Mahmut Çolak
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Sirküler No: 344
Tarih: 11.02.2021
Kaynak: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (8, 11 ve 102’nci maddeler)
Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilecek işyerlerinde, ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde çalışmaya başlayan sigortalıların işe giriş bildirgesi, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç bu bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar verilirse sigortalılık başlangıcından önce bildirilmiş sayılır. Bir aylık sürenin dolmasından sonra işe alınacak sigortalılar için sigortalılık başlangıcından önce bildirim kuralı yeniden işler.
Kural ve Dayanağı
5510 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasına göre işverenler, 4/1-(a) kapsamında sigortalı sayılanları sigortalılık başlangıç tarihinden önce sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirmekle yükümlüdür. Aynı fıkranın (b) bendi bu kurala bir istisna getirir:
“Yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçlarına sefer esnasında alınarak çalıştırılanlar ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilecek işyerlerinde; ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde çalışmaya başlayan sigortalılar için, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç söz konusu bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar … Kuruma verilmesi halinde, sigortalılık başlangıcından önce bildirilmiş sayılır.”
İşyeri bildirgesi ise 11’inci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca en geç sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihte Kuruma verilir. Bu nedenle uygulamada bir aylık süre, sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarih ile işyerinin tescil tarihinin örtüştüğü varsayımıyla anılmaktadır.
Şirket kuruluşlarında ayrıca bildirge düzenlenmez. 7099 sayılı Kanun’la değiştirilen 11’inci madde uyarınca, şirket kuruluşunun ticaret sicili müdürlüklerine bildirilmesi hâlinde bu bildirim Kuruma yapılmış sayılır ve ilgililerce ayrıca işyeri bildirgesi düzenlenmez; ticaret sicili müdürlükleri bu bildirimi en geç on gün içinde Kuruma bildirmek zorundadır.
| Durum | Bildirim süresi |
|---|---|
| Genel kural (4/1-(a) sigortalıları) | Sigortalılık başlangıç tarihinden önce |
| İlk defa işyeri bildirgesi verilecek işyerinde, ilk bir ay içinde işe başlayanlar | Çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar |
| Bir aylık sürenin dolmasından sonra işe alınanlar | Sigortalılık başlangıcından önce |
| İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerleri | En geç çalışmaya başlatıldığı gün |
| İşyeri bildirgesi | En geç sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihte |
Örnekler
Örnek 1. İşyerinin ilk defa 24.06.2019 tarihi itibarıyla tescil edildiği ve tescil günü itibarıyla 10 işçi çalıştırıldığı durumda; işyeri tescilinin en geç sigortalı çalıştırmaya başlanılan 24.06.2019 tarihi itibarıyla yapılması, tescil tarihi itibarıyla çalıştırılan işçilerin işe giriş işlemlerinin de en geç 24.07.2019 Çarşamba günü saat 23.59’a kadar e-Sigorta yoluyla SGK’ye gönderilmesi gerekir.
Örnek 2. İşyerinin ilk defa 11.11.2019 tarihi itibarıyla tescil edildiği ve tescil günü itibarıyla 10 işçi çalıştırıldığı durumda; işe giriş işlemlerinin en geç 11.12.2019 tarihinde saat 23.59’a kadar e-Sigorta yoluyla gönderilmesi gerekir.
Örnek 3. 01.11.2017 tarihinde ilk defa tescil edilen işyerinden 7 sigortalının çalışmaya başlayacağı bildirilmiştir. İşyerinin tescil tarihi sigortalı çalışmaya başladığı tarih olacağından; 13.11.2017 tarihinde 8, 28.11.2017 tarihinde 3 ve 01.12.2017 tarihinde çalışmaya başlayan 5 sigortalının bildiriminin, 01.11.2017 tarihinden itibaren bir aylık süre içinde, yani 01.12.2017 tarihine kadar yapılması hâlinde sigortalı işe giriş bildirgesi yasal süresinde verilmiş olur. Buna karşılık 02.12.2017 tarihinden itibaren işe alınacak sigortalılar için bildirimin sigortalılık başlangıcından önce yapılması kuralı yeniden işler.
Süresinde Bildirmemenin Yaptırımı
5510 sayılı Kanun’un 102’nci maddesine göre:
- Sigortalı işe giriş bildirgesi süresinde ya da Kurumca belirlenen şekil ve usule uygun verilmezse, her bir sigortalı için asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanır. Bildirgenin verilmediği mahkeme kararından, Kurum denetim elemanlarının tespitinden veya diğer kamu idarelerinin denetimlerinden anlaşılırsa ceza asgari ücretin iki katına; bu durumlardan biriyle bir yıl içinde tekrar bildirge verilmediği anlaşılırsa asgari ücretin beş katına çıkar.
- İşyeri bildirgesi süresinde verilmezse ceza; kamu idareleri ile bilanço esasına göre defter tutmak zorunda olanlar için asgari ücretin üç katı, diğer defterleri tutmak zorunda olanlar için asgari ücretin iki katı, defter tutmakla yükümlü olmayanlar için bir aylık asgari ücret tutarındadır.
Sık Sorulan Sorular
İlk tescilde işe giriş bildirgesi ne zaman verilir?
İlk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde işe başlayanların bildirgesi, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç bu bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar verildiğinde süresinde yapılmış sayılır.
Tescilden bir ay sonra işe alınanlar için süre nasıl işler?
Bir aylık sürenin bitiminden sonra işe alınacak sigortalılar için genel kural yeniden işler: bildirge sigortalılık başlangıç tarihinden önce verilmelidir.
İşyeri bildirgesi ne zaman verilir?
En geç sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihte. Şirket kuruluşu ticaret sicili müdürlüğüne bildirilmişse ayrıca işyeri bildirgesi düzenlenmez; sicil müdürlüğü bildirimi en geç on gün içinde Kuruma iletir.
Bildirge nasıl gönderilir?
e-Sigorta yoluyla SGK’ye, son günün saat 23.59’una kadar gönderilir.
İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde süre farklı mı?
Evet. Bu işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar için bildirge en geç çalışmaya başlatıldığı gün verilebilir.
Süresinde bildirilmezse ceza ne kadar?
Sigortalı işe giriş bildirgesinde her bir sigortalı için asgari ücret tutarında; denetimle tespit hâlinde iki katı, bir yıl içinde tekrarında beş katı idari para cezası uygulanır.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.