Evet. 5510 sayılı Kanun’un 82’nci maddesine göre aynı sigortalılık hâlinde birden fazla işyerinde çalışan sigortalının prime esas kazançları toplamı üst sınırı (tavanı) aşarsa, aşan kısma düşen sigortalı hissesi (%15; sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlarda %7,5) sigortalının talebi üzerine en geç talebi izleyen ay içinde gecikme cezası, zammı ve faiz hesaplanmaksızın bir defada iade edilir; işveren hissesi iade edilmez. Başvuru bir SGK ünitesine yapılır; işyerleri farklı ünite ya da illerdeyse işlem yazışmayla sonuçlandırılır.
Yasal Dayanak
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “günlük kazanç sınırları” başlıklı 82’nci maddesinin dördüncü fıkrasında aşağıdaki düzenleme yapılmıştır.
“Sigortalıların bu Kanunun 53 üncü maddesine göre belirlenen aynı sigortalılık haline tâbi olacak şekilde birden fazla işte çalışması nedeniyle Kuruma ödenen primler toplamı, bu sigortalılık hali için belirlenen prime esas kazanç üst sınırı üzerinden hesaplanacak miktarı aşarsa, aşan kısmın tamamı, sigortalının talebi üzerine en geç talep tarihini takip eden ay içinde hissesi oranında sigortalıya defaten geri ödenir. Geri verilen primler için ayrıca gecikme cezası ve gecikme zammı ile faiz ödenmez.”
Uygulama
Bu düzenlemeye göre; sigortalıların birden fazla işte çalışması nedeniyle SGK’ye bildirilen prime esas kazançlar toplamı, sigorta primine esas kazanç üst sınırını aşarsa, aşan kısmın tamamı, sigortalının talebi üzerine en geç talep tarihini takip eden ay içinde hissesi oranında sigortalıya defaten gecikme cezası, zammı ve faiz hesaplanmaksızın geri ödenir. Tavanı aşan kazançların iadesi sırasında işveren hissesine ait primlerin iadesi söz konusu olmayacaktır.
Sigortalının çalıştığı işyerlerinde bildirilen prime esas kazanç tutarları toplamı 2021 yılı için 26.831,40 TL üzerinde ise aşan tutara sigortalı hissesine düşen oran (fiili hizmet süresi zammı uygulanmayan işyerlerinde %9 Uzun Vadeli Sigorta Kolları + % 5 Genel Sağlık Sigortası + %1 İşsizlik Sigortası %15, emeklilerde yani sosyal güvenlik destek primine tabi çalışan sigortalılarda %7,5) uygulanmak suretiyle çıkan tutar sigortalıya bir kerede ödenecektir.
Güncellik notu: Örnekteki 26.831,40 TL, 2021 yılı prime esas kazanç üst sınırıdır; güncel tavan için Yıllık Parametreler sayfasına bakınız.
Farklı Ünite ve İllerde Başvuru
Aynı ayda birden fazla işyerinde çalışan ve prime esas kazançlarının toplamı prime esas kazanç üst sınırını (tavanı) aşan sigortalılara ilişkin işyerlerinin birden fazla SGK Ünitesi bölgesinde olması halinde iade başvurusu müracaat edilen SGK Ünitesi tarafından yapılacak, muhasebe işlemleri SGK’nın ilgili birimleri arasında yazışma yapılarak sonuçlandırılacaktır.
Aynı ayda birden fazla işyerinde çalışan ve prime esas kazançlarının toplamı prime esas kazanç üst sınırını (tavanı) aşan sigortalılara ilişkin işyerlerinin birden fazla ilde bulunması halinde de iade başvurusunun gereği müracaat edilen SGK Ünitesi tarafından yapılacak olmakla birlikte, farklı illerdeki aynı ayda birden fazla hizmetin olması durumunda bu hizmetlerin doğruluğunun araştırılması gerekecek ve bu hizmetler doğruluklarının incelenmesi amacıyla SGK’nın denetim ve kontrolle görevli memurlarına intikal ettirilecek, yapılacak prim iade işlemlerinde mükerrer prim iadesinin önlenmesi amacıyla diğer illerle mutlaka yazışma yapılarak işlemler sürdürülecektir (2020-20 sayılı SGK Genelgesi).
Örnek Uygulama
Örnek Uygulama: Yazılım mühendisi (X) sigortalısı 2021 yılı Ocak ayında (A) işyerinde 20 gün çalışmış ve 15.000,00 TL, (B) işyerinde ise 30 gün çalışmış ve 20.000,00 TL ücrete hak kazanmıştır. Söz konusu sigortalının prim gün sayısı her ne kadar 20 + 30 = 50 gün olsa da SGK uygulamalarında emeklilik açısından 30 gün olarak kabul edilecektir. Bu durumda sigortalının, ay içindeki 30 güne karşılık gelen toplam kazancı; 15.000,00 TL + 20.000,00 TL = 35.000,00 TL 30 günlük üst sınırı (26.831,40 TL’yi) aşmış olacaktır. 35.000,00 TL – 26.831,40 TL = 8.168,60 TL aşan kısmın sigortalı hissesi iade edilebilecek olup söz konusu iade işlemi sigortalının talebi halinde yapılacaktır. İade en geç talep tarihini izleyen ayın sonuna kadar 8.168,60 x 15/100 = 1.225,29 TL iade yapılacaktır.
Sık Sorulan Sorular
Prim iadesi kendiliğinden yapılır mı?
Hayır. İade sigortalının talebi üzerine yapılır; aşan kısmın sigortalı hissesi en geç talep tarihini takip eden ay içinde bir defada, gecikme cezası, zammı ve faiz hesaplanmaksızın ödenir.
İşveren hissesi de iade edilir mi?
Hayır. Tavanı aşan kazançların iadesinde yalnız sigortalı hissesi iade edilir; işveren hissesine ait primler iade edilmez.
İade oranı nedir?
Fiili hizmet süresi zammı uygulanmayan işyerlerinde %9 uzun vadeli sigorta kolları + %5 genel sağlık sigortası + %1 işsizlik sigortası olmak üzere %15; sosyal güvenlik destek primine tabi çalışan emeklilerde %7,5.
İşyerleri farklı illerdeyse başvuru nereye yapılır?
Müracaat edilen SGK ünitesine. Ünite, hizmetlerin doğruluğunu denetim ve kontrolle görevli memurlara inceletir ve mükerrer iadeyi önlemek için diğer illerle yazışarak işlemi sonuçlandırır (2020-20 sayılı SGK Genelgesi).
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (53’üncü madde; 82’nci maddenin dördüncü fıkrası)mevzuat.gov.tr
- SGK 2020-20 sayılı Genelge
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.