Haftalık çalışma süresi en fazla 45 saat, günlük çalışma süresi ise 11 saattir. Yargıtay uygulamasına göre bir işçi günde fiilen en fazla 14 saat çalıştırılabilir; günlük 11 saati aşan kısım, haftalık 45 saat dolmamış olsa bile fazla çalışma sayılır.
Çalışma Süresi ve Günlük Dağılım
Çalışma süresi, işçinin çalıştırıldığı işte geçirdiği süre olarak tanımlanabilir. İş Kanununa göre, genel bakımdan çalışma süresi haftada en fazla 45 saattir. Toplu iş sözleşmesinde veya iş sözleşmesinde aksi kararlaştırılmamışsa haftalık çalışma süresi olan 45 saat, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünür ve günlük çalışma saati tespit edilir.
Örneğin; haftada 5 gün çalışan ve Cumartesi ve Pazar günü çalışma yapılmayan bir işyerinde, günlük çalışma süresi 45/5 = 9 saattir. İşçilere verilen ara dinlenme süreleri çalışma süresinden sayılmaz.
Kısmi Çalışma Yapılan Günler
Haftanın bir (iş) günü kısmi çalışma yapılan işyerlerinde, kısmen çalışma süresi haftalık çalışma süresinden düşüldükten sonra kalan sürenin çalışılan gün sayısına bölünmesi suretiyle günlük çalışma süresi belirlenir.
Örneğin; haftada 5 gün tam, Cumartesi günü yarım gün çalışılan ve Pazar günü çalışılmayan bir işyerinde, Cumartesi günü 08:00-13:00 saatleri arasında 5 saat çalışıldığını varsayarsak, hafta içindeki diğer günlerde 8 saat çalışma yapılması halinde (5×8=40+5=45) haftalık çalışma süresi 45 saati aşmaz.
Yargıtay Uygulaması: Günde En Fazla 14 Saat
Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre (22. Hukuk Dairesi, E. 2016/19566, K. 2016/20529, T. 22.09.2016); bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, İş Kanunu’nun 63’üncü maddesi hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmaların fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3×3=) 9 saat, takip eden hafta ise (4×3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.
Çalışma şeklinin 24 saat mesai 48 saat dinlenme şeklinde olduğu durumlarda ise, işçi birinci hafta 3 gün ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün dördüncü hafta yine 3 gün çalışacağından, ilk hafta (3×3=) 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda (2×3=) 6 saat, dördüncü hafta ise yine (3×3=) 9 saat fazla çalışmış sayılacaktır.
Sonuç
Sonuç olarak; günlük çalışma her ne kadar 4857 sayılı Kanunda en fazla 11 saat olarak hükme bağlanmış olsa da “en fazla 14 saat olacağına ilişkin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 05.04.2006 tarih ve E. 2006/9-107, K. 2006/144 sayılı kararı ve Yrg. 22. HD.’nin, 11.09.2018 tarihli ve E. 2017/22688, K. 2018/18197 sayılı Kararı” da mevcuttur.
Burada dikkat edilecek bir husus da şudur. Günlük 14 saate kadar olan çalışmalar haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi 14 – 11 = 3 saat fazla çalışma olarak kabul edilmesidir.
Sık Sorulan Sorular
Haftalık çalışma süresi en fazla kaç saattir?
Genel bakımdan haftada en fazla 45 saat.
Ara dinlenmeler çalışma süresine dahil mi?
Hayır. İşçilere verilen ara dinlenme süreleri çalışma süresinden sayılmaz.
Günlük çalışma süresi sınırı nedir?
4857 sayılı Kanunda günde 11 saat; Yargıtay kararlarında fiilen en fazla 14 saat kabul edilmektedir.
Haftalık 45 saat dolmadan fazla çalışma doğar mı?
Evet. Günlük 11 saati aşan çalışmalar, haftalık süre dolmamış olsa bile fazla çalışma sayılır.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.