Önce yüklenici (işveren) başlatır: SGK’dan aldığı ilişiksizlik belgesini idareye ibraz etmelidir; ibraz edilmedikçe kesin teminat iade edilmez. Yüklenici bunu yapmazsa, idare kesin teminatın kısmen veya tamamen iadesi imkânının başladığı tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili SGK ünitesine yazarak yüklenicinin borcu olup olmadığını sorar.
Yönetmelik Hükmü
Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmeliğin “kesin teminatın iadesi” başlıklı 7’nci maddesine göre;
(1) İşveren tarafından, idareye ihale konusu işle ilgili olarak Kuruma (SGK) borcunun bulunmadığına dair ilişiksizlik belgesi ibraz edilmedikçe işverene ait kesin teminat iade edilmez.
(2) İdareye ihale konusu işle ilgili olarak işveren tarafından, borcunun bulunmadığına dair ilişiksizlik belgesinin ibraz edilmemesi halinde, idare, kesin teminatın mevzuatına göre kısmen veya tamamen iadesi imkânının başladığı tarihten itibaren 15 gün içinde durumu ilgili üniteye (SGK İl Müdürlüğü/Sosyal Güvenlik Merkezi) yazı ile bildirerek, işverenin Kuruma (SGK) ihale konusu işin yapıldığı süreye ilişkin borcunun olup olmadığını sorar.
Süreci Kim Başlatır?
Kesin teminatın iadesi için, ÖNCELİKLE İŞVEREN (YÜKLENİCİ) tarafından İDAREYE SGK’dan ilişiksizlik belgesi getirilmelidir. Bunun için, yüklenici SGK’ye yazılı olarak müracaat edip ihale konusu işi tamamladığını ve ilişiksizlik belgesini istediğini belirtmelidir. Bunun üzerine, SGK’nın ihale konusu iş konulu matbu yazısını idareye göndermesini sağlamalıdır. İdare de bu yazıyı aldıktan sonra 1 aylık sürenin dolmasını beklemeksizin en kısa sürede cevap vermelidir.
İdarenin Devreye Girmesi
Bunun sağlanamaması durumunda, kesin teminatın mevzuatına göre kısmen veya tamamen iadesi imkânının başladığı tarihten itibaren 15 gün içinde durumu bu defa İDARE, yüklenicinin SGK’ye borcunun bulunup bulunmadığını sorar. İDARENİN olaya re’sen müdahil olması, kesin teminatın kısmen veya tamamen iadesi imkânının başladığı tarihtir. Bu tarih 4735 sayılı Kanunun 13’üncü maddesine göre;
- a) Yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylandığı tarih (bu durumda teminatın yarısı iade edilir), ilişiksiz belgesi getirilmesinden sonra ise kesin kabul tutanağının onaylandığı tarih (bu durumda teminatın diğer kalanı iade edilir),
- b) Yapım işleri dışındaki işlerde ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde bu tarih (teminatın yarısı iade edilir), garanti süresi dolduğu tarih (teminatın diğer yarısı iade edilir).
Sık Sorulan Sorular
İlişiksizlik belgesi olmadan teminat iade edilir mi?
Hayır. İşveren tarafından idareye ilişiksizlik belgesi ibraz edilmedikçe kesin teminat iade edilmez.
Yüklenici ne yapmalı?
SGK’ya yazılı olarak müracaat edip ihale konusu işi tamamladığını ve ilişiksizlik belgesini istediğini belirtmeli, SGK’nın matbu yazısının idareye gönderilmesini sağlamalıdır.
İdarenin süresi nedir?
Kesin teminatın kısmen veya tamamen iadesi imkânının başladığı tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili SGK ünitesine yazar. Yüklenicinin talebi üzerine gelen yazıya ise bir aylık süreyi beklemeden en kısa sürede cevap vermelidir.
Yapım işlerinde teminat ne zaman iade edilir?
Geçici kabul tutanağının onaylandığı tarihte yarısı; ilişiksizlik belgesi getirildikten sonra kesin kabul tutanağının onaylandığı tarihte kalanı.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu (13’üncü madde)mevzuat.gov.tr
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (90’ıncı madde — ilişiksizlik belgesi)mevzuat.gov.tr
- Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmelik (7’nci madde)
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.