Mahmut Çolak
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Tarih: 24.04.2026
Kaynak: 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (TBMM kabul tarihi 22/4/2026; 1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazete)
7578 sayılı Kanun dört ayrı alanda değişiklik getiriyor: analık izni doğum sonrası 8 haftadan 16 haftaya, toplamda 24 haftaya çıkıyor; babalık izni 5 günden 10 güne yükseliyor; devlet korumasında yetişen gençlerin istihdamı için kamu kontenjanı ve özel sektör prim teşviki düzenleniyor; ve çocukların yoğun bulunduğu iş yerleri için çalıştırma yasağı getiriliyor. Kanun 1 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır; 22 ve 23’üncü maddeleri yayımından altı ay sonra, diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Analık ve Babalık İzinleri
| Konu | Düzenleme |
|---|---|
| Analık izni | 4857 sayılı Kanun md. 74: doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört hafta (Kanun md. 15). 657 sayılı Kanun md. 104/(A) ve 926 sayılı Kanun md. 128 için de aynı yönde (md. 2 ve md. 24). |
| Doğuma kadar çalışma | Sağlık durumu uygun olduğu takdirde doktorun onayıyla doğumdan önceki iki haftaya kadar (önceki düzenlemede üç hafta); çalışılan süreler doğum sonrası süreye eklenir. |
| Ücretsiz izin | 4857 md. 74/6’daki eşik “on altı” yerine “yirmi dört”, çoğul gebelikte “on sekiz” yerine “yirmi altı” hafta. Bu sürenin tamamlanmasından sonra isteğe bağlı olarak altı aya kadar ücretsiz izin. |
| Babalık izni | 4857 sayılı Kanun ek md. 2’deki “beş” ibaresi “on” olarak değiştirildi (Kanun md. 16). |
| Koruyucu aile izni | Memura on gün izin (657 md. 104/A); işçiye on gün ücretsiz izin (4857 md. 74). İki hüküm arasındaki bu fark bordro açısından belirleyicidir. |
| Geçici iş göremezlik | 5510 sayılı Kanun md. 18/1-(c): “doğumdan önceki sekiz ve sonraki on altı haftalık sürede”; (d) bendinde “üç” → “iki”. Md. 15/2’de “sekiz” → “on altı” ve çoğul gebelikte ilk on haftalık ek süreye ilişkin ibare madde metninden çıkarıldı. |
Evlat edinme izni bu Kanunla getirilmemiştir. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya evlat edinene çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta analık hâli izni kullandırılmasına ilişkin hüküm, 4857 sayılı Kanun’un 74’üncü maddesinde 2016’dan beri (6663 sayılı Kanun) yer almaktadır.
Geçici Madde: Sekiz Hafta İlave Analık İzni
“Bu Kanunun 2 nci, 15 inci ve 24 üncü maddeleri ile analık izin süreleri yeniden düzenlenen ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilgili mevzuatı uyarınca öngörülen analık izin süresi dolmuş ancak 1/4/2026 tarihi itibarıyla doğumun gerçekleştiği tarihten itibaren yirmi dört haftalık süreyi henüz tamamlamamış olan personele, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 iş günü içerisinde talep etmeleri halinde sekiz hafta ilave analık izni verilir.”
Hükmün ölçütü bir doğum tarihi değil, 1/4/2026 itibarıyla doğumdan itibaren yirmi dört haftalık sürenin tamamlanmamış olmasıdır; ayrıca mevcut mevzuata göre analık izni süresinin dolmuş olması ve süresinde talep edilmesi gerekir. Hak kendiliğinden doğmaz.
Devlet Korumasında Yetişenlerin İstihdamı
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun ek 1’inci maddesi yeniden düzenlenmiştir. Hak sahipliği için aranan şartlar arasında; korunma veya bakım tedbiri kararı bulunması, fasılalı süreler dâhil en az beş yıl kuruluş bakımı veya koruyucu aile hizmetinden fiilen yararlanmış ve reşit olduğu tarihte yararlanmaya devam ediyor olmak, Türk vatandaşı olmak ve en az ortaöğretim mezunu olmak sayılmaktadır.
- Kamu kontenjanı. Kamu kurum ve kuruluşlarının hangi statüde olursa olsun dolu kadro ve pozisyonları toplamının binde biri bu kapsamda istihdam edilecekler için ayrılır. Dolu kadro ve pozisyon toplamı binden az olan kurumlara, talep edilmesi durumunda yerleştirme yapılır. Yerleştirme, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca en az yılda bir defa yapılır veya yaptırılır.
- Özel sektör prim teşviki. Öğrenim durumuna bakılmaksızın kapsamdaki kişilerin özel sektörde çalıştırılmaları hâlinde; 5510 sayılı Kanun md. 81’e göre ödenmesi gereken ve md. 82 uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi, kısa vadeli sigorta kolları primi ve genel sağlık sigortası primi ile 4447 sayılı Kanun md. 49/1’e göre ödenmesi gereken işsizlik sigortası priminin sigortalı ve işveren hisselerinin tamamı, sigortalının işe giriş tarihinden itibaren beş yıl süreyle Hazine tarafından karşılanır.
- Teşvikin şartları. Aylık prim ve hizmet belgelerinin kanuni süresi içinde verilmesi ve Hazinece karşılanmayan primlerin kanuni süresi içinde ödenmesi gerekir. Teşvikten işveren yararlanır; Hazinece karşılanan sigortalı hissesi tutarının sigortalıya ödenmesi işverenden talep edilemez.
Çocuk Koruma Kanunu: Çalıştırma Yasağı
5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’na eklenen ek 1’inci madde ile, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, uyuşturucu kullanılmasını kolaylaştırma, müstehcenlik, fuhuş, insan ticareti ve kasten öldürme suçlarından adli sicil ve arşiv kayıtlarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunanların; okul, okul servisi, okul kantini, yurt, kreş, gündüz bakımevi, çocuk kulübü, internet kafe, e-oyun yeri, çocuk spor okulu, beden eğitimi ve spor tesisi gibi çocukların yoğun bulunduğu iş yerlerini şahsen işletmesi, buralarda çalıştırılması ve herhangi bir sıfatla fiilen görev alması yasaklanmıştır.
- İzin ve ruhsat. Kapsama girenlere bu iş yerlerinin açılması veya işletilmesi için izin ve ruhsat verilmez. Bu kişilerce işletildiği tespit edilirse iş yerinin devri için altı ay süre verilir ve bu sürede fiilen işletmesine izin verilmez; devir yapılmazsa izin ve ruhsatlar derhâl iptal edilir.
- Belge ibrazı. Bu iş yerlerinde çalışanlar, adli sicil ve arşiv bilgilerine dayanılarak oluşturulan ve burada çalışabileceğini gösteren resmî belgeyi altı ayda bir işverene ibraz etmek zorundadır.
- İdari para cezası. Yasağa aykırı işçi çalıştırana, mahallin mülki idare amiri tarafından çalıştırdığı her bir kişi başına brüt asgari ücretin üç katı tutarında idari para cezası verilir. Aykırılık, cezanın tebliğinden itibaren bir ay içinde giderilmezse her bir kişi başına brüt asgari ücretin yedi katı ceza uygulanır. Bu cezanın tebliğinden itibaren bir ay içinde de giderilmemişse, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca verilen izin ve ruhsatlar derhâl iptal edilir.
- Usul ve esaslar. Maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Adalet Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca müştereken belirlenir.
Altı Ay Sonra Yürürlüğe Giren Hükümler
Kanun’un 27’nci maddesine göre 22 ve 23’üncü maddeler yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra yürürlüğe girer. 22’nci madde, 5651 sayılı Kanun’un ek 4’üncü maddesinde değişiklik yaparak sosyal ağ sağlayıcılarının on beş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacağını ve yaş doğrulama dâhil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olduğunu düzenlemektedir.
Sık Sorulan Sorular
Analık izni toplam kaç hafta oldu?
Doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört hafta.
Babalık izni kaç gün?
On gün. 4857 sayılı Kanun’un ek 2’nci maddesindeki “beş” ibaresi “on” olarak değiştirilmiştir.
Koruyucu aile izni ücretli mi?
Memur için on gün izin, işçi için on gün ücretsiz izindir.
İlave sekiz haftalık izin kimlere veriliyor?
Mevcut mevzuata göre analık izni süresi dolmuş, ancak 1/4/2026 itibarıyla doğumdan itibaren yirmi dört haftalık süreyi tamamlamamış personele; Kanun’un yürürlüğünden itibaren 10 iş günü içinde talep etmeleri hâlinde.
Özel sektör teşviki hangi tutar üzerinden hesaplanıyor?
Prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan primler üzerinden; beş yıl süreyle Hazinece karşılanır.
Çalıştırma yasağına aykırılığın cezası nedir?
Kişi başına brüt asgari ücretin üç katı; bir ay içinde giderilmezse yedi katı; sonrasında da giderilmezse izin ve ruhsatların iptali.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun — 1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazeteresmigazete.gov.tr
- 4857 sayılı İş Kanunu (74’üncü madde ve ek 2’nci madde)mevzuat.gov.tr
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (15 ve 18’inci maddeler)mevzuat.gov.tr
- 7578 sayılı Kanun teklifinin gerekçesi
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.