Mahmut Akman
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Tarih: 13.09.2026
Kısa Cevap
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararına göre, hedef veya belirli bir kotanın aşılmasına bağlı prim ödemelerinde fazla çalışma ücreti yalnızca sabit ücret üzerinden %150 zamlı saat ücreti esasına göre hesaplanır; bu prim türlerinin fazla çalışma hesabına etkisi bulunmamaktadır. Buna karşın satış, sefer sayısı veya ürün miktarına bağlı primlerde ise hem sabit ücret üzerinden %150 zamlı hesaplama yapılır hem de ödenen prim tutarının %50 zamlı kısmı eklenerek fazla çalışma ücreti belirlenir.
Düzenlemenin Kapsamı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin kararı (Esas: 2025/9562, Karar: 2026/869, Tarih: 05.02.2026); prim türlerine göre fazla çalışma ücreti hesaplama yöntemlerini netleştirmiştir. Kararda; sadece primle çalışanlar, sabit ücret + hedef/kota primiyle çalışanlar ve sabit ücret + satış/sefer primiyle çalışanlar açısından 3 farklı hesaplama modeli tanımlanmış, ayrıca sefer primlerinin giydirilmiş temel ücrete eklenerek kıdem ve ihbar tazminatına esas alınması gerektiği hükme bağlanmıştır.
Kimler Etkileniyor?
Yargıtay kararı ile belirlenen ilke ve hesaplama esaslarından etkilenen taraflar aşağıda belirtilmiştir:
- Primli veya sefer primi esasına göre personel çalıştıran tüm işverenler ve İK birimleri
- Hedef, kota, satış, sefer sayısı veya ürün miktarına bağlı prim alan çalışanlar
- İş hukuku davalarında fazla çalışma, kıdem ve ihbar tazminatı hesabı yapan bilirkişiler ve hukukçular
Kritik Tarihler, Tutarlar ve Şartlar
| Konu | Değer | Not |
| Yargıtay Karar Tarihi | 5 Şubat 2026 | Yargıtay 9. Hukuk Dairesi karar tarihidir. |
| Yargıtay Esas ve Karar No | E. 2025/9562, K. 2026/869 | İlgili emsal kararın künyesidir. |
| Hedef/Kota Primi Hesap Şekli | Sabit Ücret x 1,5 | Prim tutarı fazla çalışma hesabına dâhil edilmez. |
| Satış/Sefer Primi Hesap Şekli | Sabit Ücret x 1,5 + Prim x 0,5 | İki hesaplama yöntemi toplanarak sonuca ulaşılır. |
| Sadece Primli Çalışma Şekli | Prim x 0,5 | Ödenen primin saat ücretinin %50 fazlası ödenir. |
Operasyonel Kontrol Listesi
- Şirket bünyesindeki prim sistemlerini “Hedef/Kota” ve “Satış/Sefer/Miktar” ayrımına göre gruplayın.
- Satış veya sefer primi ödenen personelin fazla çalışma hesabında (Sabit Ücret / 225 x 1,5 x Saat) + (Prim / 225 x 0,5 x Saat) formülünü uygulayın.
- Sefer primi ve benzeri düzenli primlerin kıdem ve ihbar tazminatına esas giydirilmiş ücrete dâhil edildiğini doğrulayın.
- Bordroda “fazla mesai” adı altında yapılan ödemeler varsa, hesaplanan toplam tutardan mahsup edin.
Yanlış Yorumlanabilecek Noktalar
Her prim türü fazla çalışma hesabını aynı şekilde etkilemez. Hedefe veya kotaya bağlı primler fazla çalışma ücretini artırmazken, sefer veya satışa bağlı primler fazla çalışma hesabına %50 zamlı kısmı üzerinden dâhil edilmelidir. Ayrıca sefer primlerinin bordroda sadece “fazla mesai” adıyla gösterilmiş olması, bu ödemelerin prim niteliğini ortadan kaldırmaz.
Sık Sorulan Sorular
Hedef veya kotaya bağlı prim alan işçinin fazla çalışması nasıl hesaplanır?
İşçinin fazla çalışma ücreti yalnızca sabit ücret üzerinden saat ücretinin %150 zamlı haliyle hesaplanır; hedef/kota priminin hesaba etkisi yoktur.
Sefer veya satış primi alan işçilerde fazla çalışma hesabı nasıl yapılır?
Sabit ücret üzerinden %150 zamlı fazla çalışma tutarı ile ödenen prim miktarının %50 zamlı tutarı ayrı ayrı hesaplanıp toplanarak bulunur.
Sefer primleri kıdem ve ihbar tazminatı hesabında dikkate alınır mı?
Evet, işçinin sefer sayısı ve sefer başına aldığı prime göre tespit edilen tutar temel ücrete eklenerek kıdem ve ihbar tazminatı yeniden hesaplanır.
Sadece primle çalışan işçinin fazla çalışma zam oranı nedir?
Ücreti sadece primden oluşan işçilerde fazla çalışma ücreti, ödenen primin saat ücretinin %50 fazlasıyla (%0,5 katsayısıyla) ödenir.
Resmî Kaynaklar
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Kararı (Esas: 2025/9562, Karar: 2026/869, Tarih: 05.02.2026)
