Mahmut Akman
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Tarih: 02.06.2026
02.06.2026 Tarihli Resmi Gazete (Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun 29.04.2026 Tarihli ve 2026/921 Sayılı İlke Kararı)
1. İlke Kararının Amacı ve Önemi
Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), şirketlerin ve kamu kurumlarının çalışan personelin mesai takibini, işe giriş-çıkış saatlerini denetlemek amacıyla kullandığı yöntemlere ilişkin devrim niteliğinde bir İlke Kararı yayımlamıştır.
Kurul; parmak izi, yüz tanıma, iris ve retina taraması gibi biyometrik verilerin genel nitelikli kişisel verilerden farklı olarak “Özel Nitelikli Kişisel Veri” statüsünde olduğunu, bu verilerin rıza alınsa dahi mesai takibi gibi rutin operasyonlarda kullanılmasının “ölçülülük” ve “veri minimizasyonu” ilkelerine aykırı olduğunu net bir şekilde karara bağlamıştır.
2. Yasaklanan Sistemler ve Kullanılması Gereken Alternatifler
Yayımlanan 2026/921 sayılı İlke Kararı uyarınca, işverenlerin mesai ve personel devam kontrol sistemlerinde (PDKS) köklü bir teknolojik dönüşüme gitmesi zorunlu kılınmıştır:
- YASAKLANAN YÖNTEMLER (Biyometrik Tanıma): Parmak izi okuyucular, yüz tanıma kameraları, avuç içi damar izi tarayıcıları, iris ve retina tarama sistemleri mesai takibi amacıyla artık kullanılamayacaktır.
- ZORUNLU KILINAN ALTERNATİF YOLLAR: İşverenler, çalışanların takibini veri güvenliğini riske atmayan şu yöntemlerle sağlamak zorundadır:
- RFID / NFC tabanlı akıllı kimlik kartları,
- Şifreli kart veya PIN tabanlı geçiş sistemleri,
- Geleneksel imza ve kağıt bazlı personel devam çizelgeleri,
- Denetçi veya güvenlik gözetiminde elle giriş yapılan dijital/fiziksel sistemler.
3. İşverenler ve İnsan Kaynakları Departmanları İçin Kritik Uyarılar
Daha önceki sirkülerlerimizde (2026/94) fazla çalışmanın ispatında puantaj ve kart sistemlerinin işveren lehine ne kadar güçlü birer senet olduğundan bahsetmiştik. Ancak bu ispat mekanizmasını kurarken idari para cezalarıyla karşılaşmamak adına İK birimlerinin acilen şu aksiyonları alması gerekmektedir:
- Cezai Müeyyide Riski: İlke kararlarına aykırı hareket edilmesi, KVKK uyarınca milyonlarca lirayı bulan çok ağır idari para cezalarının kesilmesine sebebiyet vermektedir.
- Sistemlerin Kapatılması: İşyerlerinde aktif olarak kullanılan yüz tanıma veya parmak izi cihazlarının derhal deaktive edilmesi, toplanan biyometrik veri tabanlarının ise geri döndürülemeyecek şekilde imha edilmesi yasal bir zorunluluktur.
- Geçiş Süreci: Şirketlerin ispat yükümlülüğünü kaybetmemesi adına, biyometrik sistemlerden hızlıca RFID kart, barkod veya PIN kodlu alternatif PDKS yazılımlarına entegre olması operasyonel riskleri önleyecektir.
