Mahmut Akman
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
23 Ocak 2021
Sirküler No: 331
SGK’dan Kıdem Tazminatı Yazısı Kaç Defa Alınabilir?
Kıdem tazminatına hak kazanma şartları arasında sayılan yaş şartı dışında 15 yıl 3600 gün veya 7000 gün yahut 25 yıl 4500 gün şartlarının sağlanması durumunda işçi, SGK’dan aldığı kıdem tazminatı yazısına istinaden işyerinden kendi isteğiyle ayrılması halinde emekli aylığına hak kazanma şartları sağlanmazsa bile mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükte bulunan 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendinde yer alan “(Ek bent: 25.08.1999-4447/45 md.) 506 sayılı Kanunun 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81’inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle,” düzenleme çerçevesinde kıdem tazminatına hak kazanmaktadır.
Peki bu yazı SGK’dan kaç defa alınabilir? sorusuna cevap bulalım.
Örneğin, işçi işyerinde 1 yılını doldurduğunda her defasında yukarıda yer alan şartları sağlıyorsa SGK’dan alacağı kıdem tazminatı yazısına istinaden her işyerinde kıdem tazminatına hak kazanacaktır. İşverenler işçinin niyetinin başka bir işyerinde tekrar işe başlayacağı ve sadece kıdem tazminatı alma olduğu gerekçesiyle bir güven sorunu yaşamakta ve bu durumda olan işçilerine kıdem tazminatı ödememe eğilimi artmaktadır.
İşçi ve işveren açısından konuyu nasıl değerlendirmemiz gerekir?
Kıdem tazminatı yazısı nedeniyle işçinin kıdem tazminatını alarak çalıştığı işyerlerinde ayrılması aslında işyerlerinde işçi devrini hızlandıran bir unsurdur. İşçi her çalıştığı işyerinde 1 yılda 12 aylık maaşının yanında tabiri caizse 13 aylık maaş almış olacaktır.
Kıdem tazminatı yazısını alan işçinin başka bir işyerinde tekrar çalışmaya başlamasının işçi lehine ve aleyhine olan yargı kararları mevcuttur.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bir kararında (Tarih: 30.04.2012, Esas No: 2010/4680, Karar No: 2012/15045); aksi halde işçinin başka bir işyerinde çalışmak için değinilen yasa hükmüne dayanması, yasal hakkın kötüye kullanımı niteliğinde olacağı, Dairemiz konuyla ilgili bir kararında (Yrg. 9.HD., T.04.04.2006, E.2006/2716, K.2006/8547), işçinin bir gün sonra başka bir işverene ait işyerinde çalışmasının, feshin anılan (5) numaralı bent hükmüne uygun olmadığı yönünde hüküm tesis etmişken; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında (Tarih: 14.11.2019, Esas No: 2016/1419, Karar No:2019/1183); işçinin emeklilik nedeniyle iş sözleşmesini feshetmesinden hemen sonra yeni bir işte çalışmaya başlaması ve öncesinde iş görüşmeleri yapmış olmasının hakkın kötüye kullanılması olarak düşünülemeyeceği, nitekim fesihten kısa bir süre sonra yeniden çalışmasını gerektirecek durumlar ortaya çıkabileceği gibi işçinin bu hakkını kendisi için daha olumlu sonuçlar doğurabileceğini düşündüğü bir başka iş yerinde çalışma amacı ile de kullanmasının mümkün olabileceği, 1475 sayılı Kanunun 14/1, 5. Maddesindeki düzenleme ile kanun koyucunun amacının işçinin çalışma hayatını aktif şekilde sonlandırması olduğundan bahsedilemeyeceği, Kanunda sigortalılık ve prim ödeme gün sayısına ilişkin şartları taşıyan işçi, kendisi için çalışma koşullarının daha olumlu olduğunu düşündüğü bir iş yerinde çalışma amacı ile bu hakkını kullanması Medeni Kanun’un 2. maddesinde öngörülen dürüstlük kuralına aykırılık olarak kabul edilemeyeceği, işçinin hangi amaçla bu hakkı kullandığının kıdem tazminatına hak kazanması açısından önem arz etmediği, Anayasanın 48. maddesi gereği, herkes dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetlerine sahip olduğu yönünde hüküm kurmuştur.
Yargı kararları da dikkate alındığında kıdem tazminatı yazısının belli aralıklarla SGK’dan talep edilmesi mümkün olup, bir işçilik süresince sadece bir defa düzenlenmesi ile sınırlı tutulmasının Kanunun ruhuna aykırı düşeceği gibi yukarıda yer alan yargı kararlarına da uygun düşmeyeceği, söz konusu yazının ihtiyaç olduğu kadar şartların sağlanması kaydıyla (her işyerinde 1 yıllık hizmet yılını doldurulması gerekir) daha önceden düzenlendiği gerekçesiyle tekrar düzenlenmeyeceğinin mümkün olmadığı ve dolayısıyla SGK tarafından düzenlenebileceği değerlendirilmektedir. Zaten SGK sistemi de söz konusu yazının her talep edildiğinde verilmesi üzerine kurulmuş olup, birden fazla verilmemesi yönünde değildir. 2018-38 sayılı SGK Genelgesinde de bu yönde bir kısıtlama yapılmamıştır.
