Mustafa Çelik
Vergi Danışmanı
Tarih: 30.10.2026
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yayımlanan resmî duyuru ile; tarımsal ve hayvansal ürün alımlarında düzenlenen e-Müstahsil Makbuzunun (e-MM) çiftçiye/üreticiye ıslak imza attırılarak fiziki çıktı verilmesi zorunluluğu yerine, bilgi teknolojileri ve/veya iletişim araç ve ortamları (SMS, e-posta, mobil onay vb.) üzerinden doğrulanarak elektronik ortamda düzenlenmesine yönelik tanınan geçiş süresi uzatılmıştır. Bu düzenleme ile tarımsal alım yapan tüccar ve sanayicilerin kırsal alandaki saha operasyonlarında karşılaştıkları operasyonel ve teknik güçlükler hafifletilmiştir.
Düzenlemenin Kapsamı
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 509) hükümleri uyarınca e-Müstahsil Makbuzu uygulamasına ilişkin yayımlanan süre uzatımı duyurusunda öne çıkan esaslar şunlardır:
- Islak İmza Yerine Dijital Doğrulama: Normal şartlarda e-Müstahsil Makbuzunun bir nüshasının kağıt çıktısının alınarak çiftçiye/üreticiye ıslak imza ile imzalatılması esasken; GİB altyapısında tanımlanan SMS onay kodu, e-posta doğrulama veya mobil dijital imza/onay araçları kullanılarak belgenin tamamen kâğıtsız ortamda tanzim edilmesine imkân sağlanmıştır.
- Süre Uzatımı ve Geçiş Esnekliği: Çiftçilerin teknolojik adaptasyonu, GSM çekim alanı kısıtları ve alıcı firmaların entegrasyon yazılımlarını tamamlayabilmeleri amacıyla, dijital doğrulama sistemine tam geçiş ve ıslak imzalı çıktı uygulamasının kaldırılmasına ilişkin son uyum tarihi ileri bir tarihe ertelenmiştir.
- Geçiş Döneminde Çifte Seçenek: Belirlenen yeni tarihe kadar mükellefler; dilerlerse önceki yöntemde olduğu gibi çıktıyı üreticiye imzalatıp teslim etme usulünü, dilerlerse bilgi teknolojileri/iletişim vasıtaları üzerinden onay alarak dijital tevsik usulünü kullanmaya devam edebileceklerdir.
- Elektronik Arşiv ve Tevsik Kolaylığı: Doğrulama kodu (SMS/OTP veya onay log kayıtları) ile oluşturulan e-Müstahsil Makbuzları, vergi denetimlerinde tevsik edici yasal belge olarak geçerliliğini koruyacaktır.
Kimler Etkileniyor?
GİB e-Belge portalında yayımlanan süre uzatımı duyurusundan doğrudan etkilenen taraflar:
- Gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçilerden tarımsal, hayvansal veya orman ürünü satın alan ve e-Müstahsil Makbuzu düzenlemek zorunda olan tüm tüccar, sanayici, kooperatif ve ihracatçılar
- Tarım Kredi Kooperatifleri, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), çeltik, fındık, pamuk, tütün, yaş meyve/sebze ve süt işleme tesisleri
- Tarımsal alım yapan işletmelerin ERP ve e-Fatura/e-Arşiv özel entegratör yazılımlarını geliştiren teknoloji firmaları
- Tarımsal ürün alım-satım stopajı ve borsa tescil kayıtlarını yürüten Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler (SMMM) ve Yeminli Mali Müşavirler (YMM)
e-MM Düzenleme Yöntemleri Karşılaştırma Tablosu
| Uygulama Esası | Geleneksel Yöntem (Islak İmzalı Çıktı) | Bilgi Teknolojileriyle Doğrulama (Süre Uzatımı Kapsamı) |
| İmza / Doğrulama Şekli | Kâğıt çıktının çiftçi tarafından ıslak imzalanması | SMS kodu, mobil onay veya iletişim araçları teyidi |
| Kâğıt Çıktı Zorunluluğu | Zorunlu (en az bir nüsha üreticiye verilir) | Fiziki kâğıt çıktı alınması zorunlu değildir |
| Saha Uygulaması | Kırsalda yazıcı ve kağıt taşıma zorunluluğu | Mobil cihaz üzerinden anlık dijital onay ve teslim |
| Geçiş Süreci Durumu | Geçerliliğini korumaktadır | Zorunlu geçiş takvimi ertelenerek mükellefe süre tanınmıştır |
Operasyonel Kontrol Listesi
Yanlış Yorumlanabilecek Noktalar
Süre uzatımı duyurusu, e-Müstahsil Makbuzu düzenleme zorunluluğunu ertelememektedir. Kapsamdaki mükelleflerin müstahsil alımlarında e-MM düzenleme yükümlülüğü kesintisiz devam etmektedir. Uzatılan husus yalnızca, makbuzun kağıt çıktı alınıp ıslak imza yerine tamamen bilgi teknolojileri ve iletişim kanalları üzerinden doğrulanarak düzenlenmesine dair geçiş takvimidir.
Sık Sorulan Sorular
Çiftçiye e-Müstahsil Makbuzu için SMS ile doğrulama yapılabilir mi?
Evet. GİB düzenlemeleri doğrultusunda, üreticinin cep telefonuna gönderilen doğrulama kodu (SMS) veya iletişim ortamları üzerinden onay alınarak fiziki çıktıya gerek kalmaksızın e-MM düzenlenebilmektedir.
Islak imzalı e-müstahsil makbuzu çıktısı verme zorunluluğu tamamen kalktı mı?
Hayır. Duyuru ile dijital doğrulama altyapısına geçiş süresi uzatılmış olup, bu süre zarfında mükellefler dilerlerse ıslak imzalı çıktı usulünü kullanmaya da devam edebilirler.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- Gelir İdaresi Başkanlığı – e-Müstahsil Makbuzu Süre Uzatım Duyurusuebelge.gib.gov.tr
- Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 509)