Net ücret üzerinden anlaşılan durumlarda engellilik indiriminden doğan vergi avantajı engelli çalışana aittir. Net ücret brüte çevrilerek vergi genel esaslara göre hesaplandığından, indirim kurumun yüklendiği vergi tutarını değiştirmez; bu nedenle avantaj çalışanın eline geçen net ücreti artıracak şekilde yansıtılmalıdır (GİB 23.11.2017 tarih ve 488576 sayılı özelge).
Yasal Dayanak
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde; çalışma gücü kayıp oranı asgari %40 ve üzerinde olanların ücret ve/veya kazançlarına engelli derecelerine göre kanunen belirlenen miktarda engellilik indiriminin uygulanacağı açıklanmaktadır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 8 inci maddesinde, “Vergi kanunları ile kabul edilen haller müstesna olmak üzere; mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna müteallik özel mukaveleler vergi dairesini bağlamaz.” hükmü yer almaktadır.
Net Ücretin Brüte Çevrilmesi
Vergi esas itibariyle ücretliden aranmakta ve özel anlaşmalar vergi idaresini bağlamamaktadır. Kesilmesi gereken verginin ödemeyi yapan tarafından üstlenilmesi halinde ise bu vergi, bilfiil ödenen miktar ile ödemeyi yapanın yüklendiği verginin toplamı üzerinden hesaplanmaktadır.
Dolayısıyla, çalışanlara ücretlerinin net olarak ödenmesinin kararlaştırılması durumunda, net ödenen ücretlerin brüte dönüştürülmesi ve tevkif edilecek vergilerin bu tutar üzerinden genel esaslara göre hesaplanması gerekir. Asgari geçim indirimi uygulaması sonucu sağlanan vergi avantajı çalışana ait olup kurumca yüklenilen vergi miktarında bir değişikliğe neden olmadığı için ücretlinin net maaşına yansıtılması gerekmektedir.
Özelgeye Göre Sonuç
Buna göre, toplu iş sözleşmesi kapsamında çalışanlara net ücret üzerinden ödeme yapılması durumunda, engelli çalışanların ücretlerinde engellilik indiriminden oluşan vergi avantajı, engelli çalışanlara yansıtılacaktır. Dolayısıyla engellilik indirimi nedeniyle sağlanan vergisel avantaj çalışanın eline geçen net ücret tutarını artıracaktır.
Gelir İdaresi 23.11.2017 tarih ve 62030549-120[31-2017/256]-488576 sayılı Özelgesi
Sık Sorulan Sorular
Engellilik indirimi net ücretli çalışanda kime yarar sağlar?
Çalışana. İndirimden doğan vergi avantajı engelli çalışana yansıtılır ve eline geçen net ücreti artırır.
Neden işverende kalmaz?
Net ücret brüte çevrilerek vergi genel esaslara göre hesaplandığından indirim, kurumun yüklendiği vergi miktarında değişiklik yaratmaz.
Özel anlaşmalar vergi idaresini bağlar mı?
Hayır. 213 sayılı Kanun’un 8’inci maddesine göre mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna ilişkin özel sözleşmeler vergi dairesini bağlamaz.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (31’inci madde)mevzuat.gov.tr
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (8’inci madde)mevzuat.gov.tr
- Gelir İdaresi Başkanlığı, 23.11.2017 tarih ve 62030549-120[31-2017/256]-488576 sayılı özelge
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.