SUT’a göre SGK ile sözleşmeli vakıf üniversiteleri ile ikinci ve üçüncü basamak özel sağlık hizmeti sunucuları, SGK’nın belirlediği oranı geçmemek kaydıyla kişilerden ilave ücret alabilir; devlet üniversitelerinde öğretim üyelerinin mesai dışı hizmetleri için sınırlı ilave ücret mümkündür. İlave ücret SGK’dan istenemez, hizmet öncesinde hastanın yazılı onayı şarttır, acil hâl süresince ve ayrıca faturalanan malzeme, ilaç ve kan bileşenleri için alınamaz; eşdeğer ilaç ve gözlük farkları ile SGK’nın karşılamadığı hizmetlerin ücreti ilave ücret sayılmaz. Yatarak tedavide hastaya EK-1/B belgesi verilmesi zorunludur.
İlave Ücret Alabilecek Sağlık Hizmeti Sunucuları
Sosyal Güvenlik Kurumu SUT (Sağlık Uygulama Tebliği) hükümlerine göre ilave ücret uygulaması aşağıdaki şekilde yerine getirilmektedir.
İlave ücret alınması uygulamasında;
a- SGK ile sözleşmeli; vakıf üniversiteleri, ikinci ve üçüncü basamak özel sağlık hizmeti sunucuları tarafından; SGK tarafından belirlenen oranı geçmemek kaydıyla kişilerden ilave ücret alınabilir.
b- Yükseköğretim kurumlarına ait sağlık hizmeti sunucularında (vakıf üniversiteleri hariç) öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri için 1 defada asgari ücretin 2 katını geçmemek üzere, SGK tarafından belirlenmiş sağlık hizmetleri bedelinin poliklinik muayenelerinde en fazla 2 katı, diğer hizmetlerde en fazla 1 katı kadar ilave ücret alınabilir. Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarına ait sağlık tesisleri ve üniversitelere ait ilgili birimlerin birlikte kullanımına ilişkin protokolü bulunan sağlık hizmeti sunucularında öğretim üyeleri tarafından ilave ücret alınamaz.
İlave Ücretin Kapsamı
c- Yukarıda belirtilen sağlık hizmeti sunucularınca SUT ve eklerinde yer alan sağlık hizmetleri işlem bedellerinin tamamı üzerinden fatura edilebilen tutarlar esas alınarak kişilerden ilave ücret alınabilir. Ancak SUT eki EK-2/B, EK-2/C, EK-2/Ç listelerinde yer alan işlemlerin bedellerine ilave olarak ayrıca faturalandırılabilen tıbbi malzeme, ilaçlar ve kan bileşenleri ile SUT eki EK-2/A Listesindeki tutarlara dahil olan işlemler için ayrıca ilave ücret alınamaz.
İlave ücretler, genel sağlık sigortalılarınca veya bakmakla yükümlü olunan kişilerce ve/veya sağlık hizmeti sunucularınca SGK’dan talep edilemez.
İlave Ücret Sayılmayan Farklar
ç- SGK ile sözleşmeli eczaneler, eşdeğer ilaçların azami fiyatı ile kişinin talep ettiği eşdeğer ilacın fiyatı arasında oluşacak fark ücretini, SGK ile sözleşmeli optisyenlik müesseseleri de kişinin talep ettiği görmeye yardımcı malzemenin bedeli ile SGK tarafından ödenen görmeye yardımcı malzeme bedeli arasında oluşacak fark ücretini kişilerden talep edebileceklerdir. Bu fark ücreti ilave ücret olarak değerlendirilmez.
d- Sağlık hizmeti sunucularınca, SGK tarafından finansmanı sağlanmayan sağlık hizmetleri için talep edilen ücretler, ilave ücret olarak değerlendirilmez.
Yazılı Onay ve Acil Hâl
e- Sağlık hizmeti sunucusu, sunduğu sağlık hizmetleri öncesinde, alacağı ilave ücrete ilişkin olarak hasta veya hasta yakınının yazılı onayını alır. Bu yazılı onay alınmadan, işlemler sonrasında herhangi bir gerekçe ileri sürerek ilave ücret talebinde bulunamaz.
f- Hastanın acil servislerde 24 saat içinde stabilizasyonu esastır. Hastanın acil servise başvurusundan itibaren 24 saat içinde stabilize edilerek ilgili kliniğe yatışı ya da başka bir sağlık hizmeti sunucusunun yataklı kliniğine sevk edilmesiyle acil hal sona erer. Acil servislerden kabul edilerek doğrudan uygulanan acil girişimsel işlemler ile 24 saat içinde acil gözlem ünitelerinde uygulanan tüm sağlık hizmetleri için ilave ücret alınamaz. Hastadan ilave ücret alınabilmesi için hastaya/hasta yakınına acil halin sona erdiğine ve müteakip işlemlerin ilave ücrete tabi olduğuna ilişkin “Acil Halin Sona Ermesine İlişkin Bilgilendirme Formu” (EK-1/D) kullanılarak, yazılı bilginin imza karşılığı verilmesi zorunludur.
Hastaya Verilecek Belge
g- SGK ile sözleşmeli vakıf üniversiteleri, ikinci ve üçüncü basamak özel sağlık hizmeti sunucuları, aynı başvuru numarası altında yatarak tedavilerde yapılan SGK tarafından karşılanan sağlık hizmeti bedellerinin toplamının 100 (yüz) TL’yi aşması halinde, bu hizmetleri ve varsa ilave ücret tutarını gösterir, SUT eki “Hastaya Sunulmuş Olan Hizmetleri ve İlave Ücreti Gösterir Belge (EK-1/B)” yi en geç hastanın taburcu olduğu tarihte hastaya vermek zorundadır. Söz konusu bilgiler aynı süreler içerisinde elektronik ortamda da verilebilir.
Sık Sorulan Sorular
Hangi sağlık kuruluşları ilave ücret alabilir?
SGK ile sözleşmeli vakıf üniversiteleri ile ikinci ve üçüncü basamak özel sağlık hizmeti sunucuları, SGK’nın belirlediği oranı aşmamak kaydıyla; devlet üniversitelerinde ise öğretim üyelerinin mesai dışı bizzat verdiği hizmetler için sınırlı ölçüde.
Acil serviste ilave ücret alınabilir mi?
Hayır. Acil girişimsel işlemler ve 24 saat içinde acil gözlem ünitelerinde verilen hizmetler için ilave ücret alınamaz; acil hâlin sona erdiği EK-1/D formuyla imza karşılığı bildirilmeden ilave ücret talep edilemez.
İlave ücret için hastanın onayı gerekli mi?
Evet. Hizmet öncesinde hasta veya yakınının yazılı onayı alınmalıdır; onay alınmadan işlem sonrasında ilave ücret istenemez.
Eşdeğer ilaç ve gözlük farkı ilave ücret midir?
Hayır. Eczanelerin eşdeğer ilaç fiyat farkı ile optisyenlik müesseselerinin görmeye yardımcı malzeme fiyat farkı ilave ücret olarak değerlendirilmez.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (73’üncü madde – ilave ücret)mevzuat.gov.tr
- Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) – ilave ücret hükümleri; EK-1/B ve EK-1/D
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.