4857 sayılı İş Kanunu’nun 25’inci maddesinin ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâller alt başlığının (e) bendi, işçinin işverenin güvenini kötüye kullanması, hırsızlık yapması, işverenin meslek sırlarını ortaya atması gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarını düzenler. Bu hâllerde iş akdi işverence tazminatsız olarak feshedilebilir. Yargı kararları, hangi fiillerin bu kapsamda değerlendirildiğini somutlaştırmaktadır.
Yasal Dayanak
4857 sayılı İş Kanunu’nun 25’inci maddesinde işverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı başlığının ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri alt başlığının (e) bendinde; işçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunmasına yer verilmiş, işçinin iş akdinin bu nedenle tazminatsız olarak işverenlerce fesih edilmesi söz konusu olabilecektir.
Yargı Kararlarından Örnek Fiiller
Yargı kararlarına göre bu durumlara örnek fiilleri aşağıda belirtmemiz mümkündür.
- Satış yapan kasiyerin kasa fişini müşteriye vermeyerek daha sonra ürün iade edilmiş gibi işlem yaparak nakit iade bedelini almasına dair fiili.
- Mağazada son kullanma tarihi geçen ürünler fire prosedürüne tabi tutulması nedeniyle işçinin prim alacağını olumsuz etkileyeceğinden, kasiyerin müşterinin aldığı ürünün barkodunun okunamadığı gerekçesiyle raf ömrü dolmuş başka bir ürünle değiştirilmesi fiili.
- İşçinin işyerindeki bilgisayarı kullanarak işyeri dışındaki bir kadına cinsel taciz ve şantajda bulunması fiili.
- İşçinin işyerinde kaloriferlerin az yanmasını gerekçe göstererek direnişe geçmesi fiili.
- İşçinin raporlu olduğu günlerde bir başka işyerinde çalışması fiili.
- İşçinin işverenle rakip sektörde bir şirkette ortak olması ve bunu işvereninden gizlemesi fiili.
Sık Sorulan Sorular
Bu fesih hangi maddeye dayanır?
4857 sayılı İş Kanunu’nun 25’inci maddesinin ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâller alt başlığının (e) bendine.
Fesih tazminatlı mı olur?
Bu bent kapsamındaki davranışlarda iş akdinin tazminatsız olarak feshedilmesi söz konusu olabilecektir.
Hangi davranışlar bent kapsamında sayılır?
İşverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlar.
Raporlu olduğu gün başka işyerinde çalışmak bu kapsamda mı?
Yargı kararlarında bu fiil, doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlara örnek olarak gösterilmektedir.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- 4857 sayılı İş Kanunu (25’inci madde)mevzuat.gov.tr
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.