Mahmut Çolak
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Sirküler No: 1407
Tarih: 15.01.2026
Kaynak: SGK’nın 13.01.2026 tarihli ve 2026/3 sayılı Genelgesi (04.02.2011 tarihli ve 2011/13 sayılı İlişiksizlik Belgesi konulu Genelgenin 6.8 bölümünde değişiklik)
SGK, 2026/3 sayılı Genelge ile bina tamirat, tadilat, tesisat, güçlendirme ve yıkım işlerinde asgari işçilik araştırması yapılıp yapılmayacağını netleştirmiştir. Kural olarak tüzel kişi işverenler ile defter tipini Bilanço veya Diğer olarak beyan eden gerçek kişi işverenlerin ve ticari, zirai veya mesleki faaliyetiyle bağlantılı olarak gerçek kişi ya da şahıs şirketi ortaklarınca yaptırılan işlerde araştırma zorunludur. Buna karşılık, belirli gerçek kişi işverenler defter tipini “Deftere Tabi Değil” olarak beyan etmiş ve beyan doğrulanmışsa, ihbar, şüphe veya şikâyet de yoksa iş araştırmaya tabi tutulmaz.
Düzenlemenin Künyesi
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Düzenleyen | Sosyal Güvenlik Kurumu |
| Genelge | 2026/3 |
| Genelge tarihi | 13.01.2026 |
| Değiştirilen | 04.02.2011 tarihli ve 2011/13 sayılı “İlişiksizlik Belgesi” konulu Genelgenin 6.8 bölümü |
| Amaç | 2011/13 sayılı Genelgenin uygulanmasında karşılaşılan tereddütlerin giderilmesi |
| Konu | Bina; tamirat, tadilat, tesisat, güçlendirme ve yıkım işlerinde asgari işçilik araştırması |
Araştırma Yapılacak Hâller
Genelgeye göre aşağıdaki işverenlerce yaptırılan bina; tamirat, tadilat, tesisat, güçlendirme ve yıkım işleri için asgari işçilik araştırması yapılması zorunludur:
- Tüzel kişi işverenler.
- İşyeri tescilinde defter tipini Bilanço veya Diğer olarak beyan eden gerçek kişi işverenler.
- Ticari, zirai veya mesleki faaliyetiyle bağlantılı olarak gerçek kişi ya da şahıs şirketi ortaklarınca yaptırılan işler.
Araştırma Yapılmayacak Hâller
Gerçek kişi işverenlerden aşağıda sayılanların, işyeri tescilinde defter tipini “Deftere Tabi Değil” olarak beyan etmeleri hâlinde; ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla yazışma yapılarak beyanın doğrulanması ve ihbar, şüphe veya şikâyet bulunmaması koşuluyla söz konusu işler, işverenin ticari, zirai veya mesleki faaliyetiyle ilgili olmayan işler kapsamında değerlendirilir ve asgari işçilik araştırmasına tabi tutulmaz:
| Gerçek kişi işveren | Durumu |
|---|---|
| Yalnızca ortağı/yöneticisi olduğu sermaye şirketlerinden kaynaklı vergi mükellefiyeti bulunanlar | Kendi adına ticari/zirai/mesleki faaliyeti yoktur |
| Vergi mükellefiyeti gayrimenkul sermaye iradı veya menkul sermaye iradı olanlar | Mükellefiyet irat niteliğindedir |
| Basit usulde vergi mükellefi olanlar | Defter tutma yükümlülüğü bulunmaz |
Defter Tutan Gerçek Kişilerde Faaliyet Dışı İşler
Defter ve belge tutmakla yükümlü gerçek kişi işverenlerce yapılan ve işverenin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti ile ilgili olmayan bina; tamirat, tadilat, tesisat, güçlendirme ve yıkım işlerinde:
- Asgari işçilik araştırma işlemi yapılmaz.
- Ayrıca işverenin Kuruma borcunun bulunmaması, ihbar, şüphe veya şikâyetin olmaması hâlinde işyeri dosyasının kanun kapsamından çıkarılması / İZ işleminin yapılması gerekir.
Neden Önemli
- İlişiksizlik belgesi süreci hızlanır. Araştırmaya tabi olmayan işlerde dosya, asgari işçilik hesabı beklenmeden sonuçlandırılabilir.
- Beyan belirleyici hâle gelir. İşyeri tescilinde bildirilen defter tipi, işin araştırmaya tabi olup olmadığını doğrudan etkiler; beyanın doğru yapılması önem taşır.
- Beyan doğrulanır. Muafiyet kendiliğinden işlemez; ünite, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla yazışarak beyanı teyit eder.
- İhbar ve şikâyet muafiyeti kaldırır. Dosyada ihbar, şüphe veya şikâyet bulunması hâlinde araştırma yapılır.
Sık Sorulan Sorular
Düzenleme hangi genelgeyi değiştiriyor?
04.02.2011 tarihli ve 2011/13 sayılı “İlişiksizlik Belgesi” konulu Genelgenin 6.8 bölümünü.
Tüzel kişi işverenler muafiyetten yararlanabilir mi?
Hayır. Tüzel kişi işverenlerce yaptırılan bu işlerde asgari işçilik araştırması zorunludur.
“Deftere Tabi Değil” beyanı tek başına yeterli mi?
Yeterli değildir. Beyanın ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla yazışılarak doğrulanması ve ihbar, şüphe veya şikâyet bulunmaması gerekir.
Basit usul mükellefi bir kişi evini tadilat ettirirse araştırma yapılır mı?
Defter tipini “Deftere Tabi Değil” olarak beyan etmiş ve beyan doğrulanmışsa, ihbar/şüphe/şikâyet de yoksa araştırma yapılmaz.
Dosya kapatma işlemi hangi şartlara bağlı?
Defter tutan gerçek kişi işverenin faaliyetiyle ilgisiz işlerde; Kuruma borcun bulunmaması ve ihbar, şüphe veya şikâyetin olmaması hâlinde dosyanın kanun kapsamından çıkarılması / İZ işleminin yapılması öngörülmüştür.
Örnek uygulamalar nerede?
Genelge metninde konuya ilişkin örnekler yer almaktadır; aşağıdaki kaynaktan incelenebilir.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.