Mahmut Akman
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Tarih: 28.04.2026
Kaynak: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 22.10.2025 tarihli Kararı (E: 2025/507 – K: 2025/672)
1. Ücret Zamlarında Kanuni Zorunluluk Sınırı
Çalışma hayatında en çok merak edilen konulardan biri olan “işverenin zam yapma zorunluluğu”, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun güncel kararıyla netliğe kavuşmuştur. Karara göre; iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde aksine bir hüküm bulunmadığı sürece, işverenin işçi ücretlerine her yıl zam yapma veya asgari ücret artış oranı kadar iyileştirme yapma gibi genel bir yasal zorunluluğu bulunmamaktadır.
2. Zam Zorunluluğunun İstisnaları
İşverenin zam yapması ancak aşağıdaki durumlarda hukuki bir zorunluluk haline gelir:
- Sözleşme Hükmü: İş sözleşmesinde veya personel yönetmeliğinde “ücret her yıl enflasyon oranında artırılır” gibi bir ibare varsa.
- İşyeri Uygulaması: İşyerinde her yıl düzenli olarak belirli bir oranda zam yapılması “işyeri uygulaması” (gelenek) haline gelmişse.
- Asgari Ücret Sınırı: Ücretin, yasal olarak belirlenen asgari ücretin altında kalması durumunda, işveren ücreti asgari ücret seviyesine çekmek zorundadır.
3. Çalışma Koşullarında Değişiklik ve Ücret İndirimi (Madde 22)
Yargıtay kararında 4857 sayılı İş Kanunu’nun 22. ve 62. maddelerine de dikkat çekilmiştir:
- Tek Taraflı Değişiklik: İşveren, işçi ücretinde veya çalışma şartlarında işçi aleyhine esaslı bir değişikliği (indirim vb.) ancak işçiye yazılı bildirim yaparak ve 6 iş günü içinde işçinin yazılı onayını alarak yapabilir.
- Karşılıklı Anlaşma: İşyerinin ekonomik şartları zorunlu kılıyorsa, taraflar karşılıklı anlaşarak ve asgari ücretin altına inmemek kaydıyla ücrette indirim yapabilirler.
4. Kararın Sonucu: “Asgari Ücrete Oranlama” Hatası
Genel Kurul, yerel mahkemelerin işçi ücretlerini asgari ücrete oranlayarak “geçmişte asgari ücretin 2 katını alıyordu, şimdi de o oranda zam almalı” şeklindeki hesaplamalarını hatalı bulmuştur. Sözleşmede özel bir hüküm yoksa, işçi ücretinin asgari ücretin üzerinde kaldığı sürece mevcut seviyesini koruması hukuka aykırı değildir.
