İnşaat işyerinde ölümlü iş kazası yaşanması, tek başına işin durdurulması sonucunu doğurmaz. İşin durdurulması ancak 6331 sayılı Kanun’un 25’inci maddesindeki prosedürle mümkündür: teftişe yetkili 3 iş müfettişinden oluşan heyet, müfettiş tespiti üzerine tespit tarihinden itibaren 2 gün içinde karar verir; acil müdahale gerekiyorsa tespiti yapan müfettiş heyet karar verene kadar işi durdurabilir. İşveren, kararın yerine getirilmesinden itibaren 6 iş günü içinde iş mahkemesine itiraz edebilir. Uygulamada işveren, kazanın yarattığı psikolojik durum nedeniyle işyerinde belli bir süre iş yaptırmayabilir; bu, hukuki anlamda “işin durdurulması” değildir.
6331 Sayılı Kanun’un 25’inci Maddesi
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun “işin durdurulması” başlıklı 25’inci maddesine göre;
“(1) İşyerindeki bina ve eklentilerde, çalışma yöntem ve şekillerinde veya iş ekipmanlarında çalışanlar için hayati tehlike oluşturan bir husus tespit edildiğinde; bu tehlike giderilinceye kadar, hayati tehlikenin niteliği ve bu tehlikeden doğabilecek riskin etkileyebileceği alan ile çalışanlar dikkate alınarak, işyerinin bir bölümünde veya tamamında iş durdurulur. Ayrıca çok tehlikeli sınıfta yer alan maden, metal ve yapı işleri ile tehlikeli kimyasallarla çalışılan işlerin yapıldığı veya büyük endüstriyel kazaların olabileceği işyerlerinde, risk değerlendirmesi yapılmamış olması durumunda iş durdurulur.
(2) İş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili 3 iş müfettişinden oluşan heyet, iş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili iş müfettişinin tespiti üzerine gerekli incelemeleri yaparak, tespit tarihinden itibaren 2 gün içerisinde işin durdurulmasına karar verebilir. Ancak tespit edilen hususun acil müdahaleyi gerektirmesi hâlinde; tespiti yapan iş müfettişi, heyet tarafından karar alınıncaya kadar geçerli olmak kaydıyla işi durdurur.
(3) İşin durdurulması kararı, ilgili mülki idare amirine ve işyeri dosyasının bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğüne 1 gün içinde gönderilir. İşin durdurulması kararı, mülki idare amiri tarafından kolluk kuvvetleri marifetiyle 24 saat içinde yerine getirilir. Ancak, tespit edilen hususun acil müdahaleyi gerektirmesi nedeniyle verilen işin durdurulması kararı, mülki idare amiri tarafından kolluk kuvvetleri marifetiyle aynı gün yerine getirilir.
(4) İşveren, yerine getirildiği tarihten itibaren 6 iş günü içinde, yetkili iş mahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz edebilir. İtiraz, işin durdurulması kararının uygulanmasını etkilemez. Mahkeme itirazı öncelikle görüşür ve 6 iş günü içinde karara bağlar. Mahkeme kararı kesindir.
(5) İşverenin işin durdurulmasını gerektiren hususların giderildiğini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na yazılı olarak bildirmesi hâlinde, en geç 7 gün içinde işyerinde inceleme yapılarak işverenin talebi sonuçlandırılır.
(6) İşveren, işin durdurulması sebebiyle işsiz kalan çalışanlara ücretlerini ödemekle veya ücretlerinde bir düşüklük olmamak üzere meslek veya durumlarına göre başka bir iş vermekle yükümlüdür.
(7) Çok tehlikeli sınıfta yer alan ve ihale ile alınan işlerde; teknolojik gelişme, iş gücü kapasitesinin artırılması, üretim metotlarında yenilik gibi bir kısım unsurlar sağlanmadan üretim ve/veya imalat planlarına, iş programlarına aykırı hareket edilerek üretim zorlaması nedeniyle hayati tehlike oluşturacak şekilde çalışma biçimleri, işin durdurulma sebebi sayılır.
(8) İşyerinde durdurulan işlerde izinsiz çalışma yaptıran işveren veya işveren vekillerine 3 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası verilir.”
Sonuç
Bu düzenleme gereğince yukarıdaki prosedürler gerçekleştirilmeden işin durdurulması mümkün değildir.
Ancak, ölümlü iş kazası olayının vermiş olduğu psikolojik durumdan ötürü işveren işyerinde belli bir süre iş yaptırmayabilir.
Sık Sorulan Sorular
Ölümlü iş kazası olunca inşaat otomatik durur mu?
Hayır. İşin durdurulması ancak 6331 sayılı Kanun’un 25’inci maddesindeki prosedürle mümkündür.
Durdurma kararını kim verir?
Teftişe yetkili 3 iş müfettişinden oluşan heyet, müfettiş tespiti üzerine tespit tarihinden itibaren 2 gün içinde. Acil müdahale gerekiyorsa tespiti yapan müfettiş, heyet karar verene kadar işi durdurur.
İşveren itiraz edebilir mi?
Evet. Kararın yerine getirildiği tarihten itibaren 6 iş günü içinde yetkili iş mahkemesine itiraz edebilir; itiraz uygulamayı durdurmaz, mahkeme 6 iş günü içinde karara bağlar ve karar kesindir.
Durdurma sırasında işçilerin ücreti ne olur?
İşveren, işsiz kalan çalışanlara ücretlerini ödemek veya ücretlerinde düşüklük olmamak üzere meslek ve durumlarına göre başka bir iş vermekle yükümlüdür.
Durdurulan işte çalışma yaptırmanın yaptırımı nedir?
İzinsiz çalışma yaptıran işveren veya işveren vekillerine 3 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası verilir.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.