Mahmut Akman
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Tarih: 27.06.2026
Kaynak: Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü’nün 26.06.2026 Tarihli ve 2026/16 Sayılı Genelgesi
1. Giriş ve Düzenlemenin Hukuki Altyapısı
İhale konusu iş üstlenen müteahhitler ile özel bina inşaatı sahiplerinin, idarelerden hak edişlerini alabilmeleri veya belediyelerden yapı kullanma izin belgesi (iskan) temin edebilmeleri için SGK’dan “İlişiksizlik Belgesi” (borcu yoktur yazısı) almaları yasal bir zorunluluktur.
Sosyal Güvenlik Kurumu, 16.05.2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan köklü Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği Değişikliği sonrasında, uygulamanın mutfağını oluşturan ana mevzuatı da güncelledi. 26.06.2026 tarihli ve 2026/16 sayılı yeni Genelge ile, 15 yıldır yürürlükte olan 2011/13 sayılı eski “İlişiksizlik Belgesi” genelgesinin ilgili bölümleri yönetmeliğe uyum amacıyla yeniden düzenlenmiştir.
2. Genelge ile Getirilen Operasyonel ve Teknik Değişiklikler
16 sayfalık kapsamlı bir ek dokümanla yayımlanan 2026/16 sayılı Genelge, denetim ve asgari işçilik araştırma süreçlerini hızlandırmaya yönelik şu kritik değişiklikleri içermektedir:
- Asgari İşçilik Oranları ve Hesaplama Kriterleri: İhale konusu işlerde ve inşaat projelerinde idarenin veya müfettişlerin yapacağı asgari işçilik inceleme ve uzlaşma usulleri, yeni yönetmelik modeline göre revize edilmiştir.
- Dijital Entegrasyon ve Hızlı Belge Temini: İlişiksizlik belgesi talep süreçlerinin e-Devlet ve SGK işveren sistemi üzerinden daha şeffaf ve bürokrasiden uzak bir şekilde yürütülmesine dair yeni nesil ekran kontrolleri devreye alınmıştır.
- Müteahhit ve Alt İşveren Sorumlulukları: Asıl işveren-alt işveren (taşeron) ilişkilerinde, alt işverenin borçlarından dolayı asıl işverenin hak edişlerine konulan blokajların kaldırılma şartları ve teminat süreçleri netleştirilmiştir.
3. İnsan Kaynakları, İnşaat ve Proje Yönetimi İçin Hayati Notlar
Daha önceki sirkülerlerimizde (2026/104) SGK’nın 2026/15 sayılı prim borçlarını taksitlendiren yeni tecil genelgesinden ve istihdam teşviklerinin önünün açılmasından bahsetmiştik. 2026/16 sayılı bu yeni genelge ise özellikle inşaat, taahhüt ve kamu ihale sektöründeki şirketlerin İK ve hakediş birimleri için şu aksiyonları zorunlu kılmaktadır:
- Dosya Kapatma İşlemlerinde Yeni Mevzuat: Bugünden itibaren tamamlanan inşaat projeleri veya teslim edilen ihale işleri için SGK merkez müdürlüklerine yapılacak dosya kapatma ve ilişiksizlik belgesi başvurularında, eski 2011/13 sayılı genelge kuralları değil, bu yeni 2026/16 sayılı genelgenin 16 sayfalık yeni teknik parametreleri uygulanacaktır. Maliyet analizlerinin ve bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarlarının bu yeni kritere göre ön denetimden geçirilmesi gerekir.
- Hak Ediş Blokaj Riskleri: İhale makamları ve belediyelerle olan yazışma formatları değiştiğinden, kuruma prim borcu veya eksik işçilik hesaplaması olan şirketlerin hak edişlerinin kilitlenmemesi adına, genelgede yer alan yeni “teminat karşılığı ilişiksizlik” veya “uzlaşma” mekanizmalarını yakından takip etmesi önerilir.
SGK 2026/16 Sayılı İlişiksizlik Belgesi Genelgesi’nin tam metnine, 16 sayfalık teknik ek listesine, güncel asgari işçilik oran tablolarına ve başvuru formlarına ulaşmak için kurumsal SGK otomasyon sistemlerinizi ve e-Borcu Yoktur ekranlarınızı kontrol edebilirsiniz.
