4691 sayılı Kanunun Ek 3’üncü maddesi uyarınca, yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazancı eşiğin üzerinde olan mükellefler bu tutarın belirlenen oranını pasifte geçici bir hesaba aktarmak zorundadır. 15/12/2023 tarihli ve 7953 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile eşik 2.000.000 TL, oran %3 ve yıllık üst sınır 100.000.000 TL olarak belirlenmiştir. Aktarılan tutarın, hesabın oluştuğu yılın sonuna kadar girişim sermayesi yatırım fonu paylarının alımında kullanılması veya GSYO ya da kuluçka merkezlerindeki girişimcilere sermaye olarak konulması şarttır. Aksi hâlde istisna kazancın %20’si için istisnadan yararlanılamaz.
Güncellik notu: Yukarıdaki tutar ve oranlar Cumhurbaşkanı Kararı ile değiştirilebilmektedir. Güncel değerler için Yıllık Parametreler sayfasına bakınız.
Kanun Hükümleri
4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun;
- Geçici 2 nci maddesinde, ”Yönetici şirketlerin bu Kanun uygulaması kapsamında elde ettikleri kazançlar ile Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu Bölgedeki yazılım, tasarım ve AR-GE faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31/12/2028 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır.”
- Ek 3 üncü maddesinde, ”1/1/2022 tarihinden itibaren geçici 2 nci madde kapsamında yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazançları tutarı 1.000.000 Türk lirası ve üzerinde olan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından, bu tutarın yüzde ikisi pasifte geçici bir hesaba aktarılır. Bu fıkra kapsamında aktarılması gereken tutar yükümlülüğü, yıllık bazda 20.000.000 Türk lirası ile sınırlıdır. Bu tutarın, geçici hesabın oluştuğu yılın sonuna kadar Türkiye’de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması veya girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ya da bu Kanun kapsamındaki kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan diğer girişimcilere sermaye olarak konulması şarttır. Söz konusu tutarın ilgili yılın sonuna kadar aktarılmaması durumunda, bu Kanun kapsamında yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazançlar tutarının yüzde yirmisi, ilgili yılda yararlanılan gelir ve kurumlar vergisi istisnasına konu edilemez. Bu tutar nedeniyle zamanında alınmayan vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilir. Cumhurbaşkanı bu fıkrada yer alan tutar ve oranları birlikte ya da ayrı ayrı sıfıra kadar indirmeye, beş katına kadar artırmaya yetkilidir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.”
hükümleri yer almaktadır.
Cumhurbaşkanı Kararı ile Belirlenen Tutar ve Oranlar
15/12/2023 tarihli ve 7953 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 4691 sayılı Kanunun Ek 3 üncü maddesinde yer alan; yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazanç tutarı 2.000.000 Türk lirası ve üzeri; bu tutar üzerinden pasifte geçici bir hesaba aktarılacak oran yüzde üç ve yıllık bazda aktarılması gereken tutar yükümlülüğünün sınırı 100.000.000 Türk Lirası şeklinde belirlenmiştir.
Sonuç
Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre, 2023 hesap dönemi kurumlar vergisi beyannamenizde 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında yararlanılan istisna tutarının yüzde üçünün pasifte geçici bir hesaba aktarılması, bu tutarın geçici hesabın oluştuğu yılın sonuna kadar Türkiye’de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması veya girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ya da 4691 sayılı Kanun kapsamındaki kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan diğer girişimcilere sermaye olarak konulması şarttır.
Özelge için tıklayınız.
Sık Sorulan Sorular
Fon ayırma yükümlülüğü kimler için doğuyor?
Yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazancı, Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen eşiğin (hâlen 2.000.000 TL) üzerinde olan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri için.
Ayrılan tutar nerede kullanılabilir?
Türkiye’de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınmasında; girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına veya Kanun kapsamındaki kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan girişimcilere sermaye olarak konulmasında.
Süresinde aktarılmazsa yaptırımı nedir?
İstisna edilen kazanç tutarının yüzde yirmisi, ilgili yılda yararlanılan gelir ve kurumlar vergisi istisnasına konu edilemez; bu nedenle zamanında alınmayan vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilir.
Tutar ve oranlar değişebilir mi?
Evet. Cumhurbaşkanı, maddedeki tutar ve oranları birlikte ya da ayrı ayrı sıfıra kadar indirmeye, beş katına kadar artırmaya yetkilidir.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.