Gelir İdaresi Başkanlığı, 4691 sayılı Kanunun Ek 3’üncü maddesindeki fon yükümlülüğü hakkında iki soruyu netleştirmiştir: (1) yükümlülük kapsamında ayrılan tutarın aynı kuluçka firmasına birden fazla yıl (emisyon primi dâhil) sermaye olarak konulmasında mevzuata aykırılık yoktur; (2) sermaye olarak konulan tutarın kuluçka merkezindeki firmada kalma süresine ilişkin herhangi bir sınır bulunmamaktadır.
Önemli Güncelleme — Alt Sınır 5.000.000 TL
Bu sirkülerin ilk hâlinde fon yükümlülüğünün alt sınırı 2.000.000 TL olarak yazılmıştı. Bu tutar 2024 ve 2025 yılları için doğrudur; ancak 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile alt sınır 1 Ocak 2026’dan itibaren 5.000.000 TL’ye yükseltilmiştir. Oran (%3) ve yıllık üst sınır (100.000.000 TL) değişmemiştir. Mart–Nisan 2026’da verilen 2025 hesap dönemi beyannamelerinde 5.000.000 TL eşiği esas alınır.
Fon Yükümlülüğü Nedir?
4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununa eklenen madde ile, yüksek tutarda istisnadan yararlanan şirketlerin bu kazancın bir kısmını ekosisteme geri döndürmesi amaçlanmıştır.
| Unsur | 2024–2025 | 2026 |
|---|---|---|
| Alt sınır (yıllık beyannamede istisna edilen kazanç) | 2.000.000 TL | 5.000.000 TL |
| Ayrılacak oran | %3 | %3 |
| Yıllık üst sınır | 100.000.000 TL | 100.000.000 TL |
| Dayanak | 7953 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı | 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
Alt sınıra ulaşan şirket, istisna kazancının %3’ünü pasifte geçici bir hesaba aktarır ve bu tutarı ilgili yılın sonuna kadar Türkiye’deki girişim sermayesi yatırım fonlarına, girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına veya Teknopark kuluçka merkezlerinde yer alan girişimcilere sermaye olarak koyar.
Yerine getirilmezse: yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazanç tutarının %20’sine isabet eden kısmı için ilgili vergilendirme döneminde istisnadan yararlanılamaz; bu tutar nedeniyle zamanında alınmayan vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilir.
Özelgede Sorulanlar ve İdarenin Yanıtları
Soru 1 — Her yıl aynı kuluçka firmasına yatırım yapılabilir mi?
Mükellef, 2022 yılında (o dönemki %2 oranıyla) kuluçka merkezindeki bir firmaya yatırım yaptığını, 2023 ve sonraki yıllarda da aynı firmaya devam edip edemeyeceğini sormuştur.
İdarenin yanıtı: Yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazancın belirtilen oran ve sınırları aşması hâlinde, aynı kuluçka firmasına birden fazla yıl — emisyon primi dâhil — sermaye olarak yatırım yapılmasında mevzuata aykırı bir durum bulunmamaktadır.
Soru 2 — Sermayenin firmada kalması için yasal bir süre var mı?
İdarenin yanıtı: Hayır. Sermaye olarak konulan tutarların kuluçka merkezlerinde faaliyet gösteren firmalarda kalma süresine ilişkin herhangi bir sınır bulunmamaktadır.
Sık Sorulan Sorular
2026’da hangi eşiği esas almalıyım?
5.000.000 TL. 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı alt sınırı 1 Ocak 2026’dan itibaren bu tutara yükseltmiştir; 2025 hesap dönemi için Mart–Nisan 2026’da verilecek beyannamede de bu eşik uygulanır.
Eşiğin altında kalırsam fon ayırmam gerekir mi?
Hayır. Yükümlülük, yıllık beyannamede istisna edilen kazancın alt sınıra ulaşması hâlinde doğar. Alt sınırın altında kalan şirketler için aktarma zorunluluğu yoktur.
Yatırımı yıl sonunu geçirirsem ne olur?
İstisna edilen kazancın %20’sine isabet eden kısmı için o vergilendirme döneminde istisnadan yararlanılamaz ve bu tutar nedeniyle zamanında alınmayan vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilir. Yükümlülük, ayrılan %3’ün değil, istisnanın %20’lik kısmının kaybı sonucunu doğurur.
Aynı firmaya her yıl yatırım yapmak istisnayı riske atar mı?
Özelgeye göre atmaz. Belirleyici olan tutarın süresinde ve sermaye olarak konulmuş olmasıdır; aynı firmanın tekrar seçilmesi tek başına bir engel değildir.
Emisyon primi de sermaye konulmuş sayılır mı?
Özelgede emisyon primi dâhil sermaye artırımının kabul edildiği açıkça belirtilmiştir.
Ar-Ge merkezi ve tasarım merkezi indirimlerinde de aynı yükümlülük var mı?
Evet. 5746 sayılı Kanunun 3’üncü maddesinin on dördüncü fıkrasında paralel bir yükümlülük düzenlenmiştir; alt sınır, oran ve üst sınır 4691 uygulamasıyla aynıdır.
Bu özelge herkes için bağlayıcı mı?
Özelge, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413’üncü maddesine dayanılarak yalnızca talepte bulunan mükellefe verilmiş bir görüştür. Özelgeye uygun işlem yapan mükellefe, vergi tarhı gerekse dahi ceza kesilmez ve gecikme faizi hesaplanmaz.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- GİB — E-38418978-125[4691-24] sayılı özelgegib.gov.tr
- 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu (Ek 3’üncü madde)mevzuat.gov.tr
- 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun (3’üncü maddenin on dördüncü fıkrası)mevzuat.gov.tr
- 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (31.12.2025 tarihli Resmî Gazete) — alt sınır 5.000.000 TL
- 7953 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı — 2024–2025 dönemi alt sınırı 2.000.000 TL
- Prozon — Yıllık Parametreler (Ar-Ge ve Teknopark bölümü, fon yükümlülüğü sınırları)
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.