İstirahat raporu alan sigortalı için “01-İstirahat” eksik gün nedenini ya da “Çalışmadı/Çalıştı” bildirimini hiç yapmayan işverene 5510 sayılı Kanun’un 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi uyarınca asgari ücretin yarısı, geç yapana onda biri tutarında idari para cezası uygulanır; ceza tebligatı postaya verilene kadar yapılan bildirim geç bildirim sayılır. Eksik gün nedeni bildirimi için zaten ceza uygulanmışsa ayrıca ceza kesilmez. Birden fazla aya sarkan raporlarda, istirahatin bittiği aya ait MUHSGK’de “01-İstirahat” bildirimi yapılmışsa çalışılmadığına dair bildirim yapılmış sayılır.
Bildirim Yükümlülüğü ve Ceza Tutarları
SGK uygulamalarında; elektronik ortamda gönderilen ve ödenekleri ödenen sigortalılar için işverenlerce “01-İstirahat”, “Çalışmadı” veya “Çalıştı” bildirimlerini yapmayanlar ya da yasal süresi dışında yapanlar e-Ödenek programı tarafından tespit edilmekte olup söz konusu bildirimleri yapmayan ya da yasal süresi dışında yapanlara ait liste SGK modülünde “Ceza uygulanacak raporlar” menüsünden alınabilmektedir. Alınan listede; aylık prim hizmet belgesi üzerinde yer alan eksik gün nedeni “01-İstirahat” veya “istirahatli olduğu sürelerde, işyerinde çalışmamıştır” olarak”, manuel veya elektronik çalışılmadığına dair bildirim giriş ekranından sigortalının istirahatli olduğu dönemde çalışıp çalışmadığını “Çalışmadı” veya “Çalıştı” olarak, bildirmeyen işverenlere 5510 sayılı Kanunun 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde belirtilen asgari ücretin yarısı, geç bildirenlere ise asgari ücretin onda biri tutarında idari para cezası uygulanmaktadır.
Eksik Gün Nedeni Cezasıyla İlişkisi
Eksik gün nedeni “01-İstirahat” bildirimini yapmayan ya da geç yapan işverenlere eksik gün nedeni bildirimi ile ilgili sigorta primleri mevzuatı gereği idari para cezası uygulandığının tespit edilmesi halinde ayrı bir ceza uygulanmayacaktır. Örneğin; istirahati 05.02.2022 tarihinde başlayan ve 15.02.2022 tarihinde sona eren sigortalı için işverence eksik gün nedeni belgesi verilmemesi nedeniyle SGK tarafından idari para cezası uygulanması halinde, ayrıca çalışılmadığına dair bildirim yapılmaması nedeniyle ceza uygulanmayacaktır. Ancak, söz konusu sigortalının istirahatli olduğu dönemde işveren tarafından ilgili aya ait MUHSGK beyannamesinin belgesinin 26.03.2022 tarihine kadar verilmemesi ve yine aynı döneme ait istirahat raporu için işverence ilgili ekranlardan “istirahatli olduğu sürelerde, işyerinde çalışmamıştır” bildiriminin yapılmaması durumunda idari para cezası uygulanacaktır.
Tebligat Gönderilmeden Ceza Uygulanması
MUHSGK beyannamesinde, sigortalıya ait kazanç bildirilmeyen dönemde, eksik gün nedeni olarak “01-İstirahat”te bildirilmeyen ya da istirahatli olduğu dönemde kazanç bildirilen, fakat yeni açılan sütundan Çalışılmadığına Dair Bildirim Girişi “istirahatli olduğu sürelerde, işyerinde çalışmamıştır” olarak bildirim yapılmayan sigortalıya ödenen ödenekler sigortalılardan tahsil edilmeyecek, bu sigortalılara rapor verildiği yönünde işverenlerine SGK tarafından elektronik mesaj yollandığı ve anılan raporlar işveren tarafından Çalışılmadığına Dair Bildirim Giriş ekranında görülebildiği de göz önüne alınarak çalışılmadığına dair bildirim girişi yapılması yönünde tebligat gönderilmeden idari para cezası uygulanacaktır.
Cezanın Belirlenmesi: Yapmama ve Geç Yapma
Uygulanacak idari para cezası tutarının belirlenmesinde çalışılmadığına dair bildirimin SGK’ya yapılmaması ya da yasal süresi dışında yapılması belirleyici olduğundan, kısa vadeli sigorta servislerince bildirimin yapılmadığının tespiti halinde, asgari ücretin yarısı tutarında idari para cezası uygulanacaktır. Bununla birlikte idari para cezasına ilişkin tebligatın postaya verildiği tarihe kadar işverence çalışılmadığına dair bildirim yapılması halinde; bildirim geç yapılmış kabul edilecek ve asgari ücretin 1/10 tutarında idari para cezası uygulanacaktır.
Birden Fazla Aya Sarkan Raporlar
Sigortalının almış olduğu istirahat günlerinin birden fazla aya sarkması halinde ve son aya isabet eden rapor günlerine ait MUHSGK beyannamelerinin SGK’ya verileceği son tarihte son ay için “01-İstirahat” bildiriminin yapılmış olması halinde çalışılmadığına dair bildirim girişi yapılmış sayılacağından bu durumda idari para cezası uygulanmayacaktır. Ancak, söz konusu raporlar için “01-İstirahat” bildiriminin yapılmaması durumunda istirahatin bittiği aya ait MUHSGK beyannamesinin son verilme tarihi itibariyle işverenin çalışılmadığına dair bildirim girişinin MUHSGK beyannamesi üzerinde, “istirahatli olduğu sürelerde, işyerinde çalışmamıştır” olarak veya işverene ait çalışılmadığına dair bildirim ekranında “çalıştı/çalışmadı” şeklinde yapılması gerekmektedir. Örneğin; 28.01.2022’te başlayan ve 28.03.2022 tarihinde sona eren sigortalıya ait bir raporun, işveren tarafından çalışılmadığına dair bildirim girişinin, istirahatin 28.03.2022 tarihinde sona ermesi nedeniyle 2022/Mart ayı için MUHSGK beyannamesinin son verilme tarihi olan 26.04.2022 tarihine kadar son aya ait MUHSGK üzerinde “01 İstirahat” veya “istirahatli olduğu sürelerde, işyerinde çalışmamıştır” kutucuğunun işaretlenmesi suretiyle ya da elektronik veya manuel Çalışılmadığına Dair Bildirim Giriş ekranlarının birisi üzerinden çalıştı/çalışmadı şeklinde bildirim yapılması halinde çalışılmadığına dair bildirim ile ilgili ceza uygulanmayacaktır.
İşveren tarafından son ayda MUHSGK üzerinde “01-İstirahat” eksik gün nedeninin seçilmemiş olması veya “istirahatli olduğu sürelerde, işyerinde çalışmamıştır” kutucuğunun işaretlenmemiş olması ancak, elektronik ya da manuel çalışılmadığına dair bildirim girişi ekranlarından 28.01.2022 – 28.03.2022 tarihlerini kapsayacak şekilde tek ya da parçalı bildirim yapılması yeterli olacak ve ceza uygulanmayacaktır.
Sık Sorulan Sorular
Çalışılmadığına dair bildirim hiç yapılmazsa ceza ne kadardır?
5510 sayılı Kanun’un 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi uyarınca asgari ücretin yarısı; bildirim yasal süresi dışında (geç) yapılmışsa asgari ücretin onda biri tutarında idari para cezası uygulanır.
Tebligat gelmeden ceza uygulanır mı?
Evet. Rapor verildiği işverene SGK tarafından elektronik mesajla bildirildiğinden ve raporlar Çalışılmadığına Dair Bildirim Giriş ekranında görülebildiğinden, bildirim yapılması yönünde tebligat gönderilmeden idari para cezası uygulanır. Ceza tebligatı postaya verilene kadar yapılan bildirim geç bildirim sayılır ve asgari ücretin 1/10’u tutarında ceza uygulanır.
Eksik gün nedeni bildirimi için ceza uygulanmışsa ayrıca ceza kesilir mi?
Hayır. Eksik gün nedeni bildirimiyle ilgili idari para cezası uygulandığının tespiti hâlinde, çalışılmadığına dair bildirim yapılmaması nedeniyle ayrı bir ceza uygulanmaz.
Rapor birden fazla aya sarkıyorsa bildirim nasıl yapılmalıdır?
İstirahatin bittiği aya ait MUHSGK beyannamesinin son verilme tarihine kadar son ay için “01-İstirahat” eksik gün nedeni seçilmeli ya da “istirahatli olduğu sürelerde, işyerinde çalışmamıştır” kutucuğu işaretlenmeli; bunlar yapılmamışsa elektronik ya da manuel çalışılmadığına dair bildirim ekranlarından rapor dönemini kapsayacak şekilde tek ya da parçalı bildirim yapılması yeterlidir.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.