Evet. Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada intihar etmesi, 5510 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki “sigortalının işyerinde bulunduğu sırada” hükmü kapsamında değerlendirilerek iş kazası sayılmaktadır. İşçilerin dinlenme, yemek ve uyku gibi gereksinimlerini karşılamaya ayrılmış yerler de işyerinden sayıldığından, işçi yatakhanesinde gerçekleşen olay da bu kapsamdadır. İntiharın kasti bir hareket olması sonucu değiştirmez; 5510 sayılı Kanun’un 22’nci maddesi, bir olayın iş kazası niteliğine bürünmesini engelleyen nedenlerden değildir.
Yargıtay Kararı
Yargıtay vermiş olduğu bir Kararda özetle;
“Davaya konu olayda (X) işyerinin sigortalısı (A) bunalıma girerek, mesai bitimine yakın işini bırakarak işyerinin çatı katında ikametine tahsis edilen işçi yatakhanesinde kendisini asmak suretiyle intihar etmiştir. Bu olay üzerine görülen davanın temyizinde yüksek Mahkeme kararında, davanın görüldüğü tarihe yürürlükte olan mülga 506 sayılı Yasa’nın 11/a maddesine (5510 SK. Md. 13) atıfla; “…sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan “bedence veya ruhça” arızaya uğratan olay iş kazasıdır.” demek suretiyle bir olayın iş kazası sayılması için iki temel unsura vurgu yapmıştır. Kararın devamında, davaya konu olayda sigortalının intihar ettiği yerin (kendisine ikameti için tahsis edilen işyerinin çatı katı) “işyeri”nden sayılması gerektiğinin yasal dayanağı belirtilmiştir. Şöyle ki; Karar’da da belirtildiği gibi, 506 sayılı Yasa’nın 5/a maddesine (5510 SK. Md. 11) göre işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunan yerlerle, işçilerin dinlenme, yemek, uyku vesair gereksinimlerini karşılamaya ayrılmış alanlar “işyeri”nden sayılmaktadır. Anılan Karar’a göre, burada işin yürütümündeki maksat; işyerinde işçilerin sağlığının güvence altına alınmasına yönelik gerekli tedbirlerin alınmasını da içermektedir. Şu hale göre 506 sayılı Yasa’nın 11/A-a (5510 SK. Md. 13) maddesinde tarif edildiği üzere sigorta olayına neden olan intihar eyleminin işçilerin ikametine ayrılan ve işyerinin eklentisi konumunda bulunan bu nedenle de işyerinden sayılan işçi yatakhanesinde diğer bir anlatımla sigortalının “işyerinde bulunduğu sırada” meydana geldiğinden ve iş kazası olduğunda kuşku yoktur.”
SGK Uygulaması
SGK uygulamasına göre, sigortalının işyerinde bulunduğu sırada intihar etmesi, 5510 sayılı Kanun anlamında 13’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi “sigortalının işyerinde bulunduğu sırada” hükmü kapsamında değerlendirilerek, iş kazası sayılmaktadır.
Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada sigortalının intihar etmesi olayının bir iş kazası olayı olarak değerlendirildiğine dair yargı kararları da mevcuttur.
Kastın Olaya Etkisi
İntihar etme olayı, sigortalının kasti bir hareketine işaret etmektedir. Kasti hareket, olayın bir iş kazası olmasını etkiler mi? Bunun cevabını 5510 sayılı Kanunun 22’nci maddesinde bulabiliriz. Bu madde bir olayın iş kazası niteliğine bürünmesini engelleyen nedenlerden değildir.
Sık Sorulan Sorular
İşyerinde gerçekleşen intihar iş kazası sayılır mı?
Evet. Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana geldiğinden 5510 sayılı Kanun’un 13/1-(a) hükmü kapsamında iş kazası sayılır.
İşçi yatakhanesi işyeri sayılır mı?
Evet. İşin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı yerler ile işçilerin dinlenme, yemek, uyku ve benzeri gereksinimlerini karşılamaya ayrılmış alanlar işyerinden sayılır.
İntiharın kasten yapılmış olması sonucu değiştirir mi?
Hayır. 5510 sayılı Kanun’un 22’nci maddesi, bir olayın iş kazası niteliğine bürünmesini engelleyen nedenlerden değildir.
Bu yönde başka yargı kararı var mı?
Evet. Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada intihar etmesinin iş kazası olarak değerlendirildiğine dair birden çok Yargıtay kararı bulunmaktadır (aşağıdaki kaynaklara bakınız).
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (11, 13 ve 22’nci maddeler)mevzuat.gov.tr
- 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu (mülga – 5/a ve 11/a maddeleri)mevzuat.gov.tr
- Yrg. 10. HD., 05.07.2004 T., 2004/6425 K., 2004/4465 E.
- Yrg. 9. HD., 30.04.1973 T., 38091/14209 · Yrg. 10. HD., 29.03.1979 T., 8413/2759 · Yrg. 10. HD., 04.02.1980 T., 6407/624 · Yrg. 21. HD., 18.11.1999 T., 8055/8307
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.