İşveren, işyerinde veya banka aracılığıyla yaptığı ödemelerde işçiye ücret hesap pusulası vermek zorundadır. Pusulada ödemenin günü ve dönemi, fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretleri gibi eklemeler ile vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafaka ve icra gibi kesintiler ayrı ayrı gösterilir. Kanun pusulanın işçi tarafından imzalanmasını şart koşmaz; aksine hareket eden işverene 4857 sayılı Kanun’un 102/b maddesi uyarınca idari para cezası uygulanır.
Kanuni Dayanak
4857 sayılı İş Kanunu’nun “ücret hesap pusulası” başlıklı 37’nci maddesine göre;
“İşveren işyerinde veya bankaya yaptığı ödemelerde işçiye ücret hesabını gösterir imzalı veya işyerinin özel işaretini taşıyan bir pusula vermek zorundadır. Bu pusulada ödemenin günü ve ilişkin olduğu dönem ile fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretleri gibi asıl ücrete yapılan her çeşit eklemeler tutarının ve vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafaka ve icra gibi her çeşit kesintilerin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir. Bu işlemler damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır.”
Bu maddeye göre; işverenler ücret hesap pusulası düzenleyerek, işçilere düzenli olarak vermek zorundadır.
İdari Para Cezası
Aksine hareket eden işverenler hakkında, İş Kanunu’nun 102/b maddesi gereği idari para cezası uygulanmaktadır. 2022 yılı hadlerine göre ceza tutarı 1.559,00 TL’dir.
Güncellik notu: İdari para cezası tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Cari yıl tutarları için Yıllık Parametreler sayfasına bakabilirsiniz.
Pusulanın İmzalanması Şart mı?
Yasal düzenlemede ücret hesap pusulasının işçi tarafından imzalanmasına yönelik bir hüküm bulunmamaktadır.
Yargıtay Kararları
Yrg. 9. HD., T. 19.12.2008, E. 2008/43018, K. 2008/34252
Aylık ücret bordrolarında tahakkuk ettirilen miktarlar banka vasıtasıyla davacıya ödenmiş ise artık bordroların imzasız olması sonuca etkili olmayacaktır. Dolayısıyla banka aracılığıyla yapılan ödemelerde banka kayıtları da ödemeyi gösteren belge niteliğindedir.
Yrg. 9. HD., T. 18.07.2008, E. 2007/25885, K. 2008/20584
İşverence verilmesi gereken ücret hesap pusulasında işçinin imzasının alınmış olması ücretin ödendiği anlamına gelir.
Uygulamada çoğunlukla ücret bordrosu adı altında belgeler düzenlenmekte ve periyodik ödemelerde işçinin imzası alınmaktadır. Banka aracılığı ile yapılan ödemelerde banka kayıtları da ödemeyi gösteren belge niteliğindedir.
Sık Sorulan Sorular
Ücret hesap pusulasında neler gösterilir?
Ödemenin günü ve ilişkin olduğu dönem; fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretleri gibi asıl ücrete yapılan eklemeler; vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafaka ve icra gibi kesintiler — her biri ayrı ayrı.
Banka ile ödeme yapıyorsam pusula vermem gerekir mi?
Evet. Madde, işyerinde veya bankaya yapılan ödemeleri birlikte sayıyor.
İşçinin imzası olmayan bordro geçersiz mi?
Yargıtaya göre tahakkuk eden tutar banka aracılığıyla ödenmişse bordronun imzasız olması sonuca etkili değildir; banka kayıtları da ödemeyi gösteren belgedir.
Pusula düzenlenmemesinin yaptırımı nedir?
4857 sayılı Kanun’un 102/b maddesi uyarınca idari para cezası.
Pusula damga vergisine tabi mi?
Hayır. Madde, bu işlemlerin damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaf olduğunu belirtiyor.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.