Mustafa Çelik
Vergi Danışmanı
Tarih: 18.06.2026
Kaynak: Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) Mevzuat Ekranı / Güncel Özelge Sistemi
1. Giriş ve Uyuşmazlığın Konusu
Şirketlerin ticari hayatın gereklilikleri, nevi değişiklikleri veya marka stratejileri doğrultusunda unvan değişikliğine gitmesi sıkça rastlanan bir durumdur. Ticaret siciline tescil ve ilan edilen yeni unvanın, şirketin aktifinde kayıtlı taşınmazlar ve motorlu taşıtlar gibi resmi sicillere de işlenmesi gerekmektedir.
Uygulamada, şirket unvan değişikliği sonrasında şirkete ait araçların ruhsat bilgilerinin (tescil kayıtlarının) güncellenmesi amacıyla notere başvurulduğunda, bu işlemlerden harç alınıp alınmayacağı hususunda ciddi tereddütler yaşanmakta ve mükelleflerden haksız yere harç tahsil edilebilmekteydi. Gelir İdaresi Başkanlığı yayımladığı emsal nitelikteki özelge ile bu uyuşmazlığa kesin olarak son vermiştir.
2. Özelgenin Yasal Dayanakları ve Teknik Analizi
492 sayılı Harçlar Kanunu’na bağlı (2) sayılı tarifenin “Noter Harçları” bölümünün I/5 inci fıkrasında, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında araçların ilk tescil işlemleri ile tescil edilmiş araçların satış ve devirleri harca tabi tutulmuştur.
Yayımlanan özelgede yer alan teknik kriterler şu şekildedir:
- Tescil ve Satış Kapsamı Dışındadır: Şirket unvanının değiştirilmesi işlemi, şirketin hukuki kişiliğini sona erdiren veya aracı bir başkasına devreden bir işlem değildir. Dolayısıyla unvan değişikliği sonrası noterde yapılan tescil güncelleme işlemleri, mülkiyet el değiştirmediği için karayolları trafik mevzuatı kapsamında bir “ilk tescil” veya “satış ve devir” işlemi olarak kabul edilemez.
- Harç Alınmaması Gerekir: Bu hukuki gerçeklik çerçevesinde, şirket unvan değişikliği sonrası noterde araç kayıtlarının revize edilmesine yönelik işlemlerden mezkur fıkra kapsamında herhangi bir noter harcı alınmaması gerekmektedir.
3. Mali Müşavirler ve Muhasebe Departmanları İçin Operasyonel Notlar
Daha önceki sirkülerlerimizde (2026/183) Dijital Vergi Dairesi üzerinden Seri:B Sıra No:20 Tahsilat Genel Tebliği kapsamında tecil başvurularının başladığından bahsetmiştik. Şirketlerin kurumsal yapılandırma süreçlerinde (unvan, adres, nevi değişiklikleri) mali birimlerin noter süreçlerini şu şekilde yönetmesi önem arz etmektedir:
- Hatalı Ödemelerin Önüne Geçilmesi: Unvan değişikliği yapan ve aktifinde çok sayıda araç (filo) bulunduran şirketlerin muhasebe departmanları, ruhsat yenileme ve tescil güncelleme işlemleri için notere gittiklerinde bu güncel özelgeyi (Sayı: 39046) emsal göstermelidir. Noterlerin sistemi otomatik olarak harç hesaplasa dahi, işlemin bir “satış/devir” olmadığı yönünde itirazda bulunulmalıdır.
- Yersiz Ödenen Harçların İadesi: Yakın dönemde unvan değişikliği yapıp noterde araç tescil güncellemesi için harç ödemiş olan mükellefler, yersiz tahsil edilen bu tutarların iadesi için ilgili vergi dairesine düzeltme ve şikayet yoluyla başvuru hakkına sahiptir.
GİB Ticari Unvan Değişikliğinde Noter Harcı İstisnasına İlişkin Özelge Metni İçin Tıklayınız
