Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yayımlanan 39058 sayılı Özelge ile, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun (GVK) Mükerrer 20/D maddesinde yer alan yurt dışı kazanç ve iratlara yönelik 20 yıllık gelir vergisi istisnasından yararlanabilmek için aranan “Türkiye’de yerleşmiş sayılma” ve “son 3 yıl ikametgâh/mükellefiyet bulunmama” şartlarının uygulama usul ve esasları netleştirilmiştir. Özelge uyarınca, önceki yıllara ait ikametgâh kaydı bulunsa dahi, yurt dışında çalışma/oturma izniyle altı aydan fazla yaşandığının ve 1/1/2026’dan itibaren Türkiye’ye kesin dönüş yapıldığının belgelenmesi halinde diğer şartların taşınması kaydıyla istisnadan yararlanılması mümkündür.
Düzenlemenin ve Özelgenin Kapsamı
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa eklenen Mükerrer 20/D maddesi çerçevesinde yayımlanan özelgede öne çıkan temel kriterler şunlardır:
- Türkiye’de Yerleşmiş Sayılma Şartı: İstisnadan yararlanabilmek için gerçek kişilerin 1/1/2026 tarihinden itibaren Türkiye’de yerleşmiş sayılması (ikametgâhın Türkiye’de bulunması veya bir takvim yılı içinde devamlı olarak 6 aydan fazla oturulması) gerekmektedir.
- Son 3 Yıl Kuralı: Kişilerin Türkiye’de yerleşmiş sayılmasından önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgâhının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şarttır. (Gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı veya değer artışı kazancı nedeniyle bulunan dar mükellefiyetler bu engel kapsamının dışındadır).
- Kesin Dönüş ve Önceki İkamet Kaydı Esnekliği: Türkiye’de geçmiş yıllara ait ikametgâh kaydının bulunması her durumda istisnaya engel teşkil etmez. Yurt dışında resmi çalışma veya oturma izniyle 6 aydan fazla yaşandığının ve 2026’dan itibaren Türkiye’ye kesin dönüş yapıldığının tevsik edilmesi halinde istisna kuralı işletilir.
- İstisna Belgesi Alma Süresi: “Yurt Dışından Elde Edilen Kazanç ve İratlar İçin İstisna Belgesi”nin; yerleşilen takvim yılının sonuna kadar, takvim yılının son iki ayında (Kasım-Aralık) yerleşenlerin ise takip eden takvim yılının ikinci ayının (Şubat) sonuna kadar alınması zorunludur.
Kimler Etkileniyor?
GİB özelgesinde açıklanan 20 yıllık vergi istisnası esaslarından etkilenen mükellef grupları:
- Yurt dışında yaşayıp 1/1/2026 tarihinden itibaren Türkiye’ye kesin dönüş yapan veya Türkiye’de yerleşen gerçek kişiler
- Yurt dışında finansal varlık, hisse, gayrimenkul, kâr payı veya ticari kazancı bulunup Türkiye’ye dönen yüksek net değerli bireyler (HNWI)
- VDK “Yurtdışı Kazançlar Gözetim Programı” ve GVK Mükerrer 20/D uygulamalarını yöneten YMM’ler, SMMM’ler, Özel Bankacılık Danışmanları ve Vergi Avukatları
Kritik Şartlar ve İstisna Belgesi Alım Zaman Çizelgesi
| Şart / Süreç | Kriter / Son Tarih | Not |
| Yerleşme Başlangıcı | 1/1/2026 Tarihinden İtibaren | Türkiye’de ikametgâh veya 6 aydan fazla oturma. |
| Geriye Dönük Kontrol | Son 3 Takvim Yılı | İkametgâh ve (MSİ/GMSİ/DAK hariç) mükellefiyet olmayacak. |
| İstisna Belgesi (Ocak-Ekim Yerleşenler) | Yerleşilen Takvim Yılının Sonu | İlgili vergi dairesinden talep edilir. |
| İstisna Belgesi (Kasım-Aralık Yerleşenler) | Takip Eden Yılın 2. Ayının Sonu (Şubat) | İki aylık ek başvuru süresi tanınır. |
Operasyonel Kontrol Listesi
Yanlış Yorumlanabilecek Noktalar
Türkiye’de geçmişte ikametgâh kaydının bulunması istisnadan yararlanmaya tek başına engel değildir. Önemli olan, yerleşme tarihinden önceki son 3 yıl içerisinde yurt dışında çalışma/oturma izniyle ikamet edildiğinin ve Türkiye’de fiilen faal vergi mükellefiyeti (MSİ/GMSİ/DAK hariç) ile ikametgâhın bulunmadığının belgelenmesidir.
Sık Sorulan Sorular
GVK Mükerrer 20/D istisnasının süresi ne kadardır?
Şartları taşıyan mükellefler için yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlarda gelir vergisi istisnası süresi 20 yıldır.
Yurt dışı kazanç istisna belgesi ne zaman alınmalıdır?
Yerleşilen yılın sonuna kadar; yılın son iki ayında (Kasım-Aralık) yerleşilmişse takip eden yılın Şubat ayının sonuna kadar vergi dairesinden alınmalıdır.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler