Mahmut Çolak
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Tarih: 08.05.2026
Kaynak: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 07.05.2026 tarihli ve E-24010506-010.06-141298075 sayılı, 2026/12 sayılı “Yemek Bedeli” Genelgesi
İşverence işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda, çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 Türk lirasına kadar olan kısmı prime esas kazanca dâhil edilmez. İstisna 17/4/2026 tarihinden itibaren geçerlidir ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. Yemek işyerinde veya müştemilatında fiilen sunuluyorsa, o yemek herhangi bir tutarla sınırlı olmaksızın istisnadır.
Yasal Çerçeve
5510 sayılı Kanun’un 80’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 7577 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesiyle yeniden yazılmıştır. Bendin (9) numaralı alt bendi şöyledir:
“İşverence işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda, çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 Türk lirasına kadar olan kısmı” prime esas kazanca tabi tutulmaz.
Aynı fıkra, bu tutarın her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Kanun’un mükerrer 298’inci maddesinin (B) fıkrasına göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacağını ve hesaplanan tutarın %5’ini aşmayan kesirlerin dikkate alınmayacağını belirtir.
Buna paralel olarak Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 97’nci maddesinin yedinci fıkrasının (a) bendi de 17/4/2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yeniden düzenlenmiş; yemek hizmetinin işyerinde veya müştemilatında sağlanması hâlinde tamamının, diğer hâllerde günlük 300 TL’ye kadar olan kısmın istisna olduğu yazılmıştır. Genelge, bu çerçevede 2020/20 sayılı İşveren İşlemleri Genelgesi’nin “2.1- Yemek bedeli” bölümünü değiştirmektedir.
Hesaplama
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Günlük istisna tutarı | 300 TL |
| Aylık istisna tutarı | Ay içinde fiilen çalışılan gün sayısı × 300 TL |
| Prime esas kazanca dâhil edilecek tutar | Ödenen yemek bedeli − aylık istisna tutarı |
Genelgenin örneği: 2026/Mayıs ayında 22 gün fiilen çalışan sigortalının 12 gün işyerinde sunulan yemek hizmetinden yararlandığı, kalan 10 gün için yemek bedeli olarak 4.000 TL nakit ödendiği varsayıldığında; toplam istisna 10 × 300 = 3.000 TL, prime esas kazanca dâhil edilecek tutar 4.000 − 3.000 = 1.000 TL olur.
Ödeme Yöntemine Göre Uygulama
- İşyerinde veya müştemilatında yemek sunulması. Sunulan yemek, herhangi bir tutarla sınırlı olmaksızın prime esas kazançtan istisnadır.
- Yemek hizmeti veren işletmelerde sağlanması. Yapılan ödemelerin her bir çalışan için çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 TL’ye kadar olan kısmı prime esas kazanca dâhil edilmez.
- Yemek kartı, yemek çeki ve benzeri araçlar. Sigortalının bu araçlarla besin maddesi satın alması hâlinde de sınır aynıdır: günlük 300 TL’ye kadar olan kısım.
- Nakit ödeme. Aynı sınır uygulanır.
- Sigortalının katkısı. Sigortalı tarafından yemek ücreti vb. adlarla yapılan katkı, yemeğin işverene maliyetini etkilemesi dışında istisna uygulaması bakımından sonuç doğurmaz.
İki Kritik Ayrım
- Fiilen çalışılan günlerin tamamında işyerinde yemek sunuluyorsa: sunulan yemek istisnadır; buna ek olarak nakit verilen yemek bedelinin tamamı prime esas kazanca dâhil edilir. Genelgenin örneğinde 22 gün fiilen çalışan ve 22 günün tamamında işyerinde yemek yiyen sigortalıya ayrıca nakit ödeme yapılmışsa, bu ödemenin tamamı prime tabidir.
- Günlerin bir kısmında işyerinde yemek sunuluyorsa: sunulan yemek istisnadır; kalan günler için verilen yemek bedelinin günlük 300 TL’yi aşmayan kısmı prime esas kazanca dâhil edilmez.
Ayrıca Asgari Ücret Yönetmeliği’nin “İşverenin Sorumluluğu” başlıklı 12’nci maddesi uyarınca, brüt asgari ücretin (prime esas kazanç alt sınırının) içerisine yemek bedeli tutarı dâhil edilmez. İstisnanın hatalı uygulanması sonucu eksik bildirilen primler, 5510 sayılı Kanun’un 89’uncu maddesi uyarınca gecikme zammı ve gecikme cezasıyla tahsil edilir.
Bordro İçin Yapılacaklar
- Günlük 300 TL parametresini tanımlayın ve yıllık yeniden değerleme güncellemesi için bir hatırlatma kurun.
- Fiilen çalışılan gün sayısını puantajdan alın. İstisna, çalışılan gün sayısıyla çarpılarak bulunduğundan, hafta tatili ve izinli günler hesaba girmez.
- İşyerinde yemek verilen günleri ayrı izleyin. Bu günler için ayrıca nakit ödeme yapılıyorsa, o ödemenin tamamı prime tabidir.
- Aşan kısmı ücret gibi bildirin. İstisna tutarını aşan kısım prime esas kazanca eklenir.
Doğrulama Notu
Sirkülerin ilk hâlinde istisna “belirlenen günlük asgari ücretin belirli bir yüzdesi” olarak anlatılıyordu. İstisna bir yüzde değil, maktu bir tutardır: günlük 300 TL. Genelgenin sayısı ve künyesi (2026/12, 07.05.2026) eksikti; eklendi. Ödeme yöntemlerine göre “farklı istisna sınırları” bulunduğu yazılmıştı; Genelgede sınır bütün yöntemlerde aynıdır, farklılık işyerinde fiilen yemek sunulması hâlindedir. Metne gömülü PDF kopyası bağlantıya çevrilmiştir.
Sık Sorulan Sorular
Günlük istisna tutarı nedir?
300 TL; 17/4/2026 tarihinden itibaren geçerlidir.
Aylık istisna nasıl hesaplanır?
Ay içinde fiilen çalışılan gün sayısı × 300 TL.
İşyerinde yemek veriliyorsa sınır var mı?
Yok. İşyerinde veya müştemilatında sunulan yemek, tutarla sınırlı olmaksızın prime esas kazançtan istisnadır.
Yemek kartıyla ödeme farklı mı?
Farklı değil. Yemek kartı, yemek çeki ve nakit ödemede aynı günlük 300 TL sınırı uygulanır.
Tutar her yıl değişecek mi?
Evet; her yıl yeniden değerleme oranında artırılır, %5’i aşmayan kesirler dikkate alınmaz.
İstisna yanlış uygulanırsa ne olur?
Eksik bildirilen primler 5510 sayılı Kanun’un 89’uncu maddesi uyarınca gecikme zammı ve cezasıyla tahsil edilir.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.