Evet. 5510 sayılı Kanun’un 102’nci maddesine göre SGK denetim elemanlarının inceleme ve soruşturma görevlerini yerine getirmesine engel olanlara asgari ücretin 5 katı, bu görevi engellemek amacıyla cebir ve tehdit kullananlara asgari ücretin 10 katı tutarında idari para cezası uygulanır; eylem başka bir suç oluştursa dahi bu ceza kesilir. Engel olan kişi işveren değilse, cezaların şahsiliği ilkesi uyarınca ceza o kişiye uygulanır ve işverenin işyeri dosyasıyla ilişkilendirilmez.
Güncellik notu: Ceza tutarları asgari ücrete bağlıdır. Güncel asgari ücret için Yıllık Parametreler sayfasına bakınız.
Yasal Dayanak
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102’nci maddesinde yapılan düzenlemede; SGK denetim elemanlarına 5510 sayılı Kanunun uygulanmasından doğan inceleme ve soruşturma görevlerini yerine getirmeleri sırasında işverenler, sigortalılar, işyeri sahipleri ve bu işle ilgili diğer kişiler görevlerini yapmasına engel olamayacakları; engel olanlar hakkında eylemleri başka bir suç oluştursa dahi, asgari ücretin 5 katı tutarında ve görevlerini yapmasını engellemek amacıyla cebir ve tehdit kullanan işverenler, sigortalılar, işyeri sahipleri ve bu işle ilgili diğer kişiler hakkında asgari ücretin 10 katı tutarında idari para cezası uygulanacağı düzenlenmiştir.
Ceza Kime Uygulanır?
SGK denetim elemanlarına işveren dışındaki kimselerin engel olması halinde, cezaların şahsiliği ilkesi uyarınca engel olan kimseler hakkında idari para cezası uygulanır ve dolayısıyla uygulanacak idari para cezası işverene ait işyeri dosyası ile ilişkilendirilmez. Örneğin; Sosyal Güvenlik Denetmeni X isimli işverene ait işyerine 16.10.2023 tarihinde denetime gitmiş ancak işverenin işyerinde bulunan eşi sigortalıların kimlik bilgilerinin istenmesine engel olmuştur. Bu durumda denetime engel olan işverenin eşi hakkında idari para cezası uygulanır.
Fiilin İşlendiği Tarih
İdari para cezasının uygulanmasında SGK denetim elemanlarına engel olma eyleminin gerçekleştirildiği tarih, fiilin işlendiği tarih olarak kabul edilmektedir.
Sık Sorulan Sorular
Denetime engel olmanın cezası ne kadardır?
Asgari ücretin 5 katı; engelleme amacıyla cebir ve tehdit kullanılmışsa asgari ücretin 10 katı tutarında idari para cezası uygulanır.
Eylem ayrıca suç oluşturuyorsa idari para cezası yine kesilir mi?
Evet. Kanun, eylemin başka bir suç oluşturması hâlinde dahi idari para cezasının uygulanacağını düzenlemiştir.
Denetime işveren dışında biri engel olursa ceza işverene mi kesilir?
Hayır. Cezaların şahsiliği ilkesi uyarınca ceza engel olan kişiye uygulanır ve işverenin işyeri dosyasıyla ilişkilendirilmez.
Cezada hangi tarih esas alınır?
Engel olma eyleminin gerçekleştirildiği tarih, fiilin işlendiği tarih olarak kabul edilir.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.