Mahmut Akman
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
19 Mayıs 2025
Sirküler No: 1244
Yüksekte Çalışmalarda İş Güvenliği Açısından Nelere Dikkat Edilmelidir?
Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği hükümlerine göre, yüksekte çalışmalarda yapı
alanındaki çalışma yerleri için alınması gereken genel asgari şartlar aşağıda açıklanmıştır.
– Seviye farkı bulunan ve düşme sonucu yaralanma ihtimalinin oluşabileceği her türlü alanda
yapılan çalışma; yüksekte çalışma olarak kabul edilir.
– Yüksekte yapılan çalışmalarda aşağıdaki hususlara uyulur:
1) Yüksekte yapılması zorunlu olmayan montaj ve benzeri çalışmaların mümkün olduğunca
öncelikle yerde yapılması sağlanır.
2) Yapılacak çalışmaların önceden planlanması ve organize edilmesi, bu planlama yapılırken
yüksekten düşme ile ilgili hususlara acil durum planında yer verildiğinden emin olunması
sağlanır.
3) Çalışanların, çalışma yerlerine güvenli bir şekilde ulaşmaları uygun araç ve ekipmanlarla
sağlanır.
4) Çalışma yerlerinde çalışanların güvenliği öncelikle, güvenli korkuluklar, düşmeyi önleyici
platformlar, bariyerler, kapaklar, çalışma iskeleleri, güvenlik ağları veya hava yastıkları gibi toplu
koruma tedbirleri ile sağlanır.
5) Toplu koruma tedbirlerinin düşme riskini tamamen ortadan kaldıramadığı, uygulanmasının
mümkün olmadığı, daha büyük tehlike doğurabileceği, geçici olarak kaldırılmasının gerektiği
hallerde, yapılan işlerin özelliğine uygun ankraj noktaları veya yaşam hatları oluşturularak tam
vücut kemer sistemleri veya benzeri güvenlik sistemlerinin kullanılması sağlanır. Çalışanlara bu
sistemlerle beraber yapılan işe ve standartlara uygun bağlantı halatları, kancalar, karabinalar,
makaralar, halkalar, sapanlar ve benzeri bağlantı tertibatları; gerekli hallerde iniş ve çıkış
ekipmanları, enerji sönümleyici aparatlar, yatay ve dikey yaşam hatlarına bağlantıyı sağlayan
halat tutucular ve benzeri donanımlar verilerek kullanımı sağlanır.
6) Yapı işleri sırasında ve yapı işleri bitirilip yapı kullanıma geçtikten sonra yüksekte yapılacak
çalışmalarda kullanılmak üzere oluşturulacak yatay ve dikey yaşam hatları için gerekli olan
ankraj noktaları ve yapısal düzenlemeler, projenin hazırlık aşamasında belirlenerek sağlık ve
güvenlik planı ve sağlık ve güvenlik dosyasında yer alır.
7) Yüksekte güvenli çalışma donanımlarının, düzenli olarak kontrol ve bakımlarının yapılması
sağlanır. Uygun olmayan donanımların kullanılması engellenir.
8) Bu alanlarda çalışanlara yüksekte çalışmayla ilgili tehlikeler, riskler, kontrol tedbirleri ve
güvenli çalışma yöntemleri konularında eğitim verilir.
9) Yüksekte yapılan çalışmalar işveren tarafından görevlendirilen ehil bir kişinin gözetim ve
kontrolü altında gerçekleştirilir.
