Mahmut Çolak
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Tarih: 08.05.2026
Kaynak: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 06.05.2026 tarihli ve E-95474873-100100-141208920 sayılı, 2026/11 sayılı Genelgesi
Aylık çalışma gün sayısı 8 gün ve altında olan ve bakmakla yükümlü olunan kişi statüsünde bulunmayan sigortalılar, eksik günleri nedeniyle genel sağlık sigortası kapsamında tescil edilip prim tahakkuk ettirilmektedir. Genelge, bu kişiler 5510 sayılı Kanun’un 41/1-(i) bendi kapsamında eksik günlerini borçlanıp tutarı öderlerse, 60/1-(g) kapsamındaki GSS prim borçlarını ayrıca ödemelerine gerek bulunmadığını, ilgili aya ait GSS tescil kaydı ile prim tahakkuklarının iptal edileceğini belirlemektedir. Borçlanma tutarının iadesi istenirse silinen tescil yeniden açılır.
Sorunun Kaynağı
Genelgenin dayandığı zincir şudur: aylık çalışma gün sayısı 8 gün ve altında olan sigortalıların eksik günleri için, sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi statüsünde bulunmamaları hâlinde gelir testi sonucuna göre 5510 sayılı Kanun’un 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi veya aynı maddenin (c) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında tescil yapılır ve kalan sürelere ait GSS primleri tahakkuk ettirilir.
Buna karşılık aynı kişi, Kanun’un 41’inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi uyarınca (“4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalıların, kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik süreleri”) aynı süreleri borçlanabilir. Borçlanma tutarı hem uzun vadeli sigorta kollarını hem de genel sağlık sigortasını kapsadığından, aynı dönem için ikinci kez GSS primi istenmesi sonucu doğuyordu. Genelge bu sonucu ortadan kaldırmaktadır.
Borçlanma Oranları: %45 ve %39
| Durum | Oran | Dayanak |
|---|---|---|
| 41’inci maddenin (a) bendi kapsamındaki borçlanmalar (ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ve doğum borçlanması) | %32 | 5510 md. 41/1 son cümle |
| Diğer bentler — (i) bendi kapsamındaki kısmi süreli çalışma eksik gün borçlanması dâhil | %45 | |
| (i) bendi kapsamında borçlanılacak sürelere ilişkin genel sağlık sigortası primleri ödenmişse | %39 | 5510 md. 41/1’e 6111 sayılı Kanunla eklenen cümle |
Prim, talep tarihinde 82’nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere kişinin kendisince belirlenecek günlük kazanç üzerinden hesaplanır ve borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bir ay içinde ödenmeyen borçlanmalar için yeni başvuru şartı aranır; primi ödenmeyen süreler hizmetten sayılmaz.
%39 oranı, borçlanmadan önce GSS primini ödemiş olanlar içindir. Genelgenin getirdiği yol ise bunun tersidir: GSS borcu ödenmeden önce borçlanma yapılırsa tutar %45 üzerinden hesaplanır, ancak GSS tescili ve tahakkuku iptal edilir.
Genelgenin Kuralları
- Mükerrer prim ödenmez. Borçlanma tutarını ödeyenlerin 60/1-(g) bendi kapsamındaki prim borçlarını ayrıca ödemelerine gerek bulunmamaktadır; ilgili aya ait GSS tescil kayıtları ve bunlara ait GSS prim tahakkukları iptal edilir.
- İptal yalnızca borçlanılan aya ilişkindir. Genelgenin örneğinde, Şubat ayına ait eksik günlerini borçlanan sigortalının o aya ilişkin tescil kaydı iptal edilmekte, kalan süreye ait 60/1-(g) kapsamındaki GSS tescil kaydı ise devam etmektedir.
- 60/1-(c)-(1) kapsamındaki tesciller iptal edilmez. Genelgenin bir başka örneğinde, 60/1-(c)-(1) alt bendi kapsamında tescili bulunan sigortalının eksik günlerini borçlanması hâlinde bu tescil kaydı iptal edilmeyecektir. İptal, 60/1-(g) kapsamındaki tescillere özgüdür.
- İade hâlinde tescil yeniden açılır. Borçlanma nedeniyle silinen GSS tescili, sigortalının daha sonra borçlanma tutarının iadesini talep etmesi hâlinde yeniden açılır.
Kimler İçin Anlamlı
Uygulama, ay içinde 8 gün ve altında çalışan, eşi veya anne-babası üzerinden bakmakla yükümlü olunan kişi statüsünde bulunmayan ve bu nedenle kendi adına GSS primi tahakkuk eden kısmi süreli çalışanları ilgilendirir. Bu kişiler için borçlanma iki sonucu birlikte doğurur: emeklilik gün sayısının tamamlanması ve ilgili aya ait GSS borcunun ortadan kalkması. Karar verilirken borçlanma tutarının, silinecek GSS primi tutarıyla birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Doğrulama Notu
Sirkülerin ilk hâlinde kapsam “ay içerisinde 30 günden az çalışan (part-time/kısmi süreli) sigortalılar” olarak yazılmıştı; Genelge aylık çalışma gün sayısı 8 gün ve altında olanlardan söz etmektedir. Ayrıca “normal hizmet borçlanmalarında oran %32 iken” denmişti; Kanun metninde %32 yalnızca 41’inci maddenin (a) bendi kapsamındaki borçlanmalara özgüdür, diğer bütün bentlerde oran %45’tir. GSS primi ödenmiş süreler için geçerli %39 oranı ilk metinde hiç yer almıyordu; eklenmiştir. “Tescil ve tahakkuk iptali” kuralının 60/1-(c)-(1) kapsamındaki tescilleri kapsamadığı ve iptalin yalnızca borçlanılan aya ilişkin olduğu da Genelgenin örneklerinden eklenmiştir. “Çifte vergilendirme/primlendirme” nitelemesi, Genelgede yer almadığı için metinden çıkarılmıştır.
Sık Sorulan Sorular
Genelge kimleri kapsıyor?
Aylık çalışma gün sayısı 8 gün ve altında olan ve bakmakla yükümlü olunan kişi statüsünde bulunmayan sigortalıları.
Borçlanma oranı nedir?
41/1-(i) bendi kapsamında %45; o sürelere ait GSS primleri daha önce ödenmişse %39.
Borçlanırsam GSS borcumu da ödemem gerekir mi?
Gerekmez. Borçlanma tutarını ödeyenlerin 60/1-(g) kapsamındaki prim borçları ve o aya ait tescil kaydı iptal edilir.
Bütün GSS tescilleri iptal ediliyor mu?
Hayır. İptal 60/1-(g) kapsamındaki tescillere ilişkindir; 60/1-(c)-(1) alt bendi kapsamındaki tescil kaydı iptal edilmez.
Borçlanma tutarının iadesini istersem ne olur?
Daha önce silinen genel sağlık sigortası tescil kaydı yeniden açılır.
Borçlanma tutarı ne zaman ödenir?
Borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde; ödenmezse yeni başvuru şartı aranır ve süreler hizmetten sayılmaz.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.