3308 sayılı Kanun’un 25’inci maddesine göre aday çırak, çırak ve öğrencilere ödenecek ücret sözleşmeyle belirlenir; ancak kanunda asgari sınırlar vardır: işletmelerde mesleki eğitim gören ve staj/tamamlayıcı eğitim gören öğrencilere asgari ücretin net tutarının 20 ve üzeri personel çalıştıran işyerlerinde %30’u, 20’den az personel çalıştıranlarda %15’i; aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin %30’u; kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12’nci sınıf öğrencilerine asgari ücretin %50’si. Bu ücretler her türlü vergiden müstesnadır ve sigorta primleri asgari ücretin %50’si üzerinden Bakanlık ile ilgili üniversite bütçesinden karşılanır.
Güncellik notu: Tutarlar asgari ücrete bağlı olduğu için her yıl değişir. Cari yıl asgari ücreti ve buna bağlı tutarlar için Yıllık Parametreler sayfasına bakabilirsiniz.
Kanuni Dayanak
3308 sayılı Kanunun “Ücret ve Sosyal Güvenlik” başlıklı 25’inci maddesinde yapılan düzenlemeye göre;
“Aday çırak ve çıraklar ile işletmelerde mesleki eğitim gören, staj veya tamamlayıcı eğitime devam eden öğrencilere işletmeler tarafından ödenecek ücret ve bu ücretlerdeki artışlar, düzenlenecek sözleşme ile tespit edilir. Ancak, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarında staj veya tamamlayıcı eğitim gören öğrencilere asgari ücretin net tutarının; yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde otuzundan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde onbeşinden, aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde otuzundan, kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12’nci sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde ellisinden aşağı ücret ödenemez. Aday çırak, çırak ve öğrencilere ödenecek ücretler her türlü vergiden müstesnadır. Aday çırak, çıraklar, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarında okumakta iken staja, tamamlayıcı eğitime veya alan eğitimine tabi tutulan öğrencilerin sigorta primleri asgari ücretin yüzde ellisi üzerinden, Bakanlık ile mesleki ve teknik eğitim yapan yükseköğretim kurumlarının bağlı olduğu üniversitelerin bütçesine konulan ödenekten karşılanır.”
Ödenecek Asgari Ücret Oranları
Bu düzenlemeye göre ödenecek ücretleri ve primleri aşağıdaki gibi özetlemek mümkündür:
| Kim | Asgari sınır | Matrah |
|---|---|---|
| İşletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile staj veya tamamlayıcı eğitim gören öğrenciler — 20 ve üzerinde personel çalıştıran işyerleri | %30 | Asgari ücretin net tutarı |
| Aynı öğrenciler — 20’den az personel çalıştıran işyerleri | %15 | Asgari ücretin net tutarı |
| Aday çırak ve çırak | %30 | Yaşına uygun asgari ücret |
| Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12’nci sınıf öğrencileri | %50 | Asgari ücret |
Bu oranların altında ücret ödenemez.
Sigorta Primleri
Aday çırak, çıraklar, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarında okumakta iken staja, tamamlayıcı eğitime veya alan eğitimine tabi tutulan öğrencilerin sigorta primleri asgari ücretin %50’si üzerinden, Millî Eğitim Bakanlığı ile mesleki ve teknik eğitim yapan yükseköğretim kurumlarının bağlı olduğu üniversitelerin bütçesine konulan ödenekten karşılanır.
Sık Sorulan Sorular
Personel sayısı nasıl belirleyici oluyor?
İşyerinde 20 ve üzerinde personel çalışıyorsa asgari sınır asgari ücretin net tutarının %30’u, 20’den az personel çalışıyorsa %15’idir.
Ödenen ücretten vergi kesilir mi?
Hayır. Aday çırak, çırak ve öğrencilere ödenecek ücretler her türlü vergiden müstesnadır.
Primleri kim ödüyor?
Asgari ücretin %50’si üzerinden hesaplanan sigorta primleri, Bakanlık ile mesleki ve teknik eğitim yapan yükseköğretim kurumlarının bağlı olduğu üniversitelerin bütçesine konulan ödenekten karşılanır.
Kanundaki oranın üzerinde ücret ödenebilir mi?
Evet. Kanun yalnızca alt sınırı belirler; ücret ve artışları düzenlenecek sözleşme ile tespit edilir.
Aday çırak ve çırakta matrah hangi asgari ücret?
Yaşına uygun asgari ücret.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.