4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II-(b) bendi uyarınca işçinin; işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak söz sarf etmesi veya davranışta bulunması, yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnatlarda bulunması hâlinde iş sözleşmesi tazminatsız olarak derhal feshedilebilir. Yargı kararlarına göre müşteriyle kavga edip fiilen saldırıda bulunma bu kapsamdadır; işçinin bir yakınının hakareti fiil işçiden gelmediği için haklı değil geçerli neden sayılır; sesi bulunmayan kamera görüntüleri ise “şeref ve namusa dokunacak söz” olarak kabul edilmemiştir.
Kanuni Dayanak
4857 sayılı İş Kanunu’nun 25’inci maddesinde işverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı başlığının ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâller ve benzerleri alt başlığının (b) bendinde; işçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarfetmesi veya davranışlarda bulunması, yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnadlarda bulunmasına yer verilmiş, işçinin iş akdinin bu nedenle tazminatsız olarak işverenlerce feshedilmesi söz konusu olabilecektir.
Yargı Kararlarından Örnekler
Yargı kararlarına göre bu durumlara örnek fiilleri aşağıda belirtmemiz mümkündür.
- Müşteri ile kavga edip fiilen saldırıda bulunan işçinin fiili.
- İşçinin bir yakınının işyeri yetkilisine hakaret etmesinde fiil işçiden gelmediği için bu fiil haklı neden kapsamında değerlendirilmez, geçerli neden kapsamında değerlendirilir.
- Kamera kayıtlarının ses içermemesi nedeniyle sadece görüntülerin bulunması fiili şeref ve namusa dokunacak sözler olarak kabul edilmemiştir.
Sık Sorulan Sorular
Fesih hakkı ne kadar süre içinde kullanılmalı?
4857 sayılı Kanun’un 26’ncı maddesine göre, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâllere dayanan fesih hakkı, olayın öğrenildiği günden başlayarak altı iş günü ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır.
Haklı neden ile geçerli neden arasındaki fark ne?
Haklı nedenle fesihte kıdem ve ihbar tazminatı doğmaz; geçerli nedenle fesihte ise iş sözleşmesi bildirim süresine uyularak veya ihbar tazminatı ödenerek sona erdirilir ve kıdem tazminatı ödenir.
Sözün kime yönelmesi gerekir?
İşverene ya da işverenin aile üyelerinden birine. Bent, işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnatları da kapsar.
Kamera kaydı tek başına delil olur mu?
Örnek karara göre ses içermeyen görüntü, sözle işlenen bu fiilin ispatı için yeterli görülmemiştir.
İşçinin yakınının davranışı işçiye yüklenebilir mi?
Örnek karara göre fiil işçiden gelmediği için haklı neden sayılmaz; ancak iş ilişkisini olumsuz etkilediği ölçüde geçerli neden oluşturabilir.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.