Mahmut Akman
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
07 Haziran 2020
İş sözleşmesine rekabet yasağı konulması hususunda iş mevzuatında düzenleme olmamakla birlikte 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 444’üncü maddesinde aşağıdaki düzenleme yapılmıştır.
“ Fiil ehliyetine sahip olan işçi, işverene karşı, sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten, özellikle kendi hesabına rakip bir işletme açmaktan, başka bir rakip işletmede çalışmaktan veya bunların dışında, rakip işletmeyle başka türden bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebilir.
Rekabet yasağı kaydı, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir.”
Bu düzenleme ile rekabet yasağından ne anlaşılması gerektiği ortaya konulmuştur.
İşçinin işverenine olan sadakat borcundan dolayı işverenine karşı rekabet edemez. Rekabet etmeme borcu yükleyen sözleşmenin yazılı yapılması şarttır. Ancak sözleşmenin hakkaniyet sınırları çerçevesinde hareket edilmesi gerekir.
Yargıtay, işçinin “iş ilişkisi sona erdiği tarihten itibaren 2 yıl süre ile Türkiye’ deki tüm bankalarda çalışmamayı kabul ve taahhüt” ettiği rekabet yasağı sözleşmesini, yer ve çalışma alanı bakımından normalin üzerinde sınırlama getirmesi ve işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı şekilde tehlikeye sokması nedeniyle haklı olarak geçersiz saymıştır.
Rekabet yasağı sözleşmesinde öngörülen cezai şartın makul ve kabul edilebilir bir nitelikte olması gerekmektedir. Rekabet yasağı, ancak yazılı olarak yapılan bir sözleşmeyle geçerlilik kazanmaktadır. Bu ayrı bir sözleşmeyle yapılabileceği gibi, mevcut iş sözleşmesine konulacak özel bir hükümle de yapılabilir. Özel durum ve koşullar dışında rekabet yasağı 2 yılı aşamamaktadır.
Sonuç olarak; yukarıda açıklandığı üzere sözleşme metnine konulan rekabet yasağına dair cezai şartın makul ve kabul edilebilir olması gerektiği değerlendirilmektedir.
