Mahmut Akman
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
23 Haziran 2025
Sirküler No: 1266
SGK Denetimlerinde İfadesi Alınan Kişilerle İlgili Özel İfade Alınma İşlemleri
SGK denetimlerinde ifadesi alınan kişilerle ilgili özel ifade alınma işlemlerini aşağıdaki başlıklar
altında değerlendirebiliriz.
İşitme ve Konuşma Engelliler
İşitme ve konuşma engelli kişilerden yazılı ifade almak mümkün ise, sorular yazılı olarak verilir,
cevapları yazılı olarak alınır. Ancak, bu kişilerin okuma yazma bilmemesi halinde denetim
elemanı, işitme ve konuşma engelliler ile iletişim becerisi olan bir kişi aracılığı ile ifade alır.
Düzenlenen tutanağa ifade alımında yardımcı olan kişinin de adı soyadı ve imzası alınır.
Görme Engelliler
Görme engelli kişilerden ifade alımında okuma–yazma bilen üçüncü bir kişi hazır bulundurulur.
Bu kişinin ifade veren tarafından kabul edilen bir kişi olmasına dikkat edilir. Bu durum tutanakta
belirtilir. Düzenlenen tutanak üçüncü kişiye yüksek sesle okutturulur. Tutanağa ifade verenin
mührü, özel işareti veya parmak izi ile üçüncü kişinin de adı soyadı ve imzası alınır.
Yabancı Uyruklular
Yabancı uyrukluların ifadesi alınırken, tanzim edilen tutanağa Türkçe bilip bilmedikleri,
biliyorlarsa okuyup okuyamadıkları, anlayıp anlamadıkları mutlaka yazılır. Denetimi yapan
denetim elemanı, ifadesi alınacak yabancının konuştuğu dili biliyorsa ifadeyi alır. Aksi halde,
tercüman vasıtasıyla ifadeyi alarak düzenleyeceği tutanağa tercümanın adı soyadı ve imzasını
da alır. Tercüman bulunamaması halinde ifadesi alınacak kişinin dilini bilen başka kişilerden de
yararlanılabilir. İzinsiz çalışan yabancının ifadesinin alınmasında tercüman bulunamaması
halinde kolluk kuvvetlerinden yararlanılıp ifadesinin alınması sağlanır. İzinsiz çalışan yabancının
pasaport kayıtlarına göre, pasaportu yoksa yerine geçen belgedeki kayıtlara göre kimliği tespit
edilir, yurt içindeki adresi de tutanağa yazılır.
Okuma Yazma Bilmeyenler ile İmza Atamayanlar
Bu kişilerin ifadelerinin alınmasında, kabul edecekleri, okuma-yazma bilen üçüncü bir kişi hazır
bulundurulur ve tutanağa üçüncü kişinin de kimlik bilgileri ile imzası alınır. İmza atamayanların,
varsa mühürleri kullanılır. Mührün olmaması halinde, tutanağa sol elinin başparmağı, yoksa sağ
elinin başparmağı, o da yoksa diğer parmaklarından birinin izi alınır. Bu durum ve hangi
parmağın izinin alındığı tutanakta belirtilir.
Küçükler, Kısıtlılar, Fiil Ehliyeti Olmayanlar
Bu kişilerin ifadelerinin alınmasında veli veya vasileri hazır bulundurulur ve tutanağa veli veya
vasilerinin de kimlik bilgileri ile imzası alınır. Tutanakta, ifadesi alınan kişinin özel durumu ve
ifadenin velisinin veya vasisinin huzurunda alındığı belirtilir. İfade alınması sırasında, ifade
veren ile veli veya vasinin farklı beyanlarda bulunmaları, velinin/vasinin ifadesine ayrıca gere duyulmaması veya konu hakkında velinin/vasinin bilgi sahibi/görgü tanığı olmaması halinde,
alınan ifadeler diğer bulgu ve tespitlerle birlikte değerlendirilir.
Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevlerinde Bulunanlar ile Askerlik Yükümlülüğünü Yerine
Getirmek Üzere Silah Altında Bulunanlar
Ceza infaz kurumları ile tutukevlerinde bulunanların ifadesi, hükümlü veya tutuklunun bulunduğu
cezaevi veya müessese müdürü, bunlar da yoksa idare eden memurlar aracılığıyla, askerlik
yükümlülüğünü yerine getirmek üzere silah altında bulunanların ifadesi ise bağlı bulundukları
askeri kurumun amirleri veya görevlendirecekleri yetkililer aracılığıyla alınır. İfadeyi alacak
kurum ve kuruluştan, ifadesi alınması istenen kişinin kimlik bilgileri, ifade isteminin nedeni ve
kendisine sorulacak sorular açıkça belirtilerek, yazı ile talepte bulunulur. Yazı ekinde, İfade
Tutanağı örneği de gönderilir.
Sağlık Kuruluşlarında Yatarak Tedavi Görenler
Sağlık kuruluşlarında yatarak tedavi görenlerden uzun süre daha tedavileri devam edeceği
anlaşılanların ifadesi, ilgili hekimlerin “hastanın ifade verebileceği” hususunda verecekleri izin
üzerine alınabilir. İfade tutanağında, ilgilinin ifadesi yanında, ifade alınmasına izin veren hekimin
kimlik bilgileri ile izin verdiğine dair husus da yazılır.
