Mahmut Akman
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Tarih: 16.05.2026
Kaynak: 16.05.2026 Tarihli Resmi Gazete (Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik)
1. Düzenlemenin Amacı ve Kapsamı
Gerek kamu gerekse özel sektör inşaat işleri ile ihale konusu işlerde ilişiksizlik belgesi (temiz kağıdı) alınabilmesi için kritik önem arz eden asgari işçilik hesaplama yöntemleri, Resmi Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelik ile revize edilmiştir. Bu düzenleme ile inşaat ve ihale süreçlerindeki asgari işçilik oranlarının belirlenmesi, faturalı işçilik ödemelerinin mahsubu ve uzlaşma mekanizmaları daha şeffaf ve güncel ekonomik koşullara uygun hale getirilmiştir.
2. Eski ve Yeni Mevzuat Karşılaştırma Tablosu
Yönetmelik ile getirilen temel değişiklikler, uygulamanın eski ve yeni haliyle karşılaştırmalı olarak aşağıda listelenmiştir:
| Uygulama Alanı | Eski Mevzuat | Yeni Mevzuat (16.05.2026) | Açıklama / Etki |
| Yıpranma ve Teknolojik İndirim Oranı | Asgari işçilik incelemelerinde standart olarak %25 eksiltme (indirim) uygulanmaktaydı. | Sektör ve işin niteliğine göre derecelendirilmiş yeni indirim oranları ve revize katsayılar getirilmiştir. | Teknolojik imkanları yüksek, makine ağırlıklı projelerde hakkaniyetli hesaplama önü açılmıştır. |
| Fatura Mahsup Kriterleri | Malzeme ve işçilik faturalarının mahsup edilmesinde genel ve sınırlı bir denetim mekanizması mevcuttu. | İşçilik içeren faturaların doğrulanması ve işçilik matrahından düşülmesinde ay bazlı ve endeksli sisteme geçilmiştir. | Yapım işlerindeki ay bazlı endeksleme trendine paralel olarak enflasyonist kayıplar engellenmiştir. |
| Komisyon İnceleme Süreçleri | Asgari işçilik tespit komisyonlarının karar alma süreleri esnekti ve bürokratik gecikmeler yaşanabiliyordu. | Komisyonların ön değerlendirme ve nihai rapor hazırlama sürelerine kesin yasal vadeler konulmuştur. | İlişiksizlik belgesi alma ve teminat iade süreçlerinin hızlanması hedeflenmektedir. |
| Asgari İşçilik Oran listeleri | Oranlar uzun süredir güncellenmeyen eski tebliğ listelerine göre belirlenmekteydi. | Yeni nesil imalat ve inşaat tekniklerini içeren güncel meslek ve iş türü kodları listeye eklenmiştir. | Yeni teknolojiyle yapılan işlerde fiktif (sanal) prim borcu çıkma riski azaltılmıştır. |
3. İşverenler ve Müteahhitler İçin Kritik Uyarılar
- Yürürlük Tarihi: Yeni hesaplama ve mahsup kriterleri Resmi Gazete’de yayımlandığı 16.05.2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir. Devam eden ancak henüz ilişiksizlik belgesi verilmemiş dosyalar için geçiş hükümlerinin kontrol edilmesi gerekir.
- Bordro ve Puantaj Uyumu: SGK denetmenleri ve asgari işçilik komisyonları tarafından yapılacak incelemelerde, yeni listelerdeki meslek kodları ile fiili puantajların tam uyumlu olması ceza risklerini önleyecektir.
