Hayır. Yıllık izin, Anayasa’nın 50’nci maddesine dayanan, vazgeçilemez ve devredilemez bir dinlenme hakkıdır; amacı çalışanın dinlenmesidir. Bu nedenle 7146 sayılı Kanun’la getirilen bedelli askerlik hizmetinin yıllık izin alınarak ya da işyerince yıllık izin kullandırılarak yerine getirilmesi mümkün görülmemektedir. Kanun koyucu, bedelli askerlikten yararlananların temel askerlik eğitimi süresince ücretsiz izinli sayılmasına imkân tanımıştır.
Dinlenme Hakkı
Anayasa’mızın “çalışma şartları ve dinlenme hakkı” başlığını düzenleyen 50’nci maddesinde “…Dinlenmek, çalışanların hakkıdır…” hükmüne yer verilmiştir.
Hangi istihdam şekli olursa olsun; yıllık izin hakkından vazgeçilemez. Yıllık izin, insan için temel bir gereksinim olduğundan uluslararası hukukta ve Anayasamızda benimsenmiş dinlenme hakkına dayanmaktadır. Yıllık izin hakkı vazgeçilemeyen ve devredilemeyen bir dinlenme hakkıdır. Yıllık izin; çalışanın dinlenmek, ruhsal ve bedeni sağlıklarını, iş verimliğini korumaları ve kazanmaları amacıyla kullandırılmaktadır. Çalışanlara tanınan yıllık izin ücretli olup, çalışanın her yıl belirli bir süre gelir endişesi çekmeden dinlenebilmesi amaçlanır. Yıllık iznin amacı, çalışanın çalışmış olduğu bir yıllık sürede yaşadığı yorgunluğu üzerinden atarak dinlenmesidir. Tüm istihdam şekillerinde yıllık izinde çalışanın başka bir işyerinde çalışması yasaklanmıştır. Örneğin işçinin dinlenme hakkını kullandığı sırada başka işte çalışması dürüstlük kuralına aykırı bulunduğu için, işverene ödediği izin ücretini geri alma imkânı verilmiştir.
Bedelli Askerlik
26.07.2018 tarihli 7146 sayılı Kanunla getirilen bedelli askerlik hizmetinin çalışanın yıllık izin alarak/kullanarak veya işyerlerince/kurumlarınca kullandırılarak yerine getirilmesi yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde mümkün görülmemektedir.
Bilakis Kanun koyucu bedelli askerlik hükümlerinden yararlananların temel askerlik eğitimi süresince çalıştıkları iş yeri, kurum ve kuruluşlar tarafından ücretsiz izinli sayılmalarına imkân tanımıştır.
Sık Sorulan Sorular
Bedelli askerlik için yıllık izin kullanılabilir mi?
Hayır. Yıllık iznin amacı dinlenmedir; bedelli askerlik hizmetinin yıllık izin alınarak ya da kullandırılarak yerine getirilmesi mümkün görülmemektedir.
Bedelli askerlikte çalışan hangi statüde sayılır?
Temel askerlik eğitimi süresince çalıştığı işyeri, kurum ve kuruluş tarafından ücretsiz izinli sayılır.
Yıllık izinde başka işte çalışmak mümkün mü?
Hayır. Tüm istihdam şekillerinde yıllık izinde başka bir işyerinde çalışmak yasaklanmıştır; dürüstlük kuralına aykırı bu davranışta işveren ödediği izin ücretini geri alabilir.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (50’nci madde)mevzuat.gov.tr
- 4857 sayılı İş Kanunu (53 ve 58’inci maddeler)mevzuat.gov.tr
- 7146 sayılı Kanun (bedelli askerlik düzenlemesi)
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.