Yargıtay’dan Kritik Karar: Dayanışma Aidatı ile TİS’ten Yararlanma Başlangıç Tarihi

Mahmut Çolak
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Tarih: 06.04.2026
Kaynak: Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin E: 2025/8655, K: 2025/9695 sayılı kanun yararına bozma ilamı (5 Nisan 2026 tarihli ve 33215 sayılı Resmî Gazete)

İlamın Künyesi

Uyuşmazlık

Davacı, davalı kurum ile Öz Büro İş Sendikası arasındaki 1. dönem işletme toplu iş sözleşmesinin 01.10.2021 tarihinde imzalandığını, yürürlük süresinin 01.01.2021 – 31.12.2022 olarak belirlendiğini, dayanışma aidatı ödeyerek yararlanma talebini 08.10.2021 tarihinde ilettiğini; buna rağmen sözleşmenin yürürlük başlangıcı olan 01.01.2021’den itibaren yararlandırılması gerektiğini ileri sürmüştür. Davalı kurum ise yararlanma tarihini talep tarihi olarak belirlemiştir. İlk derece mahkemesi, Anayasa Mahkemesi iptal kararının yürürlük tarihi olan 03.03.2021’i esas alarak davayı kısmen kabul etmiştir.

Yasal Çerçeve

• 6356 sayılı Kanun md. 39/1. Toplu iş sözleşmesinden yararlanmanın şartı, taraf işçi sendikasına üye olmaktır. İstisnai hâller (dayanışma aidatı, sendikanın yazılı onayı gibi) dışında sendika üyesi olmayanlar toplu iş sözleşmesinden yararlanamaz.
• 6356 sayılı Kanun md. 39/4, üçüncü cümle. “Dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma, talep tarihinden geçerlidir.” Bu cümle hâlen yürürlüktedir.

Yargıtayın Değerlendirmesi

İlamda, toplu iş sözleşmesinin imza tarihinden önceki dayanışma aidatı ödeyerek yararlanma taleplerinin imza tarihi itibarıyla hüküm doğuracağına ilişkin düzenlemenin Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş olmasına karşın, somut olayda davacının talep tarihinin (08.10.2021) imza tarihinden sonra olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle iptal kararının eldeki davaya etkisi bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, davacının toplu iş sözleşmesinden ancak talepte bulunduğu 08.10.2021 tarihi itibarıyla yararlanabileceği gözetilmeksizin hüküm kurulması hatalı görülmüş; kanun yararına temyiz istemi kabul edilerek ilk derece mahkemesi kararı kanun yararına bozulmuştur.

Kanun Yararına Bozmanın Sonucu

6100 sayılı Kanun’un 363’üncü maddesinin ikinci fıkrası şöyledir: “Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, karar kanun yararına bozulur. Bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.” Üçüncü fıkra uyarınca bozma kararının bir örneği Adalet Bakanlığına gönderilir ve Bakanlıkça Resmî Gazete’de yayımlanır. Dolayısıyla ilam, o davadaki tarafların durumunu değiştirmez; değeri, aynı hukuki meselede uygulamaya yön vermesindedir.

İşverenler İçin Uygulama Notu

• Başlangıç tarihi talep tarihidir. Dayanışma aidatı ödeyerek yararlanmada esas alınacak tarih, işçinin talepte bulunduğu tarihtir.
• Talepler kayıt altına alınmalıdır. Yazılı talebin tarihi, fark alacağı hesabının başlangıcını belirlediğinden evrak kayıt sistemine tarihiyle girilmelidir.
• İmza tarihi – talep tarihi ilişkisi. Talebin toplu iş sözleşmesinin imza tarihinden önce mi sonra mı yapıldığı, Anayasa Mahkemesi iptal kararının ilgili olup olmadığını belirler.

Sık Sorulan Sorular

Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.