Mustafa Çelik
Vergi Danışmanı
Tarih: 01.07.2026
Kaynak: 01.07.2026 Tarihli ve 33297 Sayılı Resmi Gazete (Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ) ve TCMB Basın Duyurusu (2026-26)
1. Giriş ve Sadeleşme Adımlarının Amacı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), makrofinansal istikrarı güçlendirmek, piyasadaki likiditeyi kontrol altına almak ve parasal aktarım mekanizmasını daha etkin bir şekilde desteklemek amacıyla para politikasında yeni bir sadeleşme ve sıkılaştırma paketini devreye sokmuştur.
1 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Tebliğ ve banka tarafından yapılan eş zamanlı basın açıklaması ile döviz mevduatlarına yönelik iki kritik adım atılmıştır: Yabancı para zorunlu karşılık oranları artırılırken, eski bir ilave yükümlülük ise yürürlükten kaldırılmıştır.
2. Kararın Teknik Detayları ve Eski/Yeni Oran Analizi
A) Yabancı Para Mevduat Zorunlu Karşılık Oranları Artırıldı
Bankacılık sistemindeki döviz likiditesini doğrudan etkileyecek şekilde, yabancı para (YP) mevduat ve katılım fonlarına uygulanan zorunlu karşılık oranları 2 puan artırılmıştır. Yeni oran seti şu şekildedir:
| Yabancı Para Mevduat / Katılım Fonu Vadesi | Önceki Oran | Yeni Oran | Değişim |
| Vadesiz ve 1 Aya Kadar Vadeli (Dahil) | %30 | %32 | +2,0 Puan |
| 1 Aydan Daha Uzun Vadeli Hesaplar | %26 | %28 | +2,0 Puan |
B) TL Cinsinden İlave Zorunlu Karşılık Uygulaması Kaldırıldı
- Sadeleşme adımları kapsamında; 2023 yılında yürürlüğe alınan ve bugüne kadar yüzde 2,5 oranında uygulanan “döviz cinsinden mevduat/katılım fonu için Türk lirası cinsinden ilave zorunlu karşılık tesisi” uygulaması tamamen yürürlükten kaldırılmıştır. Böylece bankaların döviz mevduatı karşılığında TL tutma yükümlülüğü bitmiş, doğrudan döviz karşılık oranlarına odaklanılmıştır.
3. Şirket Yönetimleri, Hazine ve Finans Departmanları İçin Stratejik Notlar
Daha önceki sirkülerlerimizde (2026/195) bugün yürürlüğe giren 7587 sayılı yeni Kanun ile ticari plakalar ve deprem bölgesine yönelik KDV istisnası uzatımlarından bahsetmiştik. Merkez Bankası’nın bu son finansal hamlesi ise şirketlerin hazine ve finans birimleri için şu pratik sonuçları doğuracaktır:
- Mevduat Faiz Oranlarına Etki: Yabancı para zorunlu karşılık oranlarının 2 puan artırılması, bankaların Merkez Bankası’nda faizsiz veya düşük faizle bloke edeceği döviz miktarını artıracaktır. Bu durum, bankaların döviz toplama maliyetini yükselteceğinden, şirketlerin bankalardan alacağı döviz mevduat faiz oranlarında (Eurobond/Döviz Fon getirileri dahil) aşağı yönlü bir baskı yaratabilir.
- Kredi Arzı ve Likidite Sıkılaşması: Piyasadan döviz likiditesinin çekilmesi, bankaların döviz kredisi verme iştahını veya limitlerini daraltabilir. Aktifinde yoğun döviz borcu bulunan veya ithalat/ihracat finansmanı için döviz kredisi kullanan şirketlerin, finansman maliyetlerindeki olası artışları hesaplarına şimdiden yansıtması önerilir.
1 Temmuz 2026 Tarihli Resmi Gazete – TCMB Zorunlu Karşılıklar Tebliğ Değişikliği İçin Tıklayınız
TCMB Sayısı 2026-26 Olan Resmi Basın Açıklaması İçin Tıklayınız
