Mahmut Akman
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Tarih: 30.10.2026
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi (Esas: 2026/362, Karar: 2026/6513, Tarih: 02.07.2026) kararı ile; yabancılık unsuru taşıyan iş sözleşmelerine dayalı davalarda davalı işverenin en geç cevap dilekçesinde yabancı hukukun uygulanması yönünde itirazda bulunmaması veya en geç ön inceleme duruşmasında tarafların başka bir hukukta anlaşmamış olmaları halinde Türk hukukunun zımnen seçilmiş sayılacağı tescil edilmiştir. Kararda ayrıca, işçilik alacaklarının dava dilekçesinde yabancı para cinsinden talep edilmesi durumunda, mahkemenin re’sen TL kur karşılığına hükmedemeyeceği; alacağın fiilen geçerli yabancı para birimi üzerinden ve aynen tahsiline karar verilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.
Düzenlemenin ve Kararın Kapsamı
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 99. maddesi çerçevesinde kararda vurgulanan temel ilkeler şunlardır:
- Zımni Hukuk Seçimi (MÖHUK m. 24/1): Yabancılık unsuru içeren sözleşmelerde taraflar uygulanacak hukuku açıkça belirleyebileceği gibi zımni olarak da seçebilirler. Türk mahkemelerinde açılan davada davalı taraf cevap dilekçesinde açıkça yabancı hukuk itirazı ileri sürmezse ve ön inceleme aşamasına kadar farklı bir hukukta uzlaşılmazsa, uyuşmazlığa Türk iş hukukunun uygulanması zorunludur.
- Geçerli Ücret Biriminin Tespiti: İŞKUR tip sözleşmesinde ücretin USD olarak gösterilmesine rağmen; taraflarca sonradan imzalanan fiili iş sözleşmesi, işe alma emri, banka maaş ödeme kayıtları ve ibranamelerin tamamının Euro cinsinden tanzim edilmiş olması halinde, işyerinde uygulanan ve geçerli olan fiili ücretin Euro olduğu kabul edilmelidir.
- Yabancı Para Borcunda Seçimlik Hak (TBK m. 99): Borç ülke parası dışında bir para birimiyle kararlaştırıldığında ve gününde ödenmediğinde; alacaklı alacağını aynen yabancı para olarak veya vade/fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru üzerinden TL olarak talep etme hakkına sahiptir. Alacaklı yabancı para üzerinden aynen tahsil talep etmişse (seçimlik hakkını kullanmışsa), bu tercihinden dönemez.
- Mahkemenin Aynen Tahsil Hükmü Kurma Zorunluluğu: Davacı işçi dava dilekçesinde alacağını yabancı para birimi cinsinden talep etmişse, mahkemece talep aşılarak veya değiştirilerek “ödeme günündeki banka döviz kuru üzerinden TL karşılığına” hükmedilemez; alacağın doğrudan talep edilen yabancı para cinsinden ve aynen tahsili şeklinde hüküm fıkrası oluşturulmalıdır.
Kimler Etkileniyor?
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2026/182 sayılı Sirküler konusunu teşkil eden bu kararından etkilenen kesimler:
- Yurt dışı projelerinde (inşaat, montaj, gastronomi vb.) işçi istihdam eden müteahhitlik ve taahhüt firmaları
- Ücretleri döviz (USD, Euro) üzerinden belirlenen veya ödenen yabancı ve yerli çalışanlar
- Yabancılık unsuru taşıyan iş uyuşmazlıklarında işveren veya işçi vekilliği yürüten Avukatlar ve Hukuk Müşavirleri
- Yabancı para cinsinden kıdem, ihbar, fazla mesai ve ücret hesaplamalarını yürüten Bordro Uzmanları, İK Yöneticileri ve SMMM’ler
Uygulama Kriterleri ve Yargıtay Hüküm Matriksi
| İnceleme Konusu | Davalı/Yerel Mahkeme Yaklaşımı | Yargıtay 9. HD Kararı (2026/6513) |
| Uygulanacak Hukuk | Yabancılık unsuru varlığı tartışıldı. | Cevap dilekçesinde yabancı hukuk talep edilmediğinden Türk hukuku zımnen seçilmiştir. |
| Ücret Cinsi | İlk sözleşmedeki USD esas alındı. | Fiili uygulama, banka dekontları ve ibranameler Euro olduğundan ücret Euro’dur. |
| Tahsilat Şekli | TCMB kuru üzerinden TL karşılığı hükmedildi. | Davacı yabancı para istediğinden, alacak doğrudan Euro olarak “aynen” tahsil edilmelidir. |
Operasyonel Kontrol Listesi
Yanlış Yorumlanabilecek Noktalar
İŞKUR onaylı yurt dışı hizmet akdinde yer alan “iki sözleşme arasında fark olması halinde işçinin lehine olan hüküm uygulanır” maddesi, piyasa koşullarında iki farklı yabancı para biriminin (USD ve Euro) parite dalgalanmalarına göre keyfi olarak seçilmesine zemin hazırlamaz. Tarafların fiilen benimsediği, bordrolarda tahakkuk ettirilen ve banka kanalıyla yıllarca ödenen para birimi asıl ücrettir.
Sık Sorulan Sorular
Yurt dışı iş sözleşmesinde yabancı hukukun uygulanması nasıl talep edilir?
Yabancılık unsuru taşıyan davalarda davalı işverenin en geç mahkemeye sunacağı ilk cevap dilekçesinde yabancı hukukun uygulanması gerektiğini açıkça belirtmesi şarttır; aksi halde Türk hukuku zımnen seçilmiş sayılır.
Mahkeme yabancı para ile istenen alacağı TL kuruna çevirip hüküm kurabilir mi?
Hayır. Davacı alacağını yabancı para cinsinden talep etmişse mahkeme Türk Borçlar Kanunu m. 99 gereğince yabancı para birimi üzerinden aynen tahsil kararı vermek zorundadır; mahkeme kendiliğinden döviz kuru çevirisi yapamaz.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi – 02.07.2026 Tarihli, Esas: 2026/362, Karar: 2026/6513 Sayılı Kararı
- 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) Madde 24 ve Madde 27
- 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Madde 99 (Ülke Parası ile Ödeme ve Yabancı Para Borcu)