Mustafa Çolak
Vergi Danışmanı
Sirküler No: 1526
Tarih: 15.01.2026
Kaynak: Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulunun 13/01/2026 tarihli ve 75935942-050.01.04-[01/39080] sayılı Kararı — 15.01.2026 tarihli ve 33138 sayılı Resmî Gazete
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu, “Ortak Kontrole Tabi İşletme Birleşmelerinin Muhasebeleştirilmesine Yönelik İlke Kararı”nı yayımlamıştır. Karara göre ortak kontrole tabi işletme birleşmelerinin finansal tablolara alınmasında hakların birleştirilmesi yöntemi kullanılır. İlke Kararı, finansal tablolarını Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına (TFRS) uygun olarak hazırlayan işletmeleri ilgilendirmekte ve 1/1/2026 tarihinde veya sonrasında başlayan yıllık raporlama dönemlerinde gerçekleşen birleşmelere uygulanmaktadır.
Kararın Künyesi
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Karar organı | Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu |
| Karar tarihi | 13/01/2026 |
| Karar sayısı | 75935942-050.01.04-[01/39080] |
| Resmî Gazete | 15.01.2026 tarihli ve 33138 sayılı |
| Dayanak | 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 88’inci maddesi; 660 sayılı KHK’nın 26’ncı maddesi |
| Kapsam | Finansal tablolarını TFRS’ye uygun hazırlayan işletmeler |
| Uygulama | 1/1/2026 tarihinde veya sonrasında başlayan yıllık raporlama dönemlerinde gerçekleşen birleşmeler |
Ortak Kontrole Tabi Birleşme Nedir
Ortak kontrole tabi işletme birleşmesi, birleşen tüm teşebbüs ya da işletmelerin işletme birleşmesinin öncesinde ve sonrasında aynı kişi veya kişiler tarafından kontrol edildiği birleşmedir. Grup içi yeniden yapılandırmalar — bir holdingin iki bağlı ortaklığının birleşmesi, ana ortaklığın bağlı ortaklığını devralması gibi işlemler — tipik örneklerdir. Bu işlemlerde ekonomik özü itibarıyla el değiştiren bir kontrol yoktur; değişen yalnız grubun hukuki yapısıdır.
Hakların Birleştirilmesi Yöntemi
| Konu | Uygulama |
|---|---|
| Varlık ve yükümlülüklerin ölçümü | Defter değerleri üzerinden finansal tablolara alınır; gerçeğe uygun değere getirilmez |
| Şerefiye | Ortaya çıkmaz |
| İşlemin niteliği | Kontrolün el değiştirmediği, grup içi yeniden yapılandırma olarak ele alınır |
Bu yöntem, TFRS 3 İşletme Birleşmeleri Standardında düzenlenen satın alma yöntemiyle karşılaştırıldığında temelden ayrılır: satın alma yönteminde edinilen varlık ve yükümlülükler gerçeğe uygun değerle ölçülür ve aradaki fark şerefiye olarak kaydedilir. Ortak kontrole tabi birleşmeler TFRS 3’ün kapsamı dışında bırakıldığından, bu boşluk İlke Kararıyla doldurulmuştur.
Uygulamada Ne Değişiyor
- Yöntem birliği sağlanır. Daha önce uygulamada farklı yaklaşımlar görülebiliyordu; karar, TFRS uygulayan işletmeler için tek yöntemi bağlayıcı kılmaktadır.
- Şerefiye yaratılamaz. Grup içi birleşme yoluyla bilançoya şerefiye alınması mümkün değildir.
- Defter değerlerinin sürekliliği esastır. Devralınan varlık ve yükümlülükler önceki taşınan değerleriyle devam eder.
- Vergisel sonuçlar ayrıdır. Kurumlar Vergisi Kanunu’ndaki devir ve birleşme hükümleri kendi kuralları çerçevesinde uygulanır; muhasebe yöntemi vergi matrahını kendiliğinden belirlemez.
Sık Sorulan Sorular
Karar kimleri kapsıyor?
Finansal tablolarını TFRS’ye uygun olarak hazırlayan işletmeleri kapsar.
Ne zamandan itibaren uygulanacak?
1/1/2026 tarihinde veya sonrasında başlayan yıllık raporlama dönemlerinde gerçekleşen birleşmelere uygulanır.
Ortak kontrole tabi birleşmede şerefiye doğar mı?
Hayır. Karara göre bu birleşmelerde şerefiye ortaya çıkmaz; varlık ve yükümlülükler defter değerleriyle alınır.
TFRS 3 neden uygulanmıyor?
TFRS 3, ortak kontrole tabi işletme birleşmelerini kapsam dışında bırakmaktadır. Bu nedenle söz konusu birleşmelerin muhasebeleştirilmesi Kurul tarafından ayrıca düzenlenmiştir.
BOBİ FRS veya VUK uygulayan işletmeler ne yapacak?
İlke Kararı TFRS uygulayan işletmelere yöneliktir. Diğer raporlama çerçevelerini uygulayanlar kendi çerçevelerinin hükümlerine tabidir.
Kararın bir uygulama örneği var mı?
Kurum, İlke Kararının yanında konuya ilişkin uygulama örneğini de kamuoyuyla paylaşmıştır; güncel metinler Kurumun internet sitesinden izlenebilir.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.