Evet, zorunludur. Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde meslek adı ve kodunu gerçeğe aykırı bildiren her bir işyeri için, aylık asgari ücreti geçmemek üzere, yanlış bildirilen sigortalı başına asgari ücretin onda biri tutarında idari para cezası uygulanır. İkinci bir risk daha var: sektör denetimlerinde meslek kodu ile fiilî iş uyuşmuyorsa, çalışanların gerçek ücretlerinin bildirilip bildirilmediğine bakılarak re’sen ücret tespiti yoluna gidilebilir.
Güncellik notu: Ceza asgari ücrete bağlıdır ve her yıl değişir. Güncel tutarlar için Yıllık Parametreler sayfasına bakınız.
Yasal Dayanak
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102-n maddesine göre; muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde, sigortalıların işyerlerinde fiilen yaptıkları işe uygun meslek adı ve kodunu, gerçeğe aykırı bildiren her bir işyeri için aylık asgari ücreti geçmemek üzere meslek adı ve kodu gerçeğe aykırı bildirilen sigortalı başına asgari ücretin onda biri tutarında idari para cezası uygulanır.
Zorunluluğun İki Nedeni
Meslek adı ve kodunun işçinin, 4/1-a (SSK) sigortalısının fiilen yaptığı işe uygun olması zorunludur. Bu zorunluluğun iki önemli nedeni vardır. Bunlardan birincisi, idari para cezası uygulanması, ikincisi özellikle sektör denetimlerinde çalışanların gerçek ücretlerinin SGK’ya bildirilip bildirilmemesine bağlı olarak ücret tespiti yoluna gidilmesidir.
Gerek re’sen ücret tespiti konusunda yapılan denetimlerde işverenlerin müeyyidelerle karşılaşmaması gerekse de idari para cezasına muhatap olunmaması açısından çalışanların fiili durumlarına göre muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde meslek adı ve kodunun buna göre seçilmesi gerekir.
Kamu Denetçiliği Kurumu Kararı
Konu hakkında TBMM Kamu Denetçiliği Kurumu (OMBUDSMANLIK) 15.03.2019 tarihli 2018/11321 sayılı tavsiye kararında, başvuranın fiilen yapmakta olduğu iş ile işyeri tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilen meslek kodunun birbiri ile uyumlu hale getirilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Sık Sorulan Sorular
Meslek kodu yanlışsa ceza ne kadar?
Aylık asgari ücreti geçmemek üzere, yanlış bildirilen sigortalı başına asgari ücretin onda biri tutarında.
Cezadan başka bir risk var mı?
Evet. Sektör denetimlerinde meslek kodu ile fiilî iş uyuşmuyorsa gerçek ücretin bildirilip bildirilmediğine bakılarak re’sen ücret tespiti yoluna gidilebilir.
Hangi kod seçilmeli?
Çalışanın fiilen yaptığı işe uygun meslek adı ve kodu.
Konuyla ilgili bir kurum kararı var mı?
Evet. TBMM Kamu Denetçiliği Kurumu’nun 15.03.2019 tarihli 2018/11321 sayılı tavsiye kararı, fiilen yapılan iş ile bildirilen meslek kodunun uyumlu hâle getirilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (102’nci maddenin (n) bendi)mevzuat.gov.tr
- TBMM Kamu Denetçiliği Kurumu, 15.03.2019 tarih ve 2018/11321 sayılı tavsiye kararı
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.