4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesine göre engelli çalıştırma yükümlülüğünde işçi sayısı belirlenirken kısmi süreli çalışanlar, çalışma süreleri esas alınarak aylık 195 saat üzerinden tam süreli çalışana dönüştürülür ve tam süreli işçi sayısına eklenir; yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve üzeri tama tamamlanır. Örneğin günde 5 saat, ayda 26 gün çalışan 4 kısmi süreli işçi 520 saat / 195 = 2,6 → 3 tam süreli işçi sayılır.
Yasal Dayanak
4857 sayılı Kanunun 30’uncu maddesine göre, 50 ve daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde %3 engelli çalıştırılması zorunlu olup, bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayısının tespitinde belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiler esas alınır, kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür. Oranın hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür.
Kısmi Süreli Çalışanların Dönüştürülmesi
İşyerinde kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanların çalışma süreleri dikkate alınmak suretiyle aylık fiili çalışma saati olan 195 saat (4 hafta 4 x 45 = 180 + 15 = 195 saat) üzerinden tam süreli çalışmaya dönüştürülerek, işyerinde tam süreli olarak çalışan işçi sayısına ilave edilir.
Örnekler
Örneğin; bir işyerinde 60 kişi tam süreli, 4 kişi kısmi süreli olarak çalışmaktadır. Kısmi süreli çalışan 4 kişi günde 5’er saatten ayda 26 gün çalışıyor. Buna göre 4 x 5 = 20 x 26 = 520 : 195 = 2,6 = 3 (yarım ve üzeri tama iblağ edildiğinden), 3 kişinin daha toplam çalışan sayısına ilave edilmesi gerekir. Bu işyerinde 60 + 3 = 63 kişi üzerinden o yıl için belirlenen oranda çalıştırılması gereken engelli kontenjanı hesaplanmalıdır.
Örneğin; bir işyerinde 148 kişi tam süreli, 52 kişi kısmi süreli olarak çalışmaktadır. Kısmi süreli çalışan 52 kişi günde 3’er saatten ayda 26 gün çalışıyor. Buna göre 52 x 3 = 156 x 26 = 4056 : 195 = 20,8 = 21 (yarım ve üzeri tama iblağ edildiğinden), 21 kişinin daha toplam çalışan sayısına ilave edilmesi gerekir. Bu işyerinde 148 + 21 = 169 kişi üzerinden o yıl için belirlenen oranda çalıştırılması gereken engelli kontenjanı hesaplanmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Kısmi süreli çalışanlar engelli kontenjanı hesabına dâhil mi?
Evet. Çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür ve tam süreli işçi sayısına eklenir.
Dönüştürmede hangi aylık saat esas alınır?
Aylık fiili çalışma saati olan 195 saat (4 x 45 = 180 + 15).
Küsuratlar nasıl değerlendirilir?
Yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz; yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür (ör. 2,6 → 3; 20,8 → 21).
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- 4857 sayılı İş Kanunu (30’uncu madde)mevzuat.gov.tr
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.