Mahmut Akman
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Tarih: 06.08.2026
Kaynak: 06.08.2026 Tarihli ve 33333 Sayılı Resmi Gazete (Anayasa Mahkemesi’nin 18.02.2026 Tarihli ve E: 2025/52228 Başvuru Nolu Kararı)
1. Giriş ve Kararın Amacı
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca, işe iade talebiyle açılacak davalarda arabuluculuğa başvuru yapılması dava şartı olarak kurgulanmıştır. Ancak uygulamada, arabuluculuk başvuru formundaki ufak talep eksiklikleri veya idari evrak uyuşmazlıkları gerekçe gösterilerek iş mahkemelerince davaların esasa girilmeden “dava şartı yokluğu (arabulucuya başvurulmadığı)” gerekçesiyle usulden reddedilmesi ciddi mağduriyetler yaratmaktaydı.
6 Ağustos 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) 18.02.2026 tarihli ve 2025/52228 başvuru nolu bireysel başvuru kararında; arabuluculuk sürecinin katı, aşırı şekilci ve Orantısız yorumlanarak davanın usulden reddedilmesinin Anayasa’nın 36’ncı maddesinde güvence altına alınan “Mahkemeye Erişim Hakkı”nın ihlali olduğuna karar verilmiştir.
2. Anayasa Mahkemesi Kararının Teknik Detayları ve Emsal Niteliği
- Aşırı Şekilcilik Yasağı: AYM, arabuluculuk sürecinde işe iade talebinin tutanağa veya başvuru formuna tam yansımadığı ya da arabulucu tarafınca usuli bir hata yapıldığı gerekçesiyle davanın mahkemelerce doğrudan reddedilmesini aşırı şekilci bir yaklaşım olarak nitelendirmiştir.
- Hak Hakikati ve Hak Arama Hürriyeti: Mahkemelerin asıl görevinin uyuşmazlığın esasına girmek olduğu, arabuluculuk gibi alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının hak arama hürriyetini engelleyen veya zorlaştıran bir bürokratik bariyere dönüştürülemeyeceği vurgulanmıştır.
- Dosyanın Mahkemesine İadesi: İhlal kararının neticesi olarak, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla kararın bir örneğinin yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili İş Mahkemesine gönderilmesine oy birliğiyle karar verilmiştir.
3. Şirket Yöneticileri, İK Direktörleri ve İş Hukuku Avukatları İçin Operasyonel Notlar
Daha önceki sirkülerlerimizde (2026/122) SGK 2026/20 sayılı Genelgesi ile geçici koruma altındaki yabancıların sağlık provizyonlarını ve (2026/121) 7590 sayılı Kanun Mükerrer metnini incelemiştik. AYM’nin yayımlanan bu tarihi kararı karşısında işverenlerin ve İK departmanlarının dikkat etmesi gereken hususlar şunlardır:
- İşe İade Dava Risklerinin Yeniden Değerlendirilmesi: Bundan böyle iş mahkemeleri, arabuluculuk son tutanağındaki ibare veya başvuru formundaki şekil noksanlıklarını öne sürerek işe iade davalarını kestirmeden usulden reddedemeyecektir. Şirketlerin, arabuluculuk masasında anlaşamadığı dosyaların esastan yargılamaya geçeceğini öngörerek savunma ve fesih haklılık dosyalarını (savunma, ihtar, performans kaydı vb.) eksiksiz hazırlaması zorunlu hale gelmiştir.
- Geriye Dönük Davalarda Emsal Kullanımı: Şekli arabuluculuk eksikliği gerekçesiyle reddedilen ve derdest olan/süresi geçmemiş işe iade dosyalarında, 06.08.2026 tarihli bu AYM ihlal kararı emsal gösterilerek yargılamanın iadesi veya esastan inceleme talebinde bulunulabilecektir.
6 Ağustos 2026 Tarihli Resmi Gazete – AYM İşe İade Arabuluculuk İhlal Kararı Metni İçin Tıklayınız
