraz ünitede oluşturulan komisyonda incelenir. İtirazın reddi hâlinde işveren, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde yetkili iş mahkemesinde dava açabilir. Mahkemeye başvurulması prim borcunun takip ve tahsilini durdurmaz.

İdari Para Cezalarında İtiraz Süreci

1. İtiraz ve ödeme süresi: Tebliğ edilen idari para cezasına karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Kuruma itiraz edilebilir veya ceza Kuruma ya da Kurumun ilgili hesaplarına yatırılabilir. İtiraz takibi durdurur.
2. Peşin ödeme indirimi: Ceza, Kuruma itiraz edilmeden veya yargı yoluna başvurulmadan önce tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde peşin ödenirse dörtte üçü tahsil edilir (yüzde 25 indirim).
3. Zorunlu idari başvuru: İdari para cezalarına karşı Kuruma itiraz edilmeden doğrudan mahkemeye başvurulamaz.
4. Cevap verilmezse: Kurum itiraza cevap vermezse, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10’uncu maddesi uyarınca altmış günün sonunda istem reddedilmiş sayılır. Üst makama başvuru hâllerinde bekleme süresi, aynı Kanunun 11’inci maddesi uyarınca başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez.
5. Dava açma süresi: İtirazın reddi hâlinde, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde yetkili idare mahkemesine başvurulmalıdır. Mahkemeye başvuru takibi durdurmaz.

Zamanaşımı Süreleri

• Prim ve diğer Kurum alacakları: On yıllık zamanaşımına tabidir. Süre, alacağın ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından itibaren işlemeye başlar (md. 93).
• İdari para cezaları: On yıllık zamanaşımına tabidir. Süre, ceza gerektiren fiilin işlendiği tarihten itibaren başlar (md. 102).

İK Direktörleri, Mali Müşavirler ve İşverenler İçin Notlar

Daha önceki sirkülerlerimizde (2026/133) işçinin davranışları nedeniyle fesih hâllerini ve (2026/132) yetersizlik fesihlerini incelemiştik. Kurum ile yaşanacak idari veya mali uyuşmazlıklarda dikkat edilmesi gerekenler:

• On beş günlük süre: Tebliğ edilen idari para cezalarında öncelikle peşin ödeme indirimi değerlendirilmeli; itiraz edilecekse 15 günlük süre geçirilmeden taahhütlü posta/APS ile veya elden dilekçeyle Kuruma başvurulmalıdır.
• Dava yolu ayrımı: İdari para cezası ret kararlarında idare mahkemesine (30 gün), prim borcu ret kararlarında iş mahkemesine (bir ay) başvurulur. Hatalı mahkemede dava açılması süre kaybına ve cezanın kesinleşmesine yol açabilir.
• Tahsil süreci: Kurum alacaklarının takip ve tahsili 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre yürütülür; itiraz takibi durdursa da mahkemeye başvuru durdurmaz.

SGK idari para cezası ve prim borcu itiraz dilekçelerinin hazırlanması, komisyon süreçlerinin takibi ve idare/iş mahkemesi dava stratejileri için danışmanlık kadromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.