Mustafa Çolak
Vergi Danışmanı
Sirküler No: 1534
Tarih: 24.01.2026
Kaynak: Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2013/15)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2026/3) — 24.01.2026 tarihli ve 33147 sayılı Resmî Gazete
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Türk lirası cinsinden yurt dışı borçlanmalara uygulanan zorunlu karşılık oranlarını 2 puan artırmıştır. Bankaların yurt dışı repo işlemlerinden sağladıkları fonlar ile yurt dışından kullandıkları krediler için oran; 1 aya kadar vadede %20, 3 aya kadar vadede %16, 1 yıla kadar vadede %14 olmuştur. Ayrıca 1 yıla kadar vadeli yurt dışı bankalar mevduatı/katılım fonu ile yurt dışı merkeze yükümlülükler (net) için oran %14’e yükseltilmiştir. Değişiklik 24.01.2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Düzenlemenin Künyesi
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Düzenleyen | Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası |
| Tebliğ | Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2013/15)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2026/3) |
| Resmî Gazete | 24.01.2026 tarihli ve 33147 sayılı |
| Değişen hüküm | Tebliğ 2013/15’in 6’ncı maddesinin birinci fıkrası (Türk lirası yükümlülüklere ilişkin oran tablosu) |
| Yürürlük | Yayımı tarihi: 24.01.2026 |
| İlgili duyuru | TCMB Makroihtiyati Çerçeveye İlişkin Basın Duyurusu (2026-02), 24.01.2026 |
Değişen Kalemler
Merkez Bankası duyurusuna göre artış, Türk lirası cinsinden yurt dışı kaynaklı borçlanma kalemlerinde yoğunlaşmaktadır.
| Kalem | Yeni oran | Değişim |
|---|---|---|
| Bankaların 1 aya kadar (1 ay dâhil) vadeli diğer yükümlülüklerinden yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ve yurt dışından kullanılan krediler | %20 | +2 puan |
| Bankaların 3 aya kadar (3 ay dâhil) vadeli diğer yükümlülüklerinden yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ve yurt dışından kullanılan krediler | %16 | +2 puan |
| Bankaların 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli diğer yükümlülüklerinden yurt dışı bankalar mevduatı/katılım fonu, yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar, yurt dışından kullanılan krediler ve yurt dışı merkeze yükümlülükler (net) | %14 | +2 puan |
Türk Lirası Yükümlülüklerde Güncel Oran Tablosu
Tebliğ 2026/3 ile Tebliğ 2013/15’in 6’ncı maddesinin birinci fıkrası bütünüyle değiştirilmiştir. Yürürlükteki tablo aşağıdaki gibidir.
| Yükümlülük | Oran |
|---|---|
| Mevduat/katılım fonu (yurt dışı bankalar mevduatı/katılım fonu hariç) | |
| a) Vadesiz, ihbarlı, 1 aya kadar ve 3 aya kadar (3 ay dâhil) vadeli | %17 |
| b) 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli | %10 |
| c) 1 yıla kadar vadeli | %10 |
| ç) 1 yıl ve 1 yıldan uzun vadeli | %10 |
| d) 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli Merkez Bankasınca kur/fiyat koruma desteği sağlanan hesaplar | %40 |
| e) 1 yıla kadar vadeli ve 1 yıl ve daha uzun vadeli Merkez Bankasınca kur/fiyat koruma desteği sağlanan hesaplar | %22 |
| f) Tüketici Fiyat Endeksi’ne, Üretici Fiyat Endeksi’ne ve Türk lirası Gecelik Referans Faiz Oranı (TLREF) Endeksi’ne bağlı olarak değişken faiz oranı uygulanan hesaplar | %10 |
| Müstakrizlerin fonları | %0 |
| Diğer yükümlülükler (yurt dışı bankalar mevduatı/katılım fonu dâhil) | |
| a) 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli | %8 |
| b) 3 yıla kadar (3 yıl dâhil) vadeli | %5,5 |
| c) 3 yıldan uzun vadeli | %3 |
| ç) Kalkınma ve yatırım bankalarınca 1 yıldan uzun vadeli ihraç edilen menkul kıymetler | %0 |
| d) Bankaların 1 aya kadar (1 ay dâhil) vadeli diğer yükümlülüklerinden yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ve yurt dışından kullanılan krediler | %20 |
| e) Bankaların 3 aya kadar (3 ay dâhil) vadeli diğer yükümlülüklerinden yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ve yurt dışından kullanılan krediler | %16 |
| f) Bankaların 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli diğer yükümlülüklerinden yurt dışı bankalar mevduatı/katılım fonu, yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar, yurt dışından kullanılan krediler ve yurt dışı merkeze yükümlülükler (net) | %14 |
| g) Bankaların vadesiz yurt dışı bankalar mevduatı/katılım fonlarından ana ortaklıklarına ait olanlar | %0 |
Düzenlemenin Amacı
Merkez Bankası, 24.01.2026 tarihli Makroihtiyati Çerçeveye İlişkin Basın Duyurusunda değişikliğin gerekçesini makrofinansal istikrarın ve parasal aktarım mekanizmasının güçlendirilmesi olarak açıklamıştır. Yurt dışı kaynaklı kısa vadeli Türk lirası borçlanmanın maliyetinin artırılması, bu kanalın yurt içi para politikası duruşunu zayıflatmasının önüne geçilmesini amaçlamaktadır.
Kimleri İlgilendiriyor
- Bankalar ve katılım bankaları. Zorunlu karşılık yükümlüsü kuruluşlar olarak tesis tutarlarını yeni oranlara göre hesaplayacaklardır.
- Yurt dışından TL kredi kullanan reel sektör. Zorunlu karşılık doğrudan şirketlere uygulanmaz; ancak bankaların yurt dışı kaynaklı TL fonlama maliyetinin artması, bu kaynaktan beslenen kredilerin fiyatlamasına yansıyabilir.
- Yurt dışı merkezli banka şubeleri. Yurt dışı merkeze net yükümlülükler de %14 oranına tabi kalem içinde sayılmıştır.
Sık Sorulan Sorular
Değişiklik ne zaman yürürlüğe girdi?
Tebliğ, yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir; yayım tarihi 24.01.2026’dır.
Yabancı para yükümlülüklerin oranları da değişti mi?
Hayır. Tebliğ 2026/3 yalnızca Tebliğ 2013/15’in 6’ncı maddesinin birinci fıkrasını, yani Türk lirası yükümlülüklere ilişkin tabloyu değiştirmiştir.
Mevduat zorunlu karşılık oranlarında değişiklik var mı?
Yurt içi mevduat/katılım fonu satırları ile kur/fiyat koruma desteği sağlanan hesaplara ilişkin oranlar yukarıdaki tabloda yer aldığı şekliyle yürürlüktedir. Basın duyurusunda artış olarak açıklanan kalemler yurt dışı kaynaklı borçlanma satırlarıdır.
Zorunlu karşılık şirketleri doğrudan etkiler mi?
Zorunlu karşılık yükümlülüğü bankalara ve Merkez Bankasınca belirlenen diğer finansal kuruluşlara aittir. Şirketler için etki, kredi maliyeti ve kredi arzı üzerinden dolaylıdır.
Yurt dışı bankalar mevduatı neden ayrı satırda?
Tablo, yurt dışı bankalar mevduatı/katılım fonunu yurt içi mevduat başlığının dışında tutup “diğer yükümlülükler” başlığı altında ele almaktadır. Bu ayrım, yurt dışı kaynaklı fonlamanın ayrı bir oranla izlenmesini sağlamaktadır.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2013/15)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2026/3) — 24.01.2026 tarihli ve 33147 sayılı Resmî Gazeteresmigazete.gov.tr
- TCMB — Makroihtiyati Çerçeveye İlişkin Basın Duyurusu (2026-02)tcmb.gov.tr
- Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2013/15) — güncel metinmevzuat.gov.tr
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.