Mahmut Akman
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Tarih: 08.11.2026
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13/1-(d) bendi uyarınca; 4857 sayılı İş Kanunu gereğince 1 yaşından küçük çocuğunu emzirmek için kendisine tahsis edilen süt izni saatlerinde kadın sigortalının başına gelen, bedensel veya ruhsal bütünlüğünü bozan her türlü kaza iş kazası kabul edilir. Bu koruma; kadın işçinin süt iznini kullanmak üzere çocuğun bulunduğu yere gidiş-dönüş güzergâhında, evinde emzirme esnasında veya işverenin tahsis ettiği emzirme odasında meydana gelen tüm olayları kapsar.
Düzenlemenin ve Korumanın Kapsamı
4857 sayılı İş Kanunu’nun 74 üncü maddesi ile 5510 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesi hükümleri doğrultusunda süt izninde meydana gelen olayların iş kazası sayılmasına ilişkin esaslar şunlardır:
- Yasal Süt İzni ve Çalışma Süresinden Sayılma (İş K. m. 74):Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam 1,5 saat süt izni verilir. Bu süre İş Kanunu m. 66 uyarınca günlük çalışma süresinden sayılır ve ücretten herhangi bir kesinti yapılamaz.
- Kullanım Saatini Belirleme Hakkı:Süt izninin günün hangi saatleri arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını belirleme yetkisi münhasıran kadın işçiye aittir; işveren bu saati tek taraflı dayatamaz.
- Mekânsal Kapsam ve İlliyet Bağı (5510 m. 13/1-d):Kanun koyucu, emziren kadının çocuğuna süt vermek için ayrılan zaman diliminde bulunmasını iş kazası için yeterli görmüştür. Dolayısıyla:
- Kadın işçinin işyerinden çıkıp bebeğinin bulunduğu eve/kreşe gidiş ve dönüş esnasında geçirdiği trafik veya sokak kazaları,
- Çocuğunu emzirdiği esnada evde veya bulunduğu mekânda meydana gelen zararlandırıcı kazalar,doğrudan yasal iş kazası statüsündedir.
- Süt İzni Dışında Gerçekleşen Olaylar:Kadın işçi belirlenen süt izni süresi dışında, işverenden izinsiz biçimde çocuğunu emzirmek üzere işyerini terk eder ve dışarıda kaza geçirirse bu olay 13/1-(d) kapsamında iş kazası sayılmaz.
- Emzirme Odasındaki İstisnai Durum (5510 m. 13/1-a):Kadın işçi, süt izni saatinin dışında dahi olsa, işverence işyerinde kurulan emzirme odasında (kreş/emzirme ünitesi) çocuğunu emzirirken kaza geçirirse; bu oda işyeri eklentisi sayıldığından Kanun’un 13/1-(a) bendi (“sigortalının işyerinde bulunduğu sırada”) gereğince her halükarda iş kazası sayılır.
Kimler Etkileniyor?
5510 sayılı Kanun m. 13 ve 2026/186 sayılı Sirküler konusunu teşkil eden bu düzenlemeden doğrudan etkilenen taraflar:
- 1 yaşından küçük çocuğu bulunan ve 4857 sayılı Kanun kapsamında 4/a (SSK) statüsünde çalışan tüm kadın sigortalılar
- Gebe ve Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik kapsamındaki işverenler
- Şirketlerin İnsan Kaynakları (İK) birimleri, İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) profesyonelleri ile İşyeri Hekimleri
- İş kazası bildirimlerini (SGK 3 iş günü kuralı) ve geçici iş göremezlik ödeneklerini yürüten Bordro Uzmanları ve Sosyal Güvenlik Danışmanları
Kazanın Meydana Geldiği Yer ve Zamana Göre İş Kazası Durum Tablosu
| Olayın Meydana Geldiği Zaman Dilimi | Olayın Gerçekleştiği Yer / Mekân | SGK Hükmü | Yasal Dayanak |
| Süt İzni Saatleri İçinde | Çocuğun bulunduğu eve/kreşe gidiş-geliş yolu | İş Kazasıdır | 5510 Sayılı Kanun m. 13/1-(d) |
| Süt İzni Saatleri İçinde | Evde veya kreşte çocuğu emzirirken | İş Kazasıdır | 5510 Sayılı Kanun m. 13/1-(d) |
| Süt İzni Saatleri Dışında | İşyeri sınırları dışındaki sokak / ev | İş Kazası Değildir | Yasal süre dışı / Yetkisiz ayrılış |
| Süt İzni Saatleri Dışında | İşyerine ait Emzirme Odası / Kreş | İş Kazasıdır | 5510 Sayılı Kanun m. 13/1-(a) (İşyeri eklentisi) |
Operasyonel Kontrol Listesi
Yanlış Yorumlanabilecek Noktalar
İşverenler tarafından en sık düşülen hata, “kaza işyeri dışında veya evde oldu, işveren olarak benim bir kontrolüm yok, bu iş kazası olamaz” algısıdır. 5510 sayılı Kanun’un 13/1-(d) bendi açık bir illiyet bağı kurgulamıştır: Kanun, süt izni süresini fiili çalışma süresinin bir parçası kabul ettiğinden, kadının bu saatlerde evinde çaydanlık devrilmesi sonucu yanması veya yolda düşmesi dahi yasal olarak iş kazasıdır ve SGK’ya bildirilmesi zorunludur.
Sık Sorulan Sorular
Süt izninde evde bebeğini emziren annenin geçirdiği kaza iş kazası mıdır?
Evet. 5510 sayılı Kanun’un 13/1-(d) maddesi uyarınca kadın işçinin süt izni için ayrılan zaman dilimi içerisinde uğradığı tüm bedensel ve ruhsal zararlandırıcı olaylar iş kazası sayılır.
Kadın işçi süt iznine giderken yolda kaza geçirirse işverenin sorumluluğu var mıdır?
Bu olay yasal olarak iş kazasıdır. İşverenin cezai veya tazminat sorumluluğu ise kendi kusurunun bulunup bulunmadığına (örneğin işyeri servisinin güvenliği vb.) göre belirlenir; ancak SGK bildirimi her halükarda zorunludur.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu Madde 13/1-(a) ve 13/1-(d)
- 4857 Sayılı İş Kanunu Madde 66 ve Madde 74
- Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik