Yargıtay 22. Hukuk Dairesi (01.10.2013, E. 2012/26670, K. 2013/20483), işveren yetkilisinin “beğenmeyen çalışmaz”, “işine gelmeyen çeker gider” sözlerini onur kırıcı ve küçük düşürücü bulmuş; bu sözler üzerine işyerini terk eden işçinin iş sözleşmesini 4857 sayılı Kanun’un 24’üncü maddesinin (II) numaralı bendi uyarınca haklı nedenle feshettiğini kabul etmiştir. İşçi kıdem tazminatına hak kazanır; feshi kendisi yaptığından ihbar tazminatı doğmaz.
Konu
Çalışma yaşamında bazı durumlarda işverenler, işveren vekilleri veya işveren yetkilileri tarafından “beğenmeyen çalışmaz”, “işine gelmeyen çeker gider” şeklinde sözlere şahit olmaktayız. Konuyu iş hukuku bağlamında değerlendirmeye çalışalım.
Yargıtay Kararı
Yargıtay Yirmi İkinci Hukuk Dairesinin bir kararı ile değerlendirelim (Esas: 2012/26670, Karar: 2013/20483, Tarih: 01.10.2013).
Somut olayda, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davalı işveren yetkilisinin “beğenmeyen çalışmaz”, “işine gelmeyen çeker gider” şeklinde sözleri sarf etmesi üzerine, davacının diğer bir kısım işçilerle işyerini terk ederek eylemli olarak iş sözleşmesini feshettiği anlaşılmaktadır.
İşveren yetkilisinin sarf ettiği sözler, onur kırıcı ve küçük düşürücü mahiyette olup, davacının iş sözleşmesini, 4857 sayılı Kanun’un 24. maddesinin (II) numaralı bendi uyarınca haklı nedenle feshettiğinin kabulü gereklidir.
Bu durumda, feshi haklı dahi olsa, ihbar tazminatına hak kazanamayacağından, ihbar tazminatının reddi gerekirken yazılı gerekçeyle kabulü hatalı olmuştur.
Karardan Çıkan Sonuç
Bu karardan çıkan sonuç; işverenin işçilerine sarf etmiş olduğu “beğenmeyen çalışmaz / işine gelmeyen çeker gider” sözleri işçilere 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24’üncü maddesinin birinci fıkrasının (II) numaralı bendinin aşağıda yer alan (b) ve (c) alt bentlerinde yer alan
“b) İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa.
c) İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnat veya ithamlarda bulunursa.”
hükmüne istinaden kıdem tazminatı ödenmek üzere haklı nedenle fesih hakkı vermektedir. Bu durumda taraflarca ihbar tazminatı doğmamaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Bu sözler üzerine işi bırakan işçi kıdem tazminatı alır mı?
Evet. Sözler 24’üncü maddenin (II) numaralı bendi kapsamında haklı fesih nedeni sayıldığından kıdem tazminatı ödenir.
İhbar tazminatı doğar mı?
Hayır. Feshi işçi yaptığından, fesih haklı olsa dahi ihbar tazminatına hak kazanılmaz.
Hangi alt bentler dayanak alınmıştır?
24’üncü maddenin birinci fıkrasının (II) numaralı bendinin (b) ve (c) alt bentleri.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- 4857 sayılı İş Kanunu (24’üncü maddenin (II) numaralı bendi)mevzuat.gov.tr
- 1475 sayılı İş Kanunu (yürürlükteki 14’üncü madde)mevzuat.gov.tr
- Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 01.10.2013, E. 2012/26670, K. 2013/20483
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.