Kullanılmayan yıllık izin ücreti asıl ücrete dâhildir; bu nedenle “diğer ödemeler” gibi sonraki aylara taşınmaz. Akdin feshinde hak kazanıldığından feshin gerçekleştiği ayın kazancına dâhil edilir ve hak edilen ücretle toplamı prime esas kazancın tavanını aşsa dahi tavana kadar bildirim yapılır. İşçinin çıkışı ay içinde yapılmışsa tavan, gün sayısı kadar uygulanmalıdır; aksi hâlde sistem bildirimi kabul etmez.
Prime Esas Kazancın Belirlenmesi
5510 sayılı Kanunun “prime esas kazançlar” başlıklı 80’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi hükmüne göre, 4/1-a kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançlarının belirlenmesinde, ücretler hak edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulur. Diğer ödemeler ise öncelikle ödendiği ayın kazancına dâhil edilir ve ücret dışındaki bu ödemelerin yapıldığı ayda üst sınırın aşılması nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmı, ödemenin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas kazançlarına ilâve edilir.
Ücret Kavramı
Kanunun “tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (12) numaralı bendinde “ücret” kavramı, saatlik, günlük, haftalık, aylık veya yıllık olarak para ile ödenen ve süreklilik niteliği taşıyan brüt tutarı ifade etmek şeklinde tanımlanmıştır.
4857 sayılı Kanunun 32’nci maddesinin birinci fıkrasına göre, genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır. 4857 sayılı Kanunun, 41, 42 ve 43’üncü maddeleri uyarınca yapılan fazla çalışmalar ve 46’ncı maddesi uyarınca hak kazanılan hafta tatili ile 47’nci maddesi uyarınca ulusal bayram ve genel tatil günleri için ücret, 57’nci maddesi uyarınca hak kazanılan yıllık izin ücreti ödenmektedir.
İzin Ücretinin Hangi Ayın Kazancına Dâhil Edileceği
4857 sayılı Kanun gereğince hak edilen yıllık izin ücretleri, 5510 sayılı Kanunun 80’inci maddesi kapsamına giren ücretler kapsamında değerlendirildiğinden; sigortalıların hak kazanıp ta kullanmadığı izin süresine ait ücretlerin, akdin feshedilmesi halinde ödenmesinin zorunlu olduğu, dolayısıyla akdin feshinde hak edildiği nazara alınarak, sigortalılara ödendiği ayın (feshedilme tarihini içeren ayın) kazancına dâhil edilmek suretiyle sigorta primlerine tabi tutulacaktır.
İzin ücretinin akdin feshinden sonra ödenmesi halinde ise, izin ücretine akdin feshinde hak kazanılmış olduğundan, yine akdin feshedildiği ayın kazancına dâhil edilerek sigorta primi kesilir.
Tavanın Aşılması
Bu açıklamalar çerçevesinde, kullanılmayan izin ücreti asıl ücrete dâhil olduğundan, hak edilen ücret ile kullanılmayan yıllık izin ücretinin toplamı prime esas kazancın tavan sınırını aşırmış olsa dahi tavana kadar bildirim yapılır. Ancak, işçinin örneğin ay içinde işten çıkışı yapılmışsa gün sayısı kadar prime esas kazancın üst sınırı uygulanmalıdır. Aksi halde, sistem bildirimi kabul etmez.
Sık Sorulan Sorular
İzin ücreti sonraki aylara taşınabilir mi?
Hayır. Taşıma imkânı ücret dışındaki “diğer ödemeler” içindir; kullanılmayan izin ücreti asıl ücrete dâhildir.
Hangi ayın kazancına yazılır?
Akdin feshedildiği ayın kazancına. Fesihten sonra ödense dahi yine feshin gerçekleştiği ayın kazancına dâhil edilir.
Tavan aşılırsa ne olur?
Tavana kadar bildirim yapılır.
Ay içinde çıkış varsa tavan nasıl uygulanır?
Gün sayısı kadar prime esas kazancın üst sınırı uygulanmalıdır; aksi hâlde sistem bildirimi kabul etmez.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.