Kooperatiflere Ait Biçerdöverlerin Ortaklara ve Üçüncü Kişilere Hizmet Vermesinde Vergi Uygulamaları
Mustafa Çelik
Vergi Danışmanı
Tarih: 25.03.2026
Kaynak: Gelir İdaresi Başkanlığı Özelgesi (Sayı: 38840)
1. Kurumlar Vergisi Muafiyeti Şartları
Kooperatiflerin ana sözleşmelerinde yer alan faaliyetler kapsamında biçerdöver işletmeciliği yapması durumunda, muafiyetten yararlanabilmeleri için belirli şartlar mevcuttur:
- Münhasıran Ortaklarla İşlem: Biçme hizmetinin sadece kooperatif ortaklarına verilmesi gerekmektedir.
- Yasal Şartlar: Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 4/1-k maddesinde yer alan diğer muafiyet şartlarının (kazanç dağıtmama, yönetim kuruluna huzur hakkı vermeme vb.) tam olarak taşınması zorunludur.
2. Ortak Dışı İşlemler ve İktisadi İşletme Tesisi
Kooperatif envanterine kayıtlı biçerdöver ile üye olmayanlara (üçüncü kişilere) hububat biçme hizmeti verilmesi durumunda vergilendirme rejimi değişmektedir:
- Mükellefiyet Tesisi: Üye olmayanlara yapılan hizmetler “ortak dışı işlem” sayılır. Bu durum, kooperatif tüzel kişiliğine bağlı ayrı bir iktisadi işletme nezdinde kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilmesini gerektirir.
- Muafiyet Kaybı: Ortak dışı işlemler, kooperatifin ana tüzel kişiliğinin muafiyetini etkilemese de, bu işlemlerden doğan kazançlar iktisadi işletme üzerinden vergilendirilir.
3. Katma Değer Vergisi (KDV) Uygulaması
Biçerdöver ile verilen hizmetlerin KDV karşısındaki durumu şu şekildedir:
- KDV Matrahı: İster ortaklara ister üye olmayanlara yapılsın, biçerdöver ile sunulan hububat biçme hizmeti 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 1/1 maddesi uyarınca KDV’ye tabidir.
- Beyan Usulü: Kooperatif ve bağlı iktisadi işletmenin işlemlerine ilişkin KDV beyanlarının, kooperatifin mevcut mükellefiyet kaydı üzerinden tek bir beyanname ile yapılması gerekmektedir.
