Kaynak: Sağlık Bakanlığı İlkyardım Yönetmeliği (Madde 19) & 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
İşyerlerinde ilkyardımcı bulundurmak zorunludur. Zorunlu sayı tehlike sınıfına göre değişir: az tehlikeli işyerlerinde her 20 çalışan için, tehlikeli işyerlerinde her 15 çalışana kadar, çok tehlikeli işyerlerinde her 10 çalışana kadar 1 ilkyardımcı. İlkyardımcı Belgesinin geçerlilik süresi 3 yıl olup, sürenin bitiminden önceki 3 ay içinde güncelleme eğitimi alınması şarttır.
1. Giriş ve İlkyardımcı Bulundurmanın Yasal Çerçevesi
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve İlkyardım Yönetmeliği uyarınca; işyerlerinde meydana gelebilecek kaza veya acil durumlarda tıbbi yardım sağlanıncaya kadar hayatın kurtarılması veya durumun kötüleşmesini önlemek amacıyla eğitimli ilkyardımcı personelin bulundurulması yasal bir zorunluluktur.
İlkyardımcı; Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş merkezlerden standartlara uygun eğitim alarak İlkyardımcı Belgesi almaya hak kazanmış kişidir. Bu belgenin geçerlilik süresi 3 yıldır. Geçerlilik süresinin bitiminden önceki 3 ay içerisinde güncelleme eğitimi alınması şarttır; süresi içinde eğitime katılmayan kişilerin belgeleri geçersiz sayılır. Ayrıca ilkyardımcı olacak çalışanların en az ilkokul veya ilköğretim okulu mezunu olması gerekmektedir.
2. İşyerlerinin Tehlike Sınıfına Göre Bulundurması Gereken İlkyardımcı Sayıları
İlkyardım Yönetmeliği’nin “İlkyardımcı bulundurulması” başlıklı 19’uncu maddesi gereğince, işyerlerinde çalışan sayısına ve işyerinin tehlike sınıfına göre görevlendirilmesi zorunlu ilkyardımcı sayıları şu şekildedir:
| İşyeri Tehlike Sınıfı | Çalışan Sayısı Kriteri | Zorunlu İlkyardımcı Sayısı |
| Az Tehlikeli İşyerleri | Her 20 çalışan için | 1 İlkyardımcı |
| Tehlikeli İşyerleri | Her 15 çalışana kadar | 1 İlkyardımcı |
| Çok Tehlikeli İşyerleri | Her 10 çalışana kadar | 1 İlkyardımcı |
3. İK Direktörleri, İSG Uzmanları ve İşverenler İçin Operasyonel Yol Haritası
Daha önceki sirkülerlerimizde (2026/126) sigortalılık süresinin başlangıcını etkileyen faktörleri ve (2026/125) mirasçıların SGK idari para cezalarından sorumluluğunu incelemiştik. İlkyardımcı bulundurma yükümlülüğü doğrultusunda İK ve İSG birimlerinin acilen şu aksiyonları alması önerilir:
- İSG Denetimi ve Sayı Kontrolü: İşyerinin tehlike sınıfı (Az Tehlikeli, Tehlikeli, Çok Tehlikeli) ile toplam çalışan sayısı (vardiyalı çalışan işyerlerinde her vardiya için ayrı ayrı) dikkate alınarak mevcut sertifikalı ilkyardımcı sayısının yasal alt sınırın üstünde olup olmadığı kontrol edilmelidir.
- Sertifika Geçerlilik Sürelerinin Takibi: Mevcut ilkyardımcıların belge süreleri takip edilmeli, 3 yıllık süresi dolmak üzere olan çalışanlar geçerlilik süresinin bitiminden önceki 3 ay içinde güncelleme eğitimine yönlendirilerek belgelerin iptal olması engellenmelidir.
- Eğitim Düzeyi Kontrolü: İlkyardımcı adayı olarak belirlenecek çalışanların en az ilkokul/ilköğretim mezuniyeti diploması özlük dosyaları üzerinden teyit edilmelidir.
- İdari Para Cezası Riski: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişleri denetimlerinde yetersiz ilkyardımcı tespiti durumunda 6331 sayılı Kanun uyarınca her ay için katlamalı idari para cezası uygulanacağı unutulmamalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Kaç ilkyardımcı bulundurmak gerekir?
Az tehlikeli işyerlerinde her 20 çalışan için, tehlikeli işyerlerinde her 15 çalışana kadar, çok tehlikeli işyerlerinde her 10 çalışana kadar 1 ilkyardımcı.
İlkyardımcı Belgesi kaç yıl geçerli?
3 yıl.
Belge nasıl yenilenir?
Geçerlilik süresinin bitiminden önceki 3 ay içinde güncelleme eğitimi alınarak; süresinde eğitime katılmayanların belgeleri geçersiz sayılır.
İlkyardımcı olacak çalışanda hangi şart aranıyor?
En az ilkokul veya ilköğretim okulu mezunu olmak.
Vardiyalı çalışmada sayı nasıl hesaplanır?
Vardiyalı çalışan işyerlerinde her vardiya için ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (4 ve 11’inci maddeler; 26’ncı madde — idari para cezaları)mevzuat.gov.tr
- Sağlık Bakanlığı İlkyardım Yönetmeliği (19’uncu madde — ilkyardımcı bulundurulması)
İlkyardım Yönetmeliği standartları, İSG organizasyon süreçleri ve personel sertifikasyon takiplerinize ilişkin teknik detaylar için danışmanlık kadromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.