4857 sayılı İş Kanunu’nun 56’ncı maddesine göre hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez. İşçi yıllık izindeyken rapor alırsa yıllık izin kesilir, rapor devreye girer ve rapor süresi kadar yıllık izin askıda kalır; bu süre işverenin uygun göreceği bir zamanda sonradan kullandırılır. İşveren e-bildirgede raporlu dönemi “çalışmadı” olarak bildirir, eksik gün nedenini 01-İstirahat gösterir; peşin ödediği izin ücretinin rapor süresine denk gelen kısmını geri alabilir ve raporun SGK’ca ödenmeyen ilk 2 günü için ücret ödemek zorunda değildir (sözleşmeyle işçi lehine düzenleme hariç).
Yasal Dayanak
4857 sayılı İş Kanunu’nun 56’ncı maddesinin dördüncü fıkrası “işveren tarafından yıl içinde verilmiş bulunan diğer ücretli ve ücretsiz izinler veya dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez.” şeklinde hüküm altına alınmıştır.
Kanunun bu hükmü çerçevesinde, hastalık nedeniyle alınan istirahat raporlarının yıllık ücretli izinden sayılamayacağı düzenlenmiştir.
İzin Sırasında Rapor Alınması
İşçinin yıllık iznini kullandığı sırada herhangi bir nedenle hastalanması halinde, yıllık izin kesilir, rapor devreye girer. İşçinin aldığı sağlık raporu izin süresinden uzun veya kısa olabilir. Yıllık izin süresi rapor süresi kadar bir nevi askıda kalır, kaldığı yerden işverenin uygun göreceği bir zaman diliminde kullandırılır.
Sağlık raporunun süresi izin süresinden uzun ise; işçi, raporluluk süresi ile ilgili olarak işverenini işyerinde planlanan işlerin aksamaması için haberdar eder ve rapor süresi sonunda göreve başlar.
Sağlık raporunun süresi izin süresinden kısa ise; işçi yıllık izninin bitiminden itibaren görevine başlar.
Her iki halde de, izin süresi içerisinde kalan raporluluk süresi kadar olan yıllık izin süreleri işveren tarafından uygun görülecek bir zamanda işvereni tarafından işçiye verilmesi gerekir.
İşverenin Bildirim Yükümlülüğü
Ayrıca, işçi sağlık hizmeti sunucusu tarafından verilen raporu için işverenini bilgilendirmesinde yarar bulunmaktadır. İşveren, e-bildirge sayfasında işçisinin raporlu olduğunu görmekte ve işyerinde çalışmadığına dair bildirim yapmakta, aksi takdirde işveren hakkında idari para cezası uygulanır. İşveren bunun yanında aylık prim ve hizmet belgesinde/muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde eksik gün nedenini 01-istirahat olarak bildirmesi de gerekecektir.
Yıllık izin süresinin alınan rapor günü kadar askıda kalmasıyla artan ve kullanılmayan yıllık iznin ne şekilde kullanılacağı işçi ile işveren tarafından yapılan belirli/belirsiz süreli iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi ile de kararlaştırılabilecektir.
Ücret ve Geçici İş Göremezlik Ödeneği
Hastalık nedeniyle istirahat raporu alan sigortalıya 5510 sayılı Kanun gereği istirahat raporunun 3. gününden başlamak üzere SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ödenmektedir.
4857 sayılı Kanunun 57’nci maddesi “işveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.” şeklinde hüküm altına alınmıştır. Yıllık ücretli izindeyken istirahat raporu alan işçinin rapor süresi kadar kullanılmamış sayılan yıllık ücretli izin sürelerine ait peşin ödediği ücreti işveren tarafından işçisinden geri alınabilecektir. İşveren işçisine raporlu iken ücret ödemek zorunda olmadığından (iş veya toplu iş sözleşmeleri ile işçi lehine yapılan düzenlemeler hariç) raporlu günlerin ilk 2 günü için SGK tarafından ödenmeyen geçici iş göremezlik ödeneği yerine geçmek üzere işçiye herhangi bir ücret ödemesi yapmak zorunluluğu yoktur. Ayrıca raporlu günlerde işveren işçisine ücret ödemediği takdirde SGK’ya tam bildirme zorunluluğu bulunmamakta olup, eksik gün nedeni olarak 01-İstirahat olarak bildirimini yapacaktır.
Sık Sorulan Sorular
Yıllık izindeyken alınan rapor yıllık izinden düşülür mü?
Hayır. 4857 sayılı Kanun’un 56’ncı maddesine göre hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez; rapor süresi kadar yıllık izin askıda kalır ve sonradan kullandırılır.
Askıda kalan izin ne zaman kullanılır?
Rapor süresine denk gelen yıllık izin, işverenin uygun göreceği bir zamanda kullandırılır; bu konu iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle de kararlaştırılabilir.
İşveren raporlu günleri SGK’ya nasıl bildirir?
E-bildirge üzerinden işçinin çalışmadığını bildirir (aksi hâlde idari para cezası uygulanır) ve aylık prim ve hizmet belgesinde/MUHSGK’de eksik gün nedenini 01-İstirahat olarak gösterir.
Peşin ödenen izin ücreti geri alınabilir mi?
Evet. Rapor süresi kadar kullanılmamış sayılan yıllık izin günlerine ait peşin ödenen ücret işçiden geri alınabilir; raporun SGK tarafından ödenmeyen ilk 2 günü için de, sözleşmeyle işçi lehine düzenleme yoksa, işverenin ücret ödeme zorunluluğu yoktur.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.